İran, Müzakerelerin Başlaması İçin İki Kritik Şart Koştu

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İslamabad'daki önemli görüşmeler öncesinde, müzakerelerin başlaması için iki önemli talepte bulundu: Lübnan'da ateşkesin sağlanması ve İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması.

Tahran, bu talepleri 'kırmızı çizgi' olarak nitelendirerek, ABD ile Pakistan arabuluculuğunda yürütülen diplomatik süreçte bu şartların karşılanmasını istiyor.

Lübnan'da Ateşkes ve Bloke Varlıklar

Kalibaf, müzakerelerin başlaması için öncelikle Lübnan'da ateşkesin sağlanması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, İran'ın bloke edilen varlıklarının da serbest bırakılması gerektiğini belirtti.

Kalibaf, "Taraflar arasında daha önce mutabık kalınmış ancak henüz uygulanmamış iki önemli konu bulunuyor: Lübnan'da ateşkesin sağlanması ve bloke edilmiş İran varlıklarının serbest bırakılması" dedi.

İsrail'in Saldırıları ve Kırılgan Süreç

28 Şubat'ta başlayan çatışmalar sonrası, 8 Nisan'da geçici ateşkese varılmasına rağmen, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları diplomatik süreci zora sokuyor.

Tarafların talepleri arasındaki büyük farklar, sürecin kırılganlığını artırıyor.

11 Nisan'da yapılması planlanan görüşmelerde İran'ı Kalibaf, ABD'yi ise Başkan Yardımcısı James David Vance temsil edecek.

Görüşmelerin ana hedefi, geçici ateşkesi sürekli hale getirmek.

Trump'un Çözüm Paketi ve İran'ın Tepkisi

Sürecin başlangıcı, ABD Başkanı Donald Trump'ın sunduğu 15 maddelik çözüm paketi ile oldu. Bu paket, İran'ın nükleer programının tamamen sona erdirilmesi, uranyum stoklarının yurt dışına çıkarılması ve balistik füze kapasitesinin sınırlandırılması gibi sert koşullar içeriyor.

Tahran, bu teklifi 'teslimiyet belgesi' olarak nitelendirerek reddetti ve karşılık olarak 10 maddelik bir plan sundu. Bu planda, yaptırımların kaldırılması, sivil nükleer programın tanınması ve dondurulan varlıkların iadesi gibi konular yer aldı.

En dikkat çeken maddelerden biri de Hürmüz Boğazı üzerinden geçişlerde yeni bir ücretlendirme planı oldu.

ABD'nin Çelişkili Açıklamaları

Ateşkesin ardından Washington'dan gelen mesajlar, diplomatik belirsizliği artırdı. Trump, İran'ın teklifini 'mantıklı' bulduğunu söylerken, Beyaz Saray ve Vance aynı teklifin 'kabul edilemez' olduğunu dile getirdi.

Bu çelişkili açıklamalar, ABD'nin müzakereler öncesi net bir pozisyon alamadığı şeklinde yorumlandı.

Ateşkesin En Kritik Başlığı: Lübnan

Ateşkesin kapsamına dair en büyük anlaşmazlık Şahbaz Şerif'in açıklamalarıyla ortaya çıktı. Şerif, ateşkesin Lübnan'ı da kapsadığını belirtirken, Vance bu iddiayı reddetti.

İddialara göre, Trump başlangıçta ateşkesin bölge geneline yayılmasını destekledi, ancak Binyamin Netanyahu ile yaptığı görüşmenin ardından tutumunu değiştirdi. Netanyahu'nun güvenlik gerekçeleriyle yaptığı baskının bu değişimde etkili olduğu öne sürülüyor.