İlaç Fiyatlandırmasında Yeni Dönem Başladı: Yerli Üretime Kademeli Fiyat Desteği

Türkiye ilaç sektöründe pazar dengelerini yeniden şekillendirecek kritik bir adım atıldı. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan "Beşeri Tıbbi Ürünlerin Fiyatlandırılması Hakkında Tebliğ", Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme; ilaçların piyasada sürdürülebilir bir şekilde bulunabilmesini sağlamayı, eş değer ilaçların pazara girişini kolaylaştırmayı ve özellikle yerli ilaç üretimini küresel rekabet karşısında güçlendirmeyi hedefliyor. Değişen piyasa koşullarına daha hızlı adapte olabilecek dinamik bir yapının kurulmasını amaçlayan tebliğ ile Cumhurbaşkanı Kararı'nın uygulama esasları da netlik kazanmış oldu.

İlaç Sektöründe Dengeleri Değiştirecek Kademeli Fiyat Modeli

Yeni tebliğle birlikte, ilaçların piyasaya giriş süreçlerini kolaylaştıracak ve eş değer ürün rekabetini teşvik edecek radikal bir fiyatlandırma modeline geçildi. Eski uygulamada ilk eş değer ürünün piyasaya çıkışıyla birlikte fiyat doğrudan yüzde 60 seviyesine gerilerken, yeni sistemle bu düşüş zamana yayıldı. Yeni kademeli fiyatlandırma modeli kapsamında fiyat; ilk yıl yüzde 80, ikinci yıl yüzde 75 ve üçüncü yıl yüzde 70 olarak uygulanacak.

Yerli üreticileri korumak ve teşvik etmek amacıyla imal eş değer ürünlerin pazar payına bağlı olarak ek fiyat avantajları da sunulacak. Yerli üretim eş değer ilaçların belirlenen pazar payı hedeflerine ulaşması durumunda, kademeli fiyat düşüşleri çok daha sınırlı oranlarda tutulabilecek. Böylece yerli ilaç sanayisinin sürdürülebilirliği güvence altına alınacak.

Fiyat Korumalı Ürünlerde Tarih ve Kriter Güncellemesi

Uzun süredir piyasada yer alan ve kritik öneme sahip olan fiyat korumalı ürünlerin kapsamı da günün ekonomik şartlarına uygun hale getirildi. Bu gruptaki ilaçlar için daha önce 1 Ağustos 1987 olarak uygulanan milat tarihi, 1 Ocak 2000 seviyesine çekildi. Ayrıca değerlendirme kriterlerinde ürün bazlı modelden vazgeçilerek, daha adil ve kapsamlı bir yöntem olan etkin madde bazlı değerlendirme modeline geçiş yapıldı. Bu hamleyle, piyasada bulunabilirliği kritik olan eski ilaçların üretiminin devamlılığı desteklenmiş olacak.

Gerçek Kaynak Fiyat Değişikliği İçin Başvuru Takvimi Açıklandı

Tebliğde, ilaç fiyatlarının güncellenmesinde temel kriter olan gerçek kaynak fiyat değişikliklerine ilişkin başvuru ve değerlendirme takvimi de detaylandırıldı. Belirlenen yeni takvime göre süreç şu şekilde işleyecek:

Tüm referans ürünler ile sistemde referansı veya farmasötik benzer referansı yer almayan, geri ödeme listesindeki eş değer ürünler için başvuru dönemi 5 Ağustos - 31 Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirilecek.

Fiyat listesinde referans ürünü veya farmasötik benzer referansı bulunan geri ödemeli eş değer ürünler ile geri ödemesiz grupta yer alan eş değer ürünlerin başvuruları ise 23 Kasım - 6 Aralık tarihleri arasında kabul edilecek.

Sağlık Bakanlığı, 5 Ağustos'ta başlayacak olan tüm bu başvuruları 21 Aralık tarihine kadar titizlikle değerlendirecek ve nihai fiyat listesini 21 Aralık günü kamuoyuna ilan edecek.

Fiyat Değerlendirme Komisyonu ve Euro Kuru Belirleme Süreci

Sağlık Bakanlığı koordinasyonunda ilaç fiyatlarının belirlenmesi ve güncellenmesi görevini yürüten "Fiyat Değerlendirme Komisyonu", yılda bir kez olağan gündemle toplanacak. Ancak komisyonda temsilcisi bulunan kurumların çağrısı üzerine acil durumlarda olağanüstü toplantılar da yapılabilecek. Olağan komisyon toplantıları öncesinde başvurular en az 5 iş günü boyunca toplanacak.

Komisyon, her takvim yılının ilk 45 günü içerisinde bir araya gelerek beşeri tıbbi ürünlerin fiyatlandırılmasında esas alınacak dönemsel avro değerini belirleyip ilan edecek. İlaç fiyatlarında doğrudan belirleyici olan bu avro değerindeki değişimlerin yürürlüğe giriş süreleri ise yönüne göre farklılık gösterecek. Eğer yeni ilan edilen avro değeri bir önceki döneme göre artış gösterirse, karar ilan edildikten 5 gün sonra yürürlüğe girecek. Değerin düşüş yönünde olması durumunda ise sektörün zarar görmemesi adına yeni kur kararı ilandan 45 gün sonra uygulamaya alınacak.