İran'ı Karanlığa Gömebilecek Senaryo: İki Yıl Elektriksiz Kalabilir!

ABD ve İran arasındaki gerilim, Hürmüz Boğazı'nın kapanma olasılığıyla birlikte küresel ekonomiyi tehdit etmeye devam ediyor.

ABD'nin İran'a yönelik elektrik altyapısına müdahale tehdidi, enerji tedarik zincirlerini ciddi biçimde etkileyebilir. Bu durumda İran'ın iki yıl boyunca elektriksiz kalabileceği öne sürülüyor.

Avrupa'nın enerji krizine çözüm arayışları sürerken, Türkiye'nin enerji güvenliğini sağlamadaki başarısı bölgesel bir avantaj sağlıyor.

Küresel enerji krizinin arka planında Rusya'nın stratejik hamleleri dikkat çekiyor.

Türkiye Enerji Stratejileri ve Politikaları Araştırma Merkezi (TESPAM) Başkanı Oğuzhan Akyener, Rusya'nın yedek kapasitesini kullanarak piyasayı dengelediğini ve bu süreçten en karlı çıkan ülke olduğunu belirtti.

Petrol Piyasasındaki Riskler ve Kazananlar

Akyener, petrol piyasalarındaki mevcut durumu değerlendirdi. Mevcut sürecin özellikle Körfez ülkelerini ekonomik anlamda zorladığını ifade eden Akyener, “Petrol ithalatçısı ülkeler ciddi sorunlar yaşıyor. Bazı ülkeler fiyat, bazıları ise hem arz hem de fiyat açısından etkileniyor” dedi.

Avrupa ve Türkiye Arasındaki Fark

Akyener, Avrupa Birliği'nin hem arz hem de fiyat baskısından en çok etkilenen bölgelerden biri olduğunu vurguladı.

Türkiye’nin ise arz sorunu yaşamadığını ve fiyatları yönetilebilir bir seviyede tuttuğunu belirten Akyener, “Akaryakıt fiyatları uluslararası sistemden etkileniyor. Eşel sistemi artık devrede değil, bu yüzden artışlar piyasalara yansıyor” ifadelerini kullandı.

Rusya Süreci Kontrol Ediyor

“Bu süreçten en fazla yararlanan ülke Rusya oldu” diyen Akyener, şu bilgileri paylaştı:

Rusya, yedek kapasitesi ve stokları sayesinde üretimi artırabiliyor.

Rusya, stoklardan da uluslararası piyasalara ilave satışlar yaparak piyasayı rahatlattı.

Böylece petrol fiyatlarının çok daha yüksek seviyelere çıkmasını önledi.

Fiyat Artışlarının Nedenleri

Akyener, fiyat artışlarının nedenlerini şu şekilde açıkladı: “Yaklaşık yüzde 60 etkisi siyasal ve algısal risklerden kaynaklanıyor. Arz kaybının etkisi ise yüzde 40. İnsanlar ‘Petrol tesisleri zarar görecek mi? Savaş genişleyecek mi?’ endişesi taşıyor.”

İran'ın Gelir Durumu

İran’ın petrol gelirlerinin arttığı değerlendirmelerini yorumlayan Akyener, “Geçen ayla aynı miktarda petrol satışı varsayımı üzerine yapılan yorumlar kesin değil. Savaş İran'ı da çok yordu, masraflar büyük. Petrol geliri artsa bile bu süreci sürdürebileceği anlamına gelmez” dedi.

Barış Beklentileri Fiyatları Azaltabilir

Mart sonunda barış beklentilerinin fiyatları 100 doların altına çektiğini belirten Akyener, “Kalıcı bir barış veya ateşkes sağlanırsa fiyatlar 75–80 dolara kadar hızlı bir şekilde düşebilir. Hürmüz Boğazı'nın açılması ve Suudi Arabistan'ın yedek üretim kapasitesi piyasayı rahatlatır” diye konuştu.

ABD'nin Elektrik Sistemine Müdahalesi İran'ı Karanlıkta Bırakabilir

Akyener, olası kriz senaryolarını şöyle değerlendirdi:

“ABD; ‘İran, Hürmüz Boğazı'nı açmazsa elektrik sistemini vururum’ dedi. İran'ın elektrik sistemi çoğunlukla doğalgaz çevrim santrallerine dayanıyor ve belirli bir kapasitesi var.

Doğalgaz çevrim santralleri veya trafo sistemleri hedef alınabilir, ancak denizdeki Güney Pars sahasındaki üretim üniteleri vurulursa İran 1 veya 2 yıl elektriksiz kalabilir. ABD böyle etkili hamleler yapabilir, bu kozları elinde tutuyor.

Ancak ABD de şunu biliyor: İran karşı saldırıda Suudi Aramco'nun büyük ölçekli tesislerini imha ederse, petrol fiyatları 200 doları dahi görebilir.

Bu senaryonun gerçekleşme olasılığını düşük görüyoruz, beklemiyoruz.

ABD'nin müdahalesi, İran'ın misilleme yapması anlamına gelir ve bu durumda kriz Hürmüz Boğazı'ndan bağımsız olarak üretim tesislerinin zarar görmesi sebebiyle daha uzun süre etkili olur. Bu da dünyadaki birçok dengeyi değiştirir.”

Petrol devinden Orta Doğu kararı! 4 ülkeden binlerce personeli tahliye ettiler