Gübre Tedarikinde Yeni Arayışlar: Fas ve Cezayir Gündemde

Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması, dünya çapında gübre piyasalarını sarsıyor. Gübre üretimi ve ticaretinin merkezi olan bu bölgedeki sorunlar, ülkeleri yeni tedarik kaynakları aramaya yönlendiriyor. Son veriler, hükümetin Rusya'dan bir miktar gübre tedarik ettiğini ve şimdi de Fas ve Cezayir ile görüşmeler yürüttüğünü gösteriyor. Mevcut stokların sonbahara kadar yeterli olması beklenirken, yaz sonrası ekimler için hazırlıklar sürüyor.

Bölgedeki gerginlik, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları sonrasında arttı. İran'ın ABD üslerine ve Körfez ülkelerine yönelik hamleleri, tarımsal üretimi tehdit etmeye devam ediyor. Hürmüz Boğazı'nın kapanması, küresel gübre tedarikinde %40'a yakın bir azalmaya yol açarken, bu durum fiyatların hızla yükselmesine neden oluyor. Ülkeler, mevcut stoklarını kullanarak yeni tedarik pazarları arıyor.

Çeşitli Tedbirler Alındı

Türkiye'nin yıllık gübre ihtiyacının yaklaşık 7 milyon ton olduğu tahmin edilirken, bunun 5 milyon tonu ithal ediliyor. Körfez ve Asya'daki geçişlerin savaş nedeniyle zorlaşması, Türkiye'nin yeni kaynaklara yönelmesine yol açıyor. Sektör yetkililerinden alınan bilgiye göre, Rusya'nın bazı hammadde ihracatına getirdiği yasakların ardından, Türkiye'nin Cezayir ve Fas ile temasları sürüyor. Yurtiçinde gübre tedarikini ve fiyat artışlarını dengelemek amacıyla bazı önlemler devreye sokulmuş durumda. Gübre ihracatı durduruldu ve ithal gübrelerin yanı sıra azotlu ve kompoze gübrelerin gümrük vergileri sıfırlandı.

Küresel Tedarik Zinciri Kilitlendi

Dünyada yaklaşık 200 milyon ton gübre üretiliyor. Körfez bölgesi, yıllık 16 milyon ton gübre üretiminin merkezi olmasının yanı sıra Çin ve Hindistan gibi devlerin ticaret yollarında önemli bir rol oynuyor. Hürmüz Boğazı'nın kapanması, 27 Şubat'ta ton başına 482.50 dolar olan üre fiyatlarının Mart ortasında yaklaşık %50 artarak 720 dolara çıkmasına neden oldu.

Fiyat Artışları Süreç İçinde Devam Ediyor

Yurt içinde, hububat gübreleme döneminde üre gübrenin ton fiyatı 25 bin liradan 35 bin liraya çıktı. İlkbahar ekimleri için fosfor ağırlıklı taban gübrenin kilo fiyatı 34 liradan 44 liraya yükseldi. DAP gübresinin ton fiyatı ise 40 bin lirayı aştı. Savaş öncesine göre, gübre fiyatları %25 ila %60 oranında artmış durumda.

Gübre Üreticileri İthalatçıları ve İhracatçıları Derneği (GÜİD) Yönetim Kurulu Başkanı Gökhan Uzunoğlu, mevcut gübre stoklarının henüz bir sorun teşkil etmediğini ve sonbahara kadar sıkıntı yaşanmayacağını tahmin ettiklerini belirtti. Uzunoğlu, “Bir süredir üreticilerle ve bakanlık yetkilileriyle görüşmelerimiz sürüyor. Gübreye ulaşımda bir sıkıntı yok, üreticiler bayilere gidip ihtiyaçlarını karşılayabiliyor. Ancak fiyat artışları bizi zorluyor. Bu artış, üretim maliyetlerinde önemli bir yük olarak karşımıza çıkacak. Örneğin, nakliye maliyetlerinde bile mazot fiyatları ciddi bir artış gösteriyor” dedi.