Karadeniz'de Ticari Gemilere Saldırı Alarmı: Türkiye'den Kritik Seyrüsefer Hattı Çağrısı

Rusya'nın Ukrayna'ya karşı 2022 yılında başlattığı savaş, son dönemde tırmanışa geçen karşılıklı insansız hava aracı (İHA) saldırılarıyla yeni bir boyuta ulaştı. Çatışmaların Karadeniz havzasına yayılan etkileri, özellikle sivil ticaret gemilerini hedef alan İHA saldırılarıyla çok daha görünür ve tehlikeli bir hal aldı. Son olarak Türk işletmesindeki gemilerin hedef alınması, bölgedeki deniz ticareti güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye düşürdü.

Ankara'da Diplomatik Hareketlilik: Ukrayna Büyükelçisi Dışişleri Bakanlığı'na Çağrıldı

Karadeniz'de Türk işletmesindeki sivil gemilerin ardı ardına hedef alınması, Ankara'da diplomatik kanalları harekete geçirdi. Karadeniz'de seyreden "Lider Bordo Mavi" adlı Türk işletmeli gemi, 26 Ağustos'ta Tuapse açıklarında vuruldu. Bu saldırının ardından, hasar gören gemiyi güvenli limana çekmek üzere 27 Ağustos'ta bölgeye gönderilen "Lider Kocatepe" gemisi de saldırıların hedefi oldu. Yaşanan bu vahim gelişmeler üzerine Ukrayna'nın Ankara Büyükelçisi Neriman Celal, Dışişleri Bakanlığına çağrıldı.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre gerçekleştirilen görüşmede, Türkiye'nin sivil gemilere yönelik bu saldırılara ilişkin en sert tepkisi diplomatik kanallarla iletildi. Görüşmede ayrıca, Karadeniz'de can, mal, seyrüsefer ve çevre emniyetinin eksiksiz sağlanmasının uluslararası hukukun bir gereği ve zorunluluk olduğu vurgulanarak gerekli uyarılar yapıldı.

Karadeniz İçin Küresel Risk: Sigorta Maliyetleri ve Navlun Fiyatları Katlandı

İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Canan Tercan, Karadeniz'deki sivil ticari gemilere yönelik artan güvenlik risklerini değerlendirerek hayati uyarılarda bulundu. Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğinin küresel bir problem olduğunu belirten Dr. Tercan, savaşın tarafı olmayan Türkiye'nin bu süreçte ciddi ekonomik ve güvenlik maliyetleriyle karşı karşıya kaldığını ifade etti. Türk ticaret gemilerinin drone ve benzeri asimetrik tehditlerle karşılaşmasının mürettebat güvenliğini tehlikeye attığını, bunun da sigorta ve navlun fiyatlarını doğrudan yükselttiğini vurguladı.

Savaşın ilk aylarında navlun fiyatlarının yüzde 60 oranında arttığını hatırlatan Dr. Tercan, günümüzde Karadeniz'deki savaş sigortası primlerinin yüzde 2 seviyesine ulaştığını, gemilerin limanlarda bekletilme maliyetinin ise günlük 8 bin dolara kadar çıktığını açıkladı. Karadeniz'in dünya tarım ve gıda ürünleri sevkiyatındaki kritik rolüne dikkat çeken uzman, buradaki güvenlik açığının küresel gıda tedarik zinciri için doğrudan bir tehdit oluşturduğunu, dolayısıyla konunun yalnızca bölgesel bir güvenlik meselesi olarak görülemeyeceğini belirtti.

Küresel Çözüm Önerisi: Birleşmiş Milletler Himayesinde Çatışmasız Seyir Hattı

Yaşanan krizin aşılması için uluslararası toplumun acilen devreye girmesi gerektiğini savunan Dr. Canan Tercan, Birleşmiş Milletler (BM), Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Dünya Gıda Programı (WFP) ve Dünya Ticaret Örgütü'nün (WTO) birlikte hareket etmesi gerektiğini söyledi. Taraflarla yapılacak anlaşmalar neticesinde Karadeniz'de sivil ticari seyrüsefer için çatışmasız bir alan oluşturulması çağrısında bulundu.

Daha önce başarıyla uygulanan tahıl koridoru anlaşmasının, savaş koşullarında bile hayati sevkiyatların güvenle yapılabileceğini kanıtladığını belirten Tercan, bu modelin sadece tahıl taşımacılığı ile sınırlı kalmayıp tüm ticari seyrüseferi kapsayacak şekilde genişletilmesi gerektiğini ifade etti. Hürmüz Boğazı krizinde dünya enerji arzını korumak için ülkelerin barışçıl çözümler etrafında birleştiğini hatırlatan Dr. Tercan, Karadeniz'de de benzer bir uluslararası platformun kurulmasının aciliyetine dikkat çekti. Savaşın daha geniş alanlara yayılma riski belirmeden önce bölgenin koruma altına alınmasının, gelecekteki barış görüşmelerine de zemin hazırlayabileceğini sözlerine ekledi.