İsrailli Uzmanlar: Savaşın Hedefleri Gerçekleşmedi, İran Kazançlı Çıktı

Başbakan Netanyahu, 19 Mart'ta yaptığı açıklamada savaşın amaçlarını İran'ın nükleer ve balistik füze programlarının yok edilmesi ve rejimin devrilmesi olarak belirlemişti.

ABD ve İran, 28 Şubat'ta başlayan ve İran'da büyük can kayıplarına neden olan savaşı sonlandırmak için müzakerelere zemin hazırlamak amacıyla bu sabah iki haftalık bir ateşkes ilan etti.

İsrail'in Maariv gazetesinin askeri analisti Avi Aşkenazi, "Anlaşma geçici bir çözüm olsa da hafta sonu başlayacak müzakereler öncesinde şu ana kadar sadece İran ve müttefikleri avantaj sağladı." dedi.

Aşkenazi, "İsrail ve ABD bu savaşı açıkça kaybetti. Bunun sonuçları önümüzdeki yıllarda hissedilecek. İran, Körfez'de etkin bir bölgesel güç olarak konumunu güçlendiriyor." şeklinde görüş bildirdi.

Taktik düzeyde İran'ın, ABD'ye kendi hazırladığı ve Pakistanlılar ile Türklerin desteklediği bir anlaşmayı kabul ettirdiğini savunan Aşkenazi, 41 günlük çatışmalara rağmen Tahran yönetiminin ayakta kaldığını ve saldırılarını sürdürdüğünü belirtti.

İran'ın, İsrail ve ABD'yi, Tahran'ın değil, Washington ve Tel Aviv'in şartlarını içeren bir anlaşmaya zorlamayı başardığını dile getiren Aşkenazi, savaş hedeflerinden vazgeçilmesinin İran yönetimini fiilen kazanan konumuna taşıdığını söyledi.

İran'daki "Ayetullahlar" rejiminin savaştan sağ çıktığını ve genç nesilden destek aldığını ifade eden Aşkenazi, bu neslin daha radikal eğilimler taşıdığını vurguladı.

Nükleer meseleye de değinen Aşkenazi, İran'ın 450 kilogram zenginleştirilmiş uranyumu teslim etmediğini, anlaşmada sadece zenginleştirme oranının düşürülmesi ve sivil nükleer programın görüşülmesinin öngörüldüğünü aktardı.

Aşkenazi, "Hürmüz Boğazı'na gelince, İran baskın güç olarak, ve hatta Arap Körfezi'ndeki olayların seyrini kontrol eden, bölgenin anahtarlarını elinde tutan ve Hürmüz'den geçiş için ücret talep eden ülke olarak tanınmıştır." ifadelerini kullandı.

İsrail'in Walla sitesinin analisti Eidan Kevler, Trump'ın savaşa geri dönmek istemediğini belirterek, ateşkesin ardından petrol fiyatlarındaki düşüşün bunda etkili olduğunu söyledi.

İsrail'de ise savaşın bazı kazanımlarına rağmen İran tehdidinin ortadan kaldırılamadığı yönünde kaygılar devam ediyor diyen Kevler, Trump ile İran arasında varılan anlaşmanın "özellikle İsrail'in bilgisi dışında formüle edilmiş olması nedeniyle" İsrail'de şüpheyle karşılandığını aktardı.

Kevler, İsrail yönetiminin sürece dahil edilmediğine yönelik eleştirileri dile getirerek, Netanyahu'nun ateşkesi istemediğini ve Trump'ı askeri baskıyı sürdürmeye teşvik ettiğini belirtti.

Savaşın İran'ın füze kapasitesine zarar verdiğini ancak bunun büyük bir bedelle gerçekleştiğini ifade eden Kevler, İsrail'deki can kayıpları, yıkım ve iç cephede ciddi hasar oluştuğunu dile getirdi.

ABD ve İsrail'de yaklaşan seçimlerin siyasi hesapları etkilediğini belirten Kevler, Trump'ın Kasım'daki ara seçimler öncesinde siyasi kazanım elde etmek istediğini, Netanyahu'nun ise Washington ile açık bir krizden kaçınmak zorunda olduğunu söyledi.

Haaretz gazetesinin askeri analisti Amos Harel de savaşın şu ana kadarki sonuçlarının teşvik edici olmadığını, İran rejiminin iktidarda kalmaya devam ettiğini, 440 kilogram zenginleştirilmiş uranyum için bir çözüm bulunamadığını ve füze programının aktif durumda olduğunu belirtti.

Netanyahu'nun çevresinin savaş için "İran rejimini devirmek, nükleer programı ortadan kaldırmak ve balistik füze tehdidini ortadan kaldırmak olmak üzere" üç hedef belirlediğini belirten Harel, şu ana kadar hedeflerin hiçbirine ulaşılamadığına işaret etti.

Ateşkesin çökmesi halinde çatışmaların yeniden başlayabileceğine işaret eden Harel, savaşın İsrail'in ABD nezdindeki konumuna da zarar verdiğini ve Tel Aviv'in Washington'ı gereksiz bir savaşa sürüklemekle suçlanabileceğini aktardı.

İsrail iç cephesinin ciddi zarar gördüğünü belirten Harel, kuzeyde Hizbullah ile yaşanan gerilimin de güvenlik risklerini artırdığını ifade etti.

Öte yandan İsrail muhalefeti, ateşkes sonrası Netanyahu'ya yönelik eleştirilerini artırarak, hükümeti başarısızlıkla suçladı.