Kanser Tedavisi Sürecinde Beslenme Üzerine Önemli Tavsiyeler

Kanser tedavisi gören hastaların psikolojik ve fizyolojik etkiler nedeniyle iştahsızlık yaşayabileceğini belirten Psikolog Mehmet Güney Ziyalan, bu durumun tedavi sürecinde sıkça karşılaşılan bir sorun olduğunu vurguladı. Ziyalan, tedavi sürecinin farklı aşamalarında veya ilerleyen dönemde bazı hastaların iştahsızlık sorunu ile karşılaşabileceğini, bunun her zaman fizyolojik veya kimyasal bir nedene bağlı olmadığını ifade etti. Psikolojik sebeplerin de bu duruma katkıda bulunabileceğini belirten Ziyalan, bu durumun asla keyfi olmadığını söyledi.

Acıbadem Kent Hastanesi Onkoloji Bölümü’nden Uzman Klinik Psikolog Mehmet Güney Ziyalan, iştahsızlık sorununa dikkat çekerek hasta yakınlarının farkında olmadan yapabileceği hatalar konusunda uyarılarda bulundu. İştahsızlığın sadece kimyasal veya mekanik nedenlerle açıklanamayacağını belirten Ziyalan, psikolojik faktörlerin önemli bir rol oynadığını ifade etti. Tedavi sürecinde bulantı ve tiksinti hissinin yemek yeme davranışıyla eşleşebileceğini ve bu duyguların ilaçların etkisi kalksa bile iştahsızlığı sürdürebileceğini vurguladı.

Ziyalan, bazı ilaçların koku hassasiyetini artırabileceğini ve bu hassasiyetin normalde rahatsız edici olmayan yemek kokularını bile dayanılmaz hale getirebileceğini belirtti. Depresif ruh hali ve ağrıların da iştahsızlığı artıran diğer önemli faktörler olduğunu söyleyen Ziyalan, yemek saatlerinin hastalar ve yakınları için stresli bir süreç olabileceğine dikkat çekti.

Hasta Yakınlarına Etkili İpuçları

Tedavi süreciyle birlikte hasta ve yakınları arasındaki rollerin değiştiğini belirten Ziyalan, hastaların neyi, ne zaman ve ne kadar yiyeceklerine başkalarının karar vermesi durumunda baskı altında hissedebileceklerini ifade etti. Hasta yakınlarının iyi niyetle yaptığı ısrarların, hastaların kendilerini anlaşılmamış hissetmesine neden olabileceğini ve bu durumun sofrada gerginlik yaratabileceğini söyledi. İştahsızlıkla başa çıkmak için küçük ama etkili önerilerde bulunan Ziyalan, lokmaların küçük tutulması, yemek sırasında acele edilmemesi ve hastaların zorlanmaması gerektiğini belirtti. Yemek sırasında dikkat dağıtmanın faydalı olabileceğini de ekledi.

"Televizyon, müzik veya sohbet ile dikkatin dağılması, bulantı ve tiksinti hissini azaltabilir. Az yemek ile hiç yememek arasında büyük bir fark olduğu unutulmamalıdır. Üç lokma her zaman sıfır lokmadan daha iyidir. Her lokmanın değeri bilinmelidir. Tabak bitmedi diye hastayı suçlamak motivasyonu düşürebilir. Masa düzeni, porsiyon büyüklüğü ve ortam kokuları da önemlidir. Büyük porsiyonlar göz korkutabilir, bu yüzden küçük porsiyonlar daha ulaşılabilir hedefler sunar. Ayrıca yemek kokularını mümkün olduğunca azaltmak süreci kolaylaştırabilir. Gün içinde yapılan kısa yürüyüşler ve hafif aktiviteler iştah üzerinde olumlu bir etkiye sahip olabilir. Hastaların kendilerini daha enerjik hissettikleri zaman dilimlerinde yemek yemeye teşvik edilmesi daha doğru bir yaklaşım olabilir."