Hukuk Uzmanlarından IBAN Kullanıcılarına Önemli Uyarılar

Ankara

Son zamanlarda, AA muhabirinin topladığı bilgilere göre, IBAN üzerinden yapılan para transferlerinde dikkat edilmesi gereken bazı önemli noktalar gündemde. IBAN numarası kullanılarak gerçekleştirilen ödemeler, kredi kartı komisyonundan kaçınmak veya fatura düzenlememek isteyen işletmeler için cazip görünse de, bu yöntemi tercih edenler için çeşitli riskler doğuruyor.

Bu tür işlemlerde, gönderilen paranın alıcının hesabında sorun yaratabilecek bir geçmişinin olması durumunda, gönderici de hukuki sorunlarla karşılaşabilir.

IBAN İle Para Gönderirken Dikkat Edilmesi Gerekenler

TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Ceza ve Ceza Muhakemesi Hukuku Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, AA muhabirine yaptığı açıklamada, IBAN ile yapılan para transferlerinin dikkat edilmesi gereken hukuki altyapılara sahip olduğunu belirtti. Değirmenci, para transferlerinde açıklama kısmına işlemin sebebinin yazılmasının yanlış anlaşılmaları önleyebileceğini vurguladı. Bu tür işlemler vergi yükümlülüklerini de beraberinde getirebilir, dolayısıyla transferlerin sözleşme veya benzeri bir dayanağa sahip olması gerektiğini söyledi.

Değirmenci, gönderilen paraların alıcının hesabına nasıl yansıdığına dikkat edilmesi gerektiğini belirterek, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında hesapların izlenmesi gerekebileceğini ifade etti. Bu tür durumlarda bankalar tarafından yapılan bildirimlerin Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından takip edilebileceğini belirtti.

IBAN'a para gönderen kişilerin, gönderdikleri hesabın suç örgütleriyle bağlantılı bir hesap olması durumunda hukuksal sorunlarla karşılaşabileceğini söyledi. Tek seferlik gönderimlerden ziyade, sürekli ve örgütsel nitelik taşıyan işlemlerin incelemeye tabi tutulduğunu belirtti.

Ödemelerin açıklama kısmında alınan mal veya hizmetin belirtilmesi, gelecekte doğabilecek anlaşmazlıkları önleyebilir, bu nedenle IBAN üzerinden yapılan ödemelerde bu hususa dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı.

İşletmelerin Kayıtlı IBAN Kullanması Öneriliyor

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mali Hukuk Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak, ekonomide kayıt dışı işlemlerle mücadelede dijital uygulamaların önemini vurguladı. Çolak, IBAN aracılığıyla yapılan para transferlerinde yasal sorumluluklardan kaçınmak için dikkat edilmesi gereken noktalara değindi. İşletme sahibi ya da çalışanlarına ait kişisel IBAN yerine, işletmenin kayıtlı banka hesabına tanımlı IBAN'ların kullanılmasının önemine işaret etti.

Çolak, IBAN transferlerinde işlemin kısa bir açıklamasının yapılmasının önemine dikkat çekti. Örnek olarak, 'araç tamir karşılığı' veya 'konut satış tutarı' gibi ifadelerin kullanılmasının ileride doğabilecek ticari uyuşmazlıklarda kanıt olarak kullanılabileceğini belirtti.

IBAN üzerinden yapılan transferlerin doğru bir şekilde gerekçelendirilmemesi durumunda, mali ve hukuki sorunlara yol açabileceğini belirtti. Ticari nitelik taşımayan bireysel işlemlerin dışındaki yüksek tutarlı transferlerin, kayıt dışı gelir olarak değerlendirilip vergilendirme konusu olabileceğini ifade etti.

Adli Soruşturma İhtimali

Çolak, kaynağı belirsiz, yüksek tutarlı işlemlerin suç gelirlerinin aklanması veya terörün finansmanı suçlarıyla ilişkili olmasından şüphelenilmesi halinde, banka hesaplarına el konulabileceğini ve adli soruşturma açılabileceğini belirtti. Bu tür mağduriyetlerin önüne geçmek için IBAN üzerinden yapılan transferlerde açıklama yazılmasının önemine dikkat çekti.

Mal ve hizmet sunan kişi veya işletmelerin IBAN üzerinden ödeme talep edebileceğini belirten Çolak, bu durumda fatura veya fiş gibi belgelerin talep edilmesinin tüketicilerin hem hakkı hem de yasal görevi olduğunu söyledi. Vergi düzenlemeleri kapsamında bu belgeleri düzenlemeyen ve almayanlara özel usulsüzlük cezalarının uygulandığını ifade etti.

Hizmet sağlayıcılarının IBAN ile ödeme zorunluluğu getirmesi durumunda, tüketicilerin bu işlemleri Gelir İdaresi Başkanlığı'nın dijital kanalları üzerinden ihbar etmesi gerektiğini belirtti. Aksi takdirde, açıklamasız ve belgesiz transferlerin ciddi mali yaptırımlara yol açabileceğini söyledi.