İran’ın Uranyumuna Yönelik Gizli Operasyon Planı Ortaya Çıktı: Yer Altı Keşfi

Orta Doğu'da süregelen İsrail-İran-ABD çatışmaları çerçevesinde, ABD Başkanı Donald Trump'a İran'da depolanan yaklaşık 450 kilogram yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumu ele geçirme amacıyla bir operasyon planı sunulduğu iddia edildi. Konuya yakın iki kaynağın belirttiğine göre, bu plan, ağır kazı ekipmanlarının havadan taşınmasını ve radyoaktif malzemenin çıkarılması için kargo uçaklarının iniş yapabileceği bir pistin inşa edilmesini öngörüyor.

Washington Post'un haberine göre, kaynaklar, bu karmaşık operasyon planının başkanın talebi üzerine geçen hafta sunulduğunu ve ciddi operasyonel riskler içerdiğinin bildirildiğini belirtti. Daha önce halka açıklanmayan bu talep, Trump'ın yüksek riskli ve hassas bir özel operasyon seçeneğini değerlendirmeye açık olduğunu ortaya koyuyor. İlk olarak Wall Street Journal, yönetimin böyle bir operasyonu değerlendirdiğini bildirmişti.

‘DAHA ÖNCE DENENMEMİŞ BİR OPERASYON’

Haberde, İran'ın nükleer silah geliştirme kapasitesini kısıtlamanın yönetimin temel hedeflerinden biri olmaya devam ettiği vurgulanıyor. Ancak uzmanlar, bu planın savaş koşullarında daha önce hiç denenmemiş ölçekte son derece zorlu bir operasyon olacağını belirtiyor.

AĞIR EKİPMANLAR BÖLGEYE TAŞINABİLİR

Eski savunma yetkililerine göre, operasyon yüzlerce, hatta binlerce askerin ve ağır ekipmanın hava yoluyla taşınmasını gerektirebilir. Haberde belirtildiği üzere, operasyonun tamamı İran'ın derinliklerinde ve olası çatışma ortamında haftalar sürebilir.

Yönetim yetkilileri, kısa süre önce İran'a savaşı sona erdirmek için 15 maddelik bir teklif sundu. Bu teklifin, Tahran'ın yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyumdan vazgeçmesini de içerdiği bildirildi. Trump, bu materyali “nükleer toz” olarak adlandırmıştı.

İran, ABD'nin teklifini reddetti. Ancak savaş başlamadan önce yapılan müzakerelerde, zenginleştirilmiş uranyumu daha düşük seviyeye “seyreltmeyi” önermişti.

‘TARİHİN EN BÜYÜK VE EN KARMAŞIK OPERASYONLARINDAN BİRİ’

Eski Savunma Bakan Yardımcısı Mick Mulroy, “Bu, tarihin en büyük ve en karmaşık özel operasyonlarından biri olur” ifadelerini kullandı. Mulroy, “Kuvvetler için büyük bir risk” dedi.

‘UZMANLAŞMIŞ KARA BİRLİKLERİ GÖNDERİLMELİ’

Trump'ın böyle bir operasyona ilgisini gösteren bir diğer gelişmede, Fox News sunucusu Mark Levin'in programına dikkat çektiği görülüyor. Levin, ABD'nin İran'ın uranyum stoklarını ele geçirmek için “uzmanlaşmış” kara birlikleri göndermesi gerektiğini savundu.

Levin, “Yerde neden askerlere ihtiyaç duyalım? Bunun birçok nedeni var ve 300 bin askere gerek yok. Mesele bu uranyum” ifadelerini kullandı.

Savaşları sona erdirme vaadiyle seçim kampanyası yürüten Trump, şu anda büyük ölçüde İsrail ile koordineli hava saldırılarıyla yürütülen ve beşinci haftasına giren bir çatışmanın içinde bulunuyor. ABD basınına göre, uranyumu ele geçirmek için kara operasyonu başlatmak, komandoların yanı sıra çok sayıda destek personelinin sahaya sürülmesini gerektirerek risk seviyesini ciddi şekilde artıracaktır.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, “Pentagon’un görevi, başkana en geniş seçenek yelpazesini sunmak için hazırlık yapmaktır. Bu, başkanın bir karar verdiği anlamına gelmez” dedi.

Anketler, Amerikalıların çoğunluğunun savaşa, özellikle de kara birliklerinin gönderilmesine karşı olduğunu gösterirken, Savunma Bakanı Pete Hegseth başkanı güçlü bir lider olarak göstermeye çalıştı.

Hegseth, Pentagon'daki basın toplantısında, “Başkan Trump’ın yıllardır söylediği gibi ve bu yönetim döneminde de: İran nükleer silaha sahip olamaz ve olmayacak” dedi.

İRAN’IN URANYUM STOKLARI NEREDE?

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'na göre, İran, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum stokladı. Bu stokun yarısından fazlası, İran'ın orta kesimindeki tarihi İsfahan kenti yakınlarında, yerin 90 metreden derinindeki tünellerde depolanıyor. Habere göre geri kalanın ise Natanz nükleer tesisinde ve muhtemelen başka noktalarda bulunduğu değerlendiriliyor.

OPERASYON NASIL GERÇEKLEŞECEK?

Habere göre operasyonun büyüklüğü ve karmaşıklığı son derece yüksek. Uzmanlara göre, bu tür bir görev, kısa süreli bir baskından ziyade geçici bir askeri işgali andıracaktır.

Plan kapsamında önce İran savunma sistemlerinin hedef alınması, ardından kara birliklerinin yüzlerce kilometre içeriye girerek tesis çevresinde güvenlik çemberi oluşturması gerektiği belirtildi. Bu süreçte, ABD’nin 82. Hava İndirme Tümeni ve Ranger birliklerinin paraşütle indirilmesi gibi seçeneklerin değerlendirildiği ifade edildi.

PİST İNŞA EDİLECEK

Sonrasında mühendis birlikleri pist inşa edeceği, ekipman ve malzemeler hava yoluyla taşınacağı belirtildi. Ancak uzmanlar, bu süreçte yavaş hareket eden nakliye uçaklarının düşman ateşine açık olacağı vurgulandı.

Operasyonun sürdürülebilmesi için mekanik personelden yakıt ikmal ekiplerine kadar geniş bir destek ağının gerektiği belirtildi. Ayrıca nükleer uzmanların da sahada bulunması bekleniyor.

‘SON DERECE TEHLİKELİ BİR SÜREÇ’

Habere göre, yer altı tesisine giriş son derece tehlikeli ve yavaş ilerleyen bir süreç olacak. Komandolar, kesme ve patlatma ekipmanlarıyla ilerlerken aynı zamanda radyoaktif riskleri de yönetmek zorunda kalacak. Ayrıca tuzaklama ihtimallerinin de bulunduğu belirtildi.

‘GEÇMİŞTEKİ BİRÇOK RİSKLİ GÖREVİ GÖLGEDE BIRAKABİLİR’

Uzmanlara göre, bu operasyon, geçmişteki birçok yüksek riskli görevi gölgede bırakabilir. Örneğin, Usame bin Ladin operasyonu saatler içinde tamamlanmıştı; İran’daki bu süreç ise haftalar sürebilir.