İstanbul Merkezli 14 İlde Yasa Dışı Yumurta Ticareti Yapan Suç Örgütüne Operasyon

İstanbul merkezli 14 ilde, yurt dışına yasa dışı yollarla üreme hücresi satışı yapıldığı iddiasıyla başlatılan soruşturma kapsamında uluslararası bir suç örgütü çökertildi. İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, İstanbul Emniyet Müdürlüğü Göçmen Kaçakçılığı ve Hudut Kapıları Şube Müdürlüğü ekiplerinin MASAK desteğiyle yürüttüğü operasyonda, Türkiye, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Gürcistan ve Arnavutluk hattında faaliyet gösteren şebeke deşifre edildi.

Suç örgütü nasıl organize edildi?

Adalet Bakanı Akın Gürlek’in duyurduğu operasyon, eşinin kendisini aldattığı eczacı sevgilisiyle birlikte yumurta ticareti yaptığını öne süren bir kişinin CİMER’e yaptığı şikâyetle başladı. Şebekenin başında tekstil işçisi Hacer T.’nin bulunduğu, iş ortağı eczacı Muammer T. ile birlikte 41 kadın donörden sipariş kriterlerine göre yumurta temin ettiği belirlendi. Organizasyonda yer alan 3 jinekoloğun ise siparişleri topladığı ve nakil işlemlerini gerçekleştirdiği tespit edildi.

Katalog sistemiyle nasıl satış yapıldı?

Örgüt lideri Hacer T.'nin, kadınların fotoğraf ve bilgilerini içeren bir katalog sistemi oluşturduğu ve çocuk sahibi olmak isteyen yabancı müşterilere WhatsApp üzerinden bu bilgileri sunduğu saptandı. Merve Tokaz’ın aktardığı bilgilere göre, donörlerin fiziksel özelliklerine göre kategorize edildiği sistemde, 21-33 yaş aralığındaki 41 kadın donörün toplam 811 kez yurt dışına giderek transfer gerçekleştirdiği belirlendi. Şebekenin, yumurtaları 60-80 euro karşılığında temin edip yurt dışında 100 euroya sattığı ve bu yolla 2 milyon euronun üzerinde yasa dışı gelir elde ettiği kaydedildi.

İstanbul merkezli 14 ilde düzenlenen operasyonla, yasa dışı üreme hücresi ticareti yapan ve 2 milyon euronun üzerinde haksız kazanç sağlayan suç örgütü üyeleri yakalandı. Soruşturma, bir vatandaşın CİMER şikâyeti üzerine başlatılan incelemeler neticesinde, şüphelilerin Türkiye, KKTC, Gürcistan ve Arnavutluk arasındaki transfer ağının deşifre edilmesiyle sonuçlandı.

Türkiye’de üremeye yardımcı tedavi mevzuatı kapsamında kadın yumurtası bağışı, satışı ve bu sürece aracılık edilmesi kesinlikle yasaktır. İlgili mevzuat, tıbbi gereklilikler dışında üreme hücrelerinin ticari bir meta haline getirilmesini suç saymakta olup, bu tür faaliyetlerde bulunan kişi ve kurumlar hakkında adli süreç işletilmektedir. Vatandaşların bu tür yasa dışı tekliflerle karşılaşmaları durumunda durumu derhal kolluk kuvvetlerine veya savcılıklara bildirmeleri önem arz etmektedir.

Çıkarılacak sonuç

Yaşanan olay, denetimsiz ve yasa dışı tıbbi uygulamaların nasıl organize bir suç şebekesine dönüşebileceğini gözler önüne sermektedir. Özellikle ekonomik kazanç hırsıyla insan sağlığının ve biyolojik verilerin istismar edilmesi, kamu sağlığı açısından ciddi bir tehdit oluşturmaktadır.

Soruşturma süreci, dijital platformlar üzerinden yürütülen yasa dışı faaliyetlerin, kolluk kuvvetleri ve MASAK gibi kurumların koordineli çalışmasıyla tespit edilebileceğini kanıtlamıştır. Bu durum, yasal boşluklardan faydalanmaya çalışan oluşumlara karşı denetim mekanizmalarının ne denli kritik olduğunu göstermektedir.

Muhtemel etkiler

Operasyonun, benzer yasa dışı üreme hücresi ticareti yapan diğer oluşumlar üzerinde caydırıcı bir etki yaratması beklenebilir. Ayrıca, bu tür suç ağlarının çökertilmesiyle birlikte, yasal olmayan yollarla çocuk sahibi olmaya çalışan kişilerin mağduriyetlerinin de önüne geçilmesi hedeflenmektedir.

Soruşturma kapsamında elde edilen verilerin, ilerleyen dönemlerde üremeye yardımcı tedavi merkezlerine yönelik denetimlerin sıkılaştırılmasına yol açması muhtemeldir. Bu durum, yasal kliniklerin faaliyetlerinin daha yakından izlenmesini ve sektördeki etik standartların korunmasını sağlayabilir.