Irak’ın Deniz Haritası Gerginliği: Üç Ülkeden Gelen Tepkiler

Irak, deniz yetki alanlarına dair hazırladığı haritayı Birleşmiş Milletler'e sunduğunda, Ürdün, Filistin ve Mısır'dan gelen açıklamalarla karşılaştı. Bu ülkelerin dışişleri bakanlıkları, Irak’ın bu adımının uluslararası hukuk çerçevesinde atıldığını ifade etmesine rağmen, tepkilerini dile getirdi.

Irak Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamalara göre, İkili İlişkilerden Sorumlu Müsteşar Büyükelçi Muhammed Hüseyin Bahr el-Ulum, Ürdün, Filistin ve Mısır’ın Bağdat büyükelçileriyle ayrı görüşmeler gerçekleştirdi.

Bu görüşmelerde, söz konusu ülkelerin açıklamalarının Irak’ın resmi görüşünü dikkate almadığı ve bu durumun hem resmi hem de halk düzeyinde hoşnutsuzluk yarattığı belirtildi.

- Ürdün’le Yapılan Görüşme

Bahr el-Ulum’un, Ürdün’ün Bağdat Büyükelçisi Mahir Salim et-Taravine ile yaptığı görüşmede, Irak’ın deniz yetki alanlarını belirlemesinin bir egemenlik hakkı olduğu ifade edildi. Ancak Ürdün’ün açıklamasında, Irak’ın bakış açısına ve adımlarının uluslararası hukukla uyumuna yer verilmediği dile getirildi.

Iraklı yetkili, Ürdün’ün bu tür bir açıklama yapmasından dolayı üzüntü duyduğunu ve bunun iki ülke arasındaki tarihi ilişkilerin derinliğine zarar verebileceğini belirtti. İlişkilerin korunması ve devletlerin egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiği vurgulandı.

Ürdün Büyükelçisi Taravine, Irak’ın bu konudaki görüşlerini kendi hükümetine ileteceğini ve her iki ülkenin haklarını koruyacak adil bir çözüm bulunması için siyasi ve diplomatik yolları desteklediklerini ifade etti.

Ürdün Dışişleri Bakanlığı 23 Şubat’ta yaptığı açıklamada, anlaşmazlıkların uluslararası hukuk ve iyi komşuluk ilkeleri çerçevesinde diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğini, Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin 1982 tarihli hükümlerine uyulması gerektiğini vurguladı.

- Filistin’in Yaklaşımı

Bahr el-Ulum, Filistin’in Bağdat Büyükelçisi Semer Abdurrahman ile yaptığı görüşmede de Irak’ın bu konudaki duruşunu iletti.

Filistin Büyükelçisi Abdurrahman, ülkelerinin açıklamasının Arap işbirliğine verilen önem çerçevesinde yapıldığını belirtti ve Filistin’in resmi tutumunun devletlerin iç işlerine karışmama, egemenliğe saygı ve sorunların diyalog ile çözülmesi esasına dayandığını ifade etti.

Filistin Devleti'nin Irak’ın egemenliğine saygı duyduğunu ve Irak ile işbirliğini güçlendirme çabasında olduğunu belirten Abdurrahman, bu tutumun Irak’ın bölgesel rolüne duyulan takdirin bir göstergesi olduğunu söyledi.

Abdurrahman, Irak’ın mesajının Filistin yönetimine ayrıntılı bir şekilde iletileceğini belirtti.

Filistin Dışişleri Bakanlığı da 24 Şubat’ta yaptığı açıklamada, Irak ve Kuveyt arasındaki deniz alanlarıyla ilgili haritanın BM’ye sunulmasının ardından gelişmeleri takip ettiklerini ve 1982 tarihli Deniz Hukuku Sözleşmesine saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladı.

Açıklamada ayrıca, Kuveyt’in egemenliğinin uluslararası hukuk çerçevesinde desteklendiği ve anlaşmazlıkların iyi komşuluk ilkeleri temelinde diyalogla çözülmesi çağrısı yapıldı.

- Mısır’ın Tutumu

Mısır’ın Bağdat Büyükelçisi Ahmed Semir Hilmi de görüşmede, ülkelerinin açıklamasının bölgedeki güvenlik ve istikrarı desteklemeye yönelik olduğunu belirterek, Irak’ın tutumunu Mısır yönetimine ileteceğini ifade etti.

Mısır Dışişleri Bakanlığı da 23 Şubat’ta yaptığı açıklamada, Kuveyt ve Irak arasında deniz sınırı anlaşmazlığının çözümünde diyaloga öncelik verilmesi gerektiğini ve Kuveyt’in egemenliğine saygı gösterilmesi gerektiğini belirtti.

Irak’ın BM’ye sunduğu deniz haritası, daha önce Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Umman ve Körfez İşbirliği Konseyi tarafından da tepkiyle karşılanmış ve bu ülkelerden Kuveyt’e destek açıklamaları yapılmıştı.

- Kuveyt ve Irak Arasındaki Deniz Sınırı Gerginliği

Irak’ın BM’ye sunduğu yeni deniz sınırı haritası, Kuveyt ile Bağdat arasında gerginliğe yol açtı.

Kuveyt Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada, "Irak, BM’ye Irak deniz alanlarına dair iddialar içeren bir koordinat listesi ve harita sundu. Bu harita, Kuveyt’in deniz bölgeleri ve istikrarlı su alanları üzerindeki egemenliğine yönelik ihlaller içeriyor." denildi.

Açıklamada, "Feşt el-Kayd" ve "Feşt el-Ayc" deniz bölgelerinin Kuveyt egemenliğinde olduğu ve bu konuda bir anlaşmazlığın olmadığı vurgulandı.

Irak Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada ise Bağdat’ın deniz alanlarıyla ilgili BM’ye sunduğu haritanın, 2025 tarihli (266) sayılı karar, 1982 BM Deniz Hukuku Sözleşmesi hükümleri ve uluslararası hukuk kuralları uyarınca hazırlandığı belirtildi.

Irak’ın 1990’da Kuveyt’i işgalinin ardından, BM Güvenlik Konseyi’nin 1993’te aldığı 833 sayılı kararla, Irak ile Kuveyt arasındaki kara sınırı belirlenmiş ancak deniz sınırının çizilmesi iki ülkenin sorumluluğunda bırakılmıştı.

Kuveyt ve Irak arasındaki ilişkiler, Irak’ın devrik lideri Saddam Hüseyin’in 1990’da Kuveyt’i işgal etmesinden sonra kesilmişti. ABD’nin Irak’ı 2003’te işgal etmesi ve Saddam Hüseyin’in devrilmesinin ardından iki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler yeniden kurulmuştu.