İsrail'in Harem-i İbrahim Camisi'ndeki Tartışmalı Planları

İsrail hükümetinin, 23 Haziran tarihinde Harem-i İbrahim Camisi'nde başlattığı uygulamalar, bölgedeki gerilimi artırıyor. İsrail'in, cami avlusundaki şemsiyeyi kaldırması ve camiyi sinagoga dönüştürme planları, Filistin Vakıflar ve Din İşleri Bakanlığı tarafından "İslami kimliğe saldırı" olarak değerlendiriliyor. Bu adımlar, UNESCO'nun Dünya Mirası Listesi'nde yer alan bu tarihi yapının korunmasına yönelik uluslararası çağrılara rağmen gerçekleştiriliyor.

İsrail'in Yahudileştirme Girişimleri

İsrail'in, Harem-i İbrahim Camisi üzerindeki değişiklik çalışmaları, Filistinli yetkililere göre caminin İslami kimliğini zayıflatma amacını taşıyor. İsrail hükümeti, caminin avlusunu kapatarak burayı bir sinagoga dönüştürmeyi hedefliyor. Bu durum, Filistinli yetkililer tarafından uluslararası hukuka aykırı bir girişim olarak görülüyor.

Filistinli Yetkililerin Tepkileri

Caminin İslami kimliğine yönelik bu adımlar, Harem-i İbrahim Camisi Vakfı Müdürü Mutez Ebu Suneyne tarafından İsrail'in siyasi gerilimi tırmandırma girişimi olarak nitelendiriliyor. Suneyne, İsrail'in bu tür faaliyetlerle siyasi güç dengelerini kendi lehine kullanarak camiyi Yahudileştirme planlarını hızlandırdığını belirtiyor.

İsrail'in Kontrol Faaliyetleri

İsrail'in cami ve çevresindeki kontrolü, sadece siyasi boyutla sınırlı kalmayarak, günlük yaşamı da etkiliyor. İsrail ordusu, camide ezanın okunmasını engelleyerek, Filistinlilerin dini özgürlüklerini kısıtlıyor. Ayrıca, El Halil Belediyesi'nin camiye sağladığı hizmetler üzerinde de kontrol sağlanıyor.

Tarihi Kararlar ve Anlaşmalar

1994 yılında yaşanan trajik bir olay sonrasında, İsrail yönetimi camiyi fiilen ikiye bölmüştü. Bu bölünme, caminin yüzde 63'ünü Yahudilere, yüzde 37'sini ise Müslümanlara tahsis etmişti. Bu durum, 1997 tarihli El Halil Protokolü ile resmileşmişti. Ancak son yıllarda, İsrail'in bu anlaşmalar üzerinden yeniden düzenlemeler yapma girişimleri dikkat çekiyor.

İsrail'in Yeni Planları

İsrail ordusuna bağlı Sivil İdare Yüksek Planlama Konseyi, Ocak 2026 itibarıyla camiyle ilgili planlama yetkilerini El Halil Belediyesinden aldı. Bu karar, İsrail'in cami avlusunun üstünün kapatılmasına yönelik taleplerini reddeden belediyeye bir karşılık olarak alındı. İsrail'in aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, El Halil Anlaşması'nı feshettiklerini duyurarak bu adımın tarihi bir düzeltme olduğunu savundu.

El Halil'deki Güvenlik ve İdari Düzenlemeler

1997'de imzalanan El Halil Anlaşması, kenti iki bölgeye ayırmıştı: H1 ve H2. H1 bölgesinde güvenlik ve idare Filistin yönetimine bırakılırken, H2 bölgesi İsrail ordusunun kontrolünde. Bu düzenleme, iki toplum arasında sürekli bir gerilim kaynağı olmayı sürdürüyor.

Sonuç ve Değerlendirme

İsrail'in Harem-i İbrahim Camisi üzerindeki uygulamaları, bölgedeki siyasi ve dini gerilimleri artırıyor. Filistinli yetkililer, uluslararası toplumu bu duruma müdahale etmeye çağırırken, İsrail'in bu planlarının bölgedeki barış çabalarını olumsuz etkilediği belirtiliyor. Gelecekteki gelişmeler, bu tarihi yapının statüsü ve bölgedeki huzur açısından kritik önem taşıyor.