Hürmüz Krizi: Stratejik Petrol Rezervleri Yeniden Gündemde

Ankara

3 Mart'ta Donald Trump, Körfez üzerinden yapılan deniz ticaretinin, özellikle enerji sevkiyatının güvenliğinin sağlanması için siyasi risk sigortası ve teminat mekanizmalarının devreye girmesi gerektiğini açıkladı. Denizcilik sektörü, bu adımın krizi sınırlı bir şekilde hafifletebileceğini öngörüyor.

Körfez'in beklenenden daha uzun süre kapalı kalabileceği endişesi, özellikle Körfez petrolüne bağımlı ülkeleri alternatif çözümler aramaya sevk ederken stratejik petrol rezervlerinin önemi yeniden gündemde. {{IMG_0}}

Hürmüz Boğazı'ndan taşınan petrolün büyük kısmı Asya'ya gidiyor ve Çin, Hindistan ile Japonya bu petrolün başlıca alıcıları arasında.

Uzmanlar, stratejik petrol rezervlerinin hızlı kullanımı durumunda krizin daha da büyümesi halinde gelecekteki seçeneklerin sınırlanabileceğini belirtiyor. Ancak bu rezervlerin kullanılmaması da piyasanın devlet müdahalesine güvenini zayıflatabilir. Bu ikilem, petrol fiyatlarını etkileyen önemli faktörlerden biri olarak dikkat çekiyor.

Rezerv Kullanımı Piyasa Sinyallerine Dayanmalı

Rice Üniversitesi Baker Enstitüsü Enerji Çalışmaları Merkezi Kıdemli Direktörü Kenneth Medlock, rezervlerin hangi arz kesintisi senaryolarında ekonomik olarak etkili olacağı sorusunun, özellikle ani fiyat artışları dönemlerinde gündeme geldiğini ifade etti.

Medlock, ekonomik etkinliğin kurala dayalı olması gerektiğini belirterek, "Rezerv kullanımı siyasi kararlarla değil, piyasa sinyalleriyle otomatik olarak devreye girmelidir. Gecikmeli müdahaleler, piyasa koşullarının zaten değişmeye başlamış olduğu durumlarda etkili olmayabilir. Ancak petrol fiyatları hızla arttığında ve Hürmüz Boğazı'ndan akış uzun süreli kesintiye uğrarsa, rezervlerin devreye girmesi daha etkili olabilir. ABD'de benzin fiyatları artarken siyasi nedenlerle yapılacak rezerv salımı ise her zaman ekonomik açıdan uygun olmayabilir." dedi.

Koordineli Stok Kullanımı Olası

Medlock, olası rezerv salımlarının etkisinin mevcut stok seviyeleri ve yedek üretim kapasitesine bağlı olduğunu belirterek, "ABD'nin tek başına yapacağı bir salımın etkisi sınırlı olabilir. Ancak Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) koordinasyonuyla yapılacak toplu bir müdahale fiyatlar üzerinde anlamlı bir etki yaratabilir. Bu, salım büyüklüğüne ve Basra Körfezi'nden yapılan ihracatın aksama oranına bağlı." dedi. {{IMG_1}}

Medlock, genel olarak ABD, IEA ülkeleri ve Çin'in stratejik stoklarının birkaç haftalık bir kesintiyi dengeleyebileceğini, ancak uzun süreli bir kapanmada bu stokların fiyat artışlarını dengeleme kapasitesinin zorlanacağını ifade etti.

Bu durumda, Basra Körfezi dışındaki OPEC+ üyelerinden üretim artışı ve Rus petrolünün belirleyici rol oynayabileceğine değinen Medlock, "Talep taraflı önlemler, örneğin karne uygulamaları ise genellikle son çare olarak kullanılır. Uzun süreli arz şokunda büyük tüketici ülkeler arasında koordineli salımlar oldukça muhtemeldir. Stratejik petrol rezervi ve IEA stratejik stok sistemlerinin amacı da budur. Ayrıca, yaklaşık 120 günlük tüketime eşdeğer stoklara sahip Çin ile eşgüdüm arayışları gündeme gelebilir." şeklinde konuştu.