Kısaca
- İstanbul'un 1000 yıllık su depolama geleneğinin tanıkları olan devasa açık hava sarnıçları, mimari özellikleri ve günümüzdeki kullanımlarıyla dikkat çekiyor.
- İstanbul'un bin yılı aşkın su depolama geleneğini yansıtan devasa açık hava sarnıçları, kentin mimari mirasının en önemli parçaları arasında yer alıyor.
İstanbul'un bin yılı aşkın su depolama geleneğini yansıtan devasa açık hava sarnıçları, kentin mimari mirasının en önemli parçaları arasında yer alıyor. Bizans İmparatorluğu döneminde kente dışarıdan getirilen suyun depolanması amacıyla inşa edilen ve bugün Fatih ile Bakırköy ilçelerinde bulunan bu yapılar, zamanla işlev değiştirerek günümüzde sosyal yaşam alanları ve spor tesisleri olarak kullanılıyor.
İstanbul'un su depolama geleneği nasıl başladı?
Sanat tarihçisi Hayri Fehmi Yılmaz, İstanbul'un su sistemine sahip olmamasının bu yapıların ortaya çıkışındaki temel neden olduğunu belirterek, "Çünkü bu şehrin içerisinden bir tatlı su akmıyor, yani bir nehir kenarında değil. Büyük şehirler çoğunlukla güçlü bir su sistemine sahip olurlar, onun yanında gelişirler ama İstanbul kentinin böyle bir su sistemi yok. O yüzden bu şehirde suyu depolamak, saklamak kurulduğu günden itibaren en büyük sorunlardan biri olmuştur." ifadelerini kullandı.
Dünyada benzeri olmayan devasa yapılar
Fatih'te bulunan Aetios, Aspar ve Hagios Mokios sarnıçlarının dünya mimarisinde eşsiz bir yere sahip olduğunu vurgulayan Hayri Fehmi Yılmaz, "İstanbul'un Fatih ilçesinde, böyle dünyada benzeri olmayan 3 tane dev açık hava sarnıcı var. Silifke'de Korykos Antik Kenti'nde filan birkaç tane böyle açık hava sarnıcı vardır ama onlar makul boyutlardadır. Bunlar dev boyutlarda, yani gerçekten benzerlerini görmek mümkün değil." dedi.
Bizans döneminde su depolama ihtiyacıyla inşa edilen ve Osmanlı döneminde bostan olarak kullanılan bu yapılar, günümüzde Vefa Stadı, Yavuz Selim Yaşam Merkezi ve Fındıkzade Çukurbostan Yaşam Merkezi gibi isimlerle halkın hizmetine sunuluyor. Bakırköy'deki Fildamı Sarnıcı ise kültürel etkinliklere ev sahipliği yaparak varlığını sürdürüyor.
Tarihi sarnıçlar, Fatih Belediyesi tarafından hazırlanan rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri kapsamında koruma altına alındı. Restorasyon çalışmalarında yapıların özgün dokusunun korunması amacıyla konservasyon yöntemleri tercih edilerek, dökülen taşların tamamlanması yerine mevcut halinin geleceğe aktarılması hedeflendi.
Tarihi yapıların modern kent yaşamına entegrasyonu
İstanbul'daki açık hava sarnıçlarının geçirdiği dönüşüm, tarihi dokunun yok edilmeden toplumsal ihtiyaçlara göre yeniden işlevlendirilebileceğini gösteriyor. "Çukurbostan" olarak bilinen bu alanların, geçmişte tarım sahası olarak kullanıldıktan sonra bugün park ve spor alanı olarak değerlendirilmesi, kentin tarihsel katmanlarının korunarak yaşatılması adına başarılı bir örnek teşkil ediyor.
Restorasyon çalışmaları koruma bilincini artırabilir
Fatih Belediyesi tarafından gerçekleştirilen konservasyon odaklı restorasyon projeleri, bölgedeki diğer tarihi yapıların gelecekteki korunma süreçleri için bir model oluşturabilir. Yapıların "dondurularak" korunması yaklaşımı, benzer durumdaki arkeolojik alanların aşırı müdahaleye maruz kalmadan gelecek nesillere aktarılması konusunda yeni bir tartışma ve uygulama zemini yaratabilir.
Kaynak: Anadolu Ajansı
Bu haber kaynak haberden yapay zekâ desteğiyle derlenmiştir. Nasıl çalışıyoruz?
Yorumlar (0)
Yorum Yaz
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!