İsrail, Dürzi Koruma İddialarıyla Lübnan ve Suriye'deki Müdahalesini Genişletmek İstiyor

İsrail hükümeti, Suriye'deki müdahalelerinin ana gerekçesi olarak sunduğu 'Dürzileri koruma' söylemini yeniden gündeme taşıyarak, Lübnan'ın güneyinde kontrol ettiği bölgeleri doğuya, Hermon Dağı'na doğru genişletme niyetini açıkladı. Bu strateji, Suriye'ye uzanan bir Dürzi koridorunun oluşturulmasını hedefliyor.

Başbakan Binyamin Netanyahu, yaptığı açıklamada, İsrail ordusuna Lübnan'ın güneyindeki operasyonları artırma ve işgal altındaki Suriye toprağı olan Hermon Dağı'nın yamaçlarına doğru yayılma emri verdiğini söyledi. Bu genişleme, Dürzi topluluklarına daha fazla yardım sunma amacı taşıyor.

Netanyahu'nun bu açıklamaları, Lübnan'daki Dürzi bölgelerinden Golan Tepeleri'ne ve Süveyda'ya uzanan bir tampon bölge oluşturma planını gündeme getiriyor. Bu hat, Suriye'nin güneyinde Dera ve Şam arasındaki bağlantıyı keserek, İsrail ile Şam yönetimi arasında bir güvenlik koridoru oluşturma amacını taşıyor.

Lübnan'daki Dürzi toplulukları, başkent Beyrut'un güneydoğusundan Golan Tepeleri'ne kadar olan bölgede yer alıyor. Özellikle Hermon Dağı'nın batısında yoğunlaşan bu topluluklar, bölgedeki Dürzi nüfusunun önemli bir kısmını oluşturuyor.

Lübnan sınırının doğu kesiminde bulunan Hasbaya ve Raşiye ilçeleri ile Ayn Kanya, Habbariye, Mari, Hilvet Bayyada, Ayha ve Kefr Meşki beldeleri, geleneksel Dürzi yerleşim yerleri olarak biliniyor.

İsrail, 2 Mart'tan bu yana Lübnan'ın güneyindeki birçok beldeyi kontrol altına almış durumda. Bu durum, doğudaki Suriye sınırındaki bölgeleri de kapsayacak şekilde genişletilmek isteniyor.

Buna karşın, Lübnan'daki Dürzi toplulukları, Suriye'deki kardeşlerinden farklı bir duruş sergiliyor. Canbolat ailesinin liderliğindeki bu topluluklar, İsrail karşıtı tutumlarıyla biliniyor ve Lübnan devletiyle yakın ilişki içindeler.

İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyinde, Dürzilerin ağırlıklı olarak yaşadığı bölgelere doğru ilerlerken, eş zamanlı olarak Hermon Dağı'nda varlığını sürdürüyor.

İsrail'in, Suriye'de Beşşar Esed rejiminin çöküşünden sonra 800 kilometrekarelik bir alanı işgal ettiği ve Süveyda'ya uzanan bir kara koridoru oluşturma girişimi tartışılıyor.

Ancak Süveyda ile İsrail işgali altındaki bölgeler arasında yer alan Dera ili ve coğrafi mesafe, bu planın uygulanabilirliğini sınırlıyor ve sürecin uzun vadeye yayılabileceğini gösteriyor.

Baas rejiminin çöküşünden sonra İsrail'in desteklediği Dürzi lider Hikmet el-Hecri'nin grupları, merkezi yönetimin bölgede tam kontrol sağlamasını engelliyor.

Bu gruplar, zaman zaman düzenledikleri gösterilerde İsrail bayrakları kullanarak Şam yönetiminden ayrılma taleplerini dile getiriyor.

İsrail hükümeti, 'Dürzileri koruma' söylemini, ileride Şam yönetimiyle yapılacak güvenlik anlaşmalarında bir baskı unsuru olarak kullanmayı planlıyor.

İsrail ordusu, 8 Aralık 2024'ten bu yana Suriye'ye 1000'den fazla hava saldırısı gerçekleştirdi.

BM Ateşkes Gözlem Gücünün (UNDOF) varlığına rağmen, İsrail, Golan Tepeleri çevresindeki birçok yeri işgal altında tutuyor. Suriye'nin güneyinde, Şam kırsalındaki 19 noktada İsrail askerleri konuşlanmış durumda.

İsrail'in genişleyen işgali karşısında, ABD öncülüğünde yapılan güvenlik görüşmeleri henüz sonuç vermedi.

İsrail, yeni bir güvenlik anlaşması talep ederken, Şam yönetimi, Tel Aviv'in 8 Aralık 2024'ten itibaren işgal ettiği 800 kilometrekarelik alandan çekilmesini ve 1974 Anlaşması'nın yeniden uygulanmasını istiyor.