IMF, Küresel Ekonomik Büyüme Beklentilerini Düşürebilir

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, 13-18 Nisan tarihleri arasında yapılacak olan IMF-Dünya Bankası Bahar Toplantıları öncesinde "Orta Doğu Savaşı Şokunu Hafifletmek" konulu bir konuşma gerçekleştirdi.

Georgieva, dünya ekonomisinin Orta Doğu'da süregelen savaş nedeniyle yeni bir sınavla karşılaştığını belirtti. Bu çatışmanın küresel düzeyde ciddi zorluklar yarattığını vurguladı.

"Gelecek hafta düzenlenecek bahar toplantılarımızda, bakanlar ve merkez bankası başkanlarıyla bir araya geldiğimizde, bu yeni şoku nasıl atlatabileceğimizi ve ekonomik ve insani yükleri nasıl hafifletebileceğimizi değerlendireceğiz." diye konuştu.

Georgieva, arz şokunun büyük, küresel ve dengesiz bir yapıda olduğunu ifade etti. Günlük petrol akışının yüzde 13, LNG akışının ise yüzde 20 oranında kesintiye uğradığını ve bunun enerji maliyetlerini artırarak tedarik zincirlerini bozduğunu belirtti.

Şokun etkisinin, çatışma bölgesine yakınlık, enerji ithalatı veya ihracatı durumu ve politika alanı gibi faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterdiğini söyledi.

Georgieva, genelde negatif arz şoklarının fiyatları artırdığını ve brent petrolün savaş öncesi 72 dolar olan varil fiyatının 120 dolara çıktığını hatırlattı.

Petrol fiyatlarının düştüğünü ancak savaş öncesi seviyelerin oldukça üzerinde olduğunu dile getiren Georgieva, birçok ülkenin önemli kaynaklara erişim için yüksek primler ödediğini açıkladı.

Arz kesintilerinin dalga dalga yayıldığını ve bu etkinin devam edeceğini belirten Georgieva, minimum akış seviyelerinin korunamaması nedeniyle bazı petrol rafinerilerinin kapandığını ve bunun dizel ve jet yakıtı arzını etkilediğini açıkladı.

Taşımacılıkta yaşanan sorunların gıda güvenliğini tehdit ettiğini vurgulayan Georgieva, bu durumun 45 milyon insanın daha gıda güvensizliği riskiyle karşı karşıya kalmasına neden olabileceğini ve dünya genelinde açlık çekenlerin sayısını 360 milyona çıkarabileceğini belirtti.

Georgieva, yüksek gübre fiyatlarının bu durumu daha da kötüleştirebileceğini öne sürdü.

Kritik girdilere bağımlılığın, çip üretimi, tıbbi görüntüleme ve plastik sanayi gibi alanlarda tedarik zinciri sorunlarına yol açtığını ifade etti.

Fiyat etkisi ve arz kıtlığının enflasyon beklentileri ve finansal koşullar üzerinden etkisini sürdürebileceğini belirten Georgieva, enerji verimliliği ve çeşitliliğin önemine işaret etti.

"Bu etkinin boyutu, ateşkesin devam edip etmeyeceğine, kalıcı barışın sağlanıp sağlanamayacağına ve savaşın ne kadar hasar bıraktığına bağlı." dedi.

Gelecek hafta açıklanacak Dünya Ekonomik Görünüm raporunun farklı senaryoları kapsayacağını belirten Georgieva, bu senaryoların hızlı bir normalleşmeden, petrol ve gaz fiyatlarının uzun süre yüksek kalmasına kadar geniş bir yelpazede olacağını söyledi.

Georgieva, "Bu şok olmasaydı, küresel büyüme tahminlerini yukarı yönlü revize edecektik. Ancak şu anda, en iyi senaryomuz bile büyümenin aşağı yönlü revizyonunu içeriyor." dedi.

Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin geleceği veya bölgesel hava trafiğinin nasıl toparlanacağı konusunda belirsizlikler olduğunu, ancak yeni bir barış sağlansa bile büyümenin yavaşlayacağını bildiklerini belirtti.

Georgieva, dünya genelinde farklılıklar olduğunu ve petrol ile gazı kesintisiz ihraç edebilen ülkelerin daha az etkilendiğini söyledi.

Doğrudan savaşın etkisini yaşayan ülkelerin ve ithal enerjiye bağımlı ülkelerin daha fazla zorlukla karşılaştığını ifade etti.

Stratejik petrol ve gaz rezervlerine sahip ülkelerin politika alanına göre etkinin daha az olacağını belirten Georgieva, Körfez'deki tanker trafiğinde beş haftalık bir boşluk olduğunu hatırlattı.

Policymakers should avoid worsening the situation, Georgieva emphasized, urging countries to refrain from unilateral actions like export and price controls.

Georgieva, mevcut koşullarda bekle-gör yaklaşımının uygun olduğunu, ancak enflasyon beklentilerinin bozulması durumunda merkez bankalarının faiz artırımlarıyla müdahale etmesi gerektiğini vurguladı.

Maliye politikalarının hedefli ve geçici olması gerektiğini söyleyen Georgieva, para ve maliye politikalarının uyum içinde yürütülmesinin önemine işaret etti.

IMF'nin ülkelere destek vermeye hazır olduğunu belirten Georgieva, Orta Doğu’daki savaşın etkileri göz önüne alındığında, ödemeler dengesi desteğine yönelik talebin kısa vadede 20 ile 50 milyar dolar arasında artmasının beklendiğini ifade etti.