İran, ABD'nin 15 Maddelik Barış Teklifini Reddetti

Orta Doğu'da süregelen çatışmaların ortasında, ABD'nin sunduğu 15 maddelik barış teklifine yanıt veren İran, teklifin koşullarını reddederek daha somut güvenceler istediğini açıkladı.

Orta Doğu'daki savaş 26. gününe girerken, 28 Şubat'ta İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik saldırılarıyla başlayan çatışmalarda İran, bölgedeki ABD üslerine misilleme yapmıştı.

Tarafların birbirlerine karşı saldırıları sürerken, müzakere konusu gündeme gelmişti.

ENERJİ ALTYAPILARINA YÖNELİK TEHDİT

21 Mart'ta ABD Başkanı Donald Trump, İran'ı yok etmekte olduklarını belirtip ateşkes istemediğini ifade etmişti.

Ertesi gün, 22 Mart'ta Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı gemi trafiğine açması için 48 saat süre tanıdığını ve bu süre zarfında açılmaması halinde enerji altyapılarının vurulacağını söylemişti.

SALDIRILARIN ERTELENMESİ

23 Mart'ta Trump, İran ile düşmanlıkları kesin olarak çözmek amacıyla yapıcı görüşmeler gerçekleştirdiklerini ve bu nedenle enerji altyapısına yönelik saldırılarını beş gün ertelediğini belirtmişti.

Ancak İranlı yetkililer, ABD ile herhangi bir müzakerenin söz konusu olmadığını ve Trump'ın bu açıklamalarının finans ve petrol piyasalarını manipüle etmek amacı taşıdığını dile getirmişti.

ABD İLE ANLAŞMA İDDİALARI

Trump, İranlılarla aktif müzakereler yürüttüklerini ve İran'ın ABD ile anlaşmak istediğini iddia etmişti.

Trump, İran'a yönelik saldırıları durdurmak için 15 maddelik bir plan önerisinde bulunurken, geçici bir aylık ateşkes teklifi de sunmuştu.

Trump, İranlı liderlerin tamamının sahneden çekildiğini ve kiminle konuşulacağının belirsiz olduğunu ancak doğru kişilerle iletişimde olduklarını ifade etmişti.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD ile herhangi bir müzakere yapılmayacağını açıklamıştı.

TAHRAN'IN TUTUMU

İran basınında çıkan haberlere göre, İran'ın teklifi aşırı bularak reddettiği ve somut bir güvence talep ettiği bildirildi.

İran, saldırıların ve suikastlerin durdurulmasını öncelikli şart olarak belirtirken, savaşın sona ermesinin kendi koşullarını sağlandığında gerçekleşeceğini vurguladı.

Tahran, Trump'ın savaşın bitiş zamanını dikte etmesine izin vermeyeceğini belirtti.

ABD'DEN 15 MADDELİK PLAN

ABD ve İsrail'in İran'a saldırmasıyla başlayan savaşın ekonomik etkileri artarken, ABD yönetimi çatışmayı sonlandırmak için 15 maddelik bir plan hazırladı.

Plan, İran'dan mevcut nükleer kapasitelerin ortadan kaldırılmasını talep ediyordu.

Washington, İran'ın nükleer silah peşinde koşmayacağına dair taahhüt vermesini, uranyum zenginleştirmesini durdurmasını ve tüm zenginleştirilmiş materyalin teslim edilmesini istiyordu.

Natanz, İsfahan ve Fordow nükleer tesislerinin devre dışı bırakılması ve imha edilmesi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın İran'daki bilgilere tam erişim sağlaması da planın bir parçasıydı.

ABD ayrıca İran'dan vekalet savaşlarından vazgeçmesini, bölgedeki vekil grupları finanse etmeyi ve silahlandırmayı durdurmasını talep etmekteydi.

Hürmüz Boğazı'nın açık kalması ve serbest bir bölge olması gerektiği, balistik füze programına sınırlar konulması ve sadece savunma amaçlı kullanılması gerektiği de belirtiliyordu.

İsrail'in güvenlik kaynakları, İran'ın her konuda uzlaşmadan ateşi durdurmayı başardığı için üstünlük sağlayacağını öne sürdü.

TEKLİFİN MADDELERİ

İran'ın mevcut nükleer kapasitesinin tamamen ortadan kaldırılması,

Nükleer silah arayışında olmayacağına dair taahhüt vermesi,

Nükleer zenginleştirme faaliyetlerinin yasaklanması,

Zenginleştirilmiş uranyumun UAEA'ya teslim edilmesi,

Natanz, İsfahan ve Fordow'daki tesislerin devre dışı bırakılması,

UAEA'ya tam erişim izni verilmesi,

Vekalet güçlerinden vazgeçilmesi,

Milis gruplara finansman ve silah desteğinin kesilmesi,

Hürmüz Boğazı'nın açık tutulması,

Balistik füze programının ertelenmesi,

Balistik füzelerin sadece savunma amaçlı kullanılması,

İran'a yönelik tüm yaptırımların kaldırılması,

Buşehr'de sivil nükleer programın geliştirilmesine destek verilmesi,

Yaptırımların yeniden uygulanma tehdidinin kaldırılması,

Ek bölgesel ve güvenlik mutabakatlarının sağlanması.