Hürmüz Boğazı’nda Gerginlik Tırmanıyor

ABD ile İran’ın arasında süregelen ve geleceği belirsiz ateşkesin gölgesinde, Hürmüz Boğazı’nda tansiyon yükseliyor. İki ülkenin birbirine yönelik karmaşık mesajları ve adımları, boğazda geçişlerin bir açılıp bir kapanmasına neden oluyor. Son olarak İran, boğazda üç kargo gemisine saldırarak bunlardan ikisini el koyduğunu duyurdu.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, “deniz güvenliğini tehlikeye atan” iki yabancı geminin ele geçirildiğini ve İran kıyılarına yönlendirildiğini açıkladı. Komutanlık tarafından yapılan açıklamada, “MSC-Francesca” ve “Epaminodes” adlı gemilerin, gerekli izinler olmadan ve navigasyon sistemlerini manipüle ederek deniz güvenliğini ihlal ettikleri belirtildi. “MSC-Francesca” gemisi, İsrail ile bağlantılı olarak sınıflandırıldı.

İki Gemi Kurtuldu

İran’ın hedef aldığı üç gemiden ikisinin, dünyanın en büyük nakliye şirketlerinden MSC’nin bir konvoyunun parçası olduğu öğrenildi. Hürmüz Boğazı’nın Cuma günü kısa süreliğine açılması sonrası bu gemilerin geçiş için fırsat buldukları ve hareket ettikleri belirtiliyor. Dört gemi transponder’larını kapatarak geçiş yaparken, İran iki tanesini tespit etti. MSC’ye ait diğer iki gemi ise Hürmüz’ü geçmeyi başardı.

İran ile bağlantılı bazı tankerlerin, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda uyguladığı deniz ablukasını aşmayı başardığı iddia ediliyor. Financial Times’a göre, ABD’nin ablukayı başlatmasından bu yana, en az 34 İran bağlantılı tanker Körfez’de giriş çıkış yaptı.

Trump’tan 3-5 Günlük Süre

ABD Başkanı Donald Trump’ın, uzatılan geçici ateşkes kapsamında İran’a belirli bir süre tanıdığı iddia ediliyor. Axios’un haberine göre Trump, İran’ın işleri yoluna koyması için 3 ila 5 günlük bir süre tanımaya hazır. Beyaz Saray ise bu iddiayı yalanlayarak, Trump’ın İran’dan bir öneri alınması için kesin bir tarih belirlemediğini açıkladı. Trump, İran ile barış görüşmelerinin yeniden başlaması için olumlu gelişmeler yaşanabileceğini belirtti ve sürecin değişme ihtimalini “Mümkün” olarak nitelendirdi.

Trump ayrıca, İran’da savaşı sonlandıracak ve nükleer görüşmeleri sürdürebilecek yetkili kişilerin bulunmayabileceği endişesini taşıyor. İran’ın yeni lideri Mücteba Hamaney’in iletişim kurmadığı belirtiliyor. Yetkili, İran’da müzakereciler ve ordu arasında kopukluk olduğunu ve her iki tarafın da dini liderle iletişim kuramadığını söyledi.

ABD’den Abluka Sinyali

Pakistan’da yeni görüşmelerin olup olmayacağı belirsizliğini koruyor. İran’ın BM Daimi Temsilcisi Emir Said İravani, ABD’nin deniz ablukasını kaldırmaya hazır olduğuna dair işaretler aldıklarını ve ablukayı sona erdirmesi halinde bir sonraki görüşmenin Pakistan’da yapılabileceğini belirtti. ABD’nin ateşkes anlaşmasını ihlal ettiğini söyleyen İravani, ablukayı kaldırmaları gerektiğini dile getirdi ve bu yönde işaretler aldıklarını ifade etti.

Kripto Para ile Geçiş Teklifi

Hürmüz’de mahsur kalan gemilere dolandırıcıların kripto para karşılığında geçiş hakkı teklif ettiği iddia ediliyor. BBC’ye göre, en az bir gemi bu teklifi kabul ettikten sonra İran ordusunun saldırısına uğradı. Sanmar Group, bu iddiaları reddetti.

Savaş Günlüğü

Irak ile Milis Gerilimi

ABD ile Irak arasındaki gerilim tırmanıyor. The Wall Street Journal’a göre Washington, İran destekli milislere karşı adımlar atması için Irak’a baskıyı artırıyor ve Bağdat’a gönderilecek 500 milyon dolarlık petrol fonunu bloke etti. Ayrıca, Irak’la yürütülen terörle mücadele ve askeri eğitim programlarının finansmanı da askıya alındı. Washington, İran’a yakın grupların tasfiyesini istiyor.

Amerika’nın Mühimmatı Azalıyor

ABD ordusunun, İran’a karşı başlatılan savaşta füze stoklarını büyük ölçüde tükettiği iddia ediliyor. CNN’e göre, gelecek yıllarda Çin gibi bir güçle çatışma durumunda ABD’nin mühimmatının yetersiz kalabileceği belirtiliyor. Son 7 haftada, ABD ordusunun hassas saldırı füze stokunun yüzde 45’i, THAAD füze savunma sisteminin yarısı ve patriot hava savunma sisteminin yarısı tüketildi. Tomahawk stokunun da yüzde 30’u azaldı.

ABD’den Vatandaşlarına Çağrı

ABD Dışişleri Bakanlığı, İran hava sahasının kısmen açılmasıyla birlikte İran’daki vatandaşlarına ülkeden ayrılma çağrısında bulundu. Beyrut’taki ABD Büyükelçiliği de, Lübnan’daki vatandaşlarına güvenlik durumunun hızla değişebileceği uyarısında bulunarak, ticari uçuşlar mevcutken ülkeden ayrılmalarını önerdi.

İsrail Teklifi Reddedildi

Avrupa Birliği dışişleri bakanları, İrlanda, İspanya ve Slovenya’nın İsrail ile ortaklık anlaşmasının askıya alınmasına yönelik teklifini yeterli destek bulamadığı için reddetti. AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, anlaşmanın kısmen askıya alınmasına yönelik önerinin gündemde kalmaya devam ettiğini ancak üye ülkelerin pozisyon değiştirmesi gerektiğini belirtti.