Kiralık Konut Piyasasında Yeni Dönem: Ev Sahibi Olmak Değil Kiracı Olmak Sınav Gerektiriyor!

İstanbul'da kiralık konut piyasasında yaşanan arz-talep dengesizliği, ev arayan vatandaşların karşılaştığı zorlukları akılalmaz bir boyuta taşıdı. Artık sadece yüksek kira bedellerini ödemeyi kabul etmek yetmiyor; kiracı adayları adeta kurumsal bir şirkete iş başvurusu yapar gibi zorlu bir mülakat ve yazılı sınav sürecinden geçiyor.

Otomobil Markasından Önceki Ev Sahibinin Telefonuna Kadar Her Şey İsteniyor

İstanbul genelinde beğendikleri daireyi kiralamak isteyen vatandaşlar, kontrat aşamasına geldiklerini düşünürken kendilerine uzatılan detaylı bilgi formlarıyla şoke oluyor. Bu formlarda kiracı adayının TC kimlik numarasından mesleğine, mevcut iş yerindeki çalışma süresinden aldığı net maaşa kadar birçok hassas bilgi talep ediliyor. İşin boyutu bununla da kalmıyor; adayın bindiği otomobilin markası, evcil hayvan besleyip beslemediği ve hatta bir önceki ev sahibinin adı ile telefon numarası gibi kişisel bilgiler de bu formlarda yer alıyor. Aynı gün içerisinde aynı daire için başvuran en az 5 kişiye doldurtulan bu formlar, ev sahipleri tarafından incelenerek en uygun aday seçiliyor ve bu eleme süreci yaklaşık 10 günü bulabiliyor.

Sektör Temsilcileri ve Emlakçılar: Kefil ve Maaş Bordrosu Artık Standart

Yaşanan bu gelişmeleri değerlendiren emlak sektörü temsilcileri, ev sahiplerinin geçmiş dönemlerde yaşadıkları tahsilat ve tahliye sorunları nedeniyle kendilerini güvence altına almak istediklerini belirtiyor. Birçok mal sahibinin sadece bu kira geliriyle geçindiğini ifade eden uzmanlar, kiracı seçiminde kriterlerin oldukça ağırlaştırıldığını doğruluyor. Artık sadece kiracı adayından değil, talep edilen kefilden de iş yerindeki çalışma süresini ve maaşını gösterir belgeler isteniyor. İnsan kaynaklarından alınan antetli kağıtlar, maaş bordroları ve Findeks kredi notu raporları kiralama sürecinin vazgeçilmez evrakları haline gelmiş durumda. Ev sahiplerinin en çok tercih ettiği profilin ise düzenli ve garantili geliri sebebiyle devlet memurları olduğu belirtiliyor.

Hukuki Boyut: Yasal Olarak Mümkün Ancak Etik Değil

Konuya ilişkin önemli uyarılarda bulunan Tüketici Birliği Federasyonu (TBF) Başkanı Avukat Bülent Deniz, ev sahiplerinin bu tarz formlar talep etmesinin yasal açıdan önünde bir engel bulunmadığını ancak bu durumun etik olmadığını vurguladı. Deniz, formlarda toplanan bilgilerin Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) kapsamında korunması gerektiğinin altını çizerek, "Arz ve talep arasındaki dengesizlik bu tip etik dışı uygulamaları beraberinde getiriyor. Ancak burada dikkat edilmesi gereken en önemli unsur ayrımcılık yasağıdır. Bekara veya öğrenciye ev verilmez gibi ayrımcı yaklaşımlara girilmediği sürece bu formlar istenebilir" dedi.

Kentsel Dönüşüm Kiralık Ev Talebini Tetikliyor

İstanbul'daki kiralık konut krizinin arka planında yatan en büyük etkenlerden birinin kentsel dönüşüm projeleri olduğunu ifade eden Avukat Bülent Deniz, özellikle Avrupa yakasında Fatih, Güngören ve Merter gibi bölgelerde yoğunlaşan dönüşüm çalışmalarının göçe neden olduğunu söyledi. Bu bölgelerde evlerini tahliye etmek zorunda kalan mülk sahipleri ve kiracıların çevre ilçelere yöneldiğini belirten Deniz; Zeytinburnu, Fatih ve Güngören genelinde kiralık konut arayışının zirve yaptığını, bu yığılmanın da piyasadaki fiyatları ve ev sahiplerinin taleplerini yukarı çektiğini sözlerine ekledi.