Konut Kredili Satışlar Yeniden Yükselişte: İpotekli Satışların Payı %20'yi Aştı

Son dönemde yapılan düzenlemelerle konut kredisi kullanımında önemli değişiklikler gerçekleşti. Tüketicilere yönelik konut kredilerinde, kredi tutarının teminat olarak alınan konutun değerine oranı konusunda birinci el ve ikinci el konut ayrımı kaldırıldı. Ayrıca, 2010 sonrası inşa edilen ve asgari C enerji sınıfına sahip konutlar, avantajlı kredi değer oranı uygulamasının kapsamına dahil edildi.

Bu değişiklikler, BDDK tarafından Şubat ayının başında yürürlüğe kondu ve ipotekli konut satışlarına hızlı bir etki yaptı. Şubat ayında ipotekli satışların toplam satışlardaki payı, 33 aylık bir aradan sonra ilk kez %20'nin üzerine çıktı.

Son yıllarda dezenflasyon programı, makroihtiyati tedbirler ve konut kredisi kısıtlamaları nedeniyle ipotekli konut satışlarının oranı düşmüş, 2024 yılında ise %10,7 ile en düşük seviyesine inmişti.

Geçen yıl, yüksek kiraların yanı sıra mevduat, döviz ve altın gibi yatırım araçlarının konut satın alımına yönelmesiyle konut satışları yaklaşık 1,8 milyon adede ulaştı. Bu satışların %14,33'ü ipotekli olarak gerçekleştirildi.

Yeni yıl ile birlikte ipotekli konut satışlarının payı artış göstermeye devam etti. Ocak ayında %18,2 olan bu oran, Şubat ayında %20,1'e yükseldi. En son Mayıs 2023'te bu oran %23,3 ile daha yüksek bir seviyeye ulaşmıştı. En düşük oran ise %4,4 ile Aralık 2023'te kaydedildi.

Uzmanlar, BDDK'nın düzenlemesi sayesinde kredi kısıtlamalarının kısmen gevşediğini ve bu durumun satışlara olumlu yansıdığını belirtiyor. Ancak, faiz oranlarının %1 seviyesine inmesiyle ipotekli satışların payının %35-40 seviyelerine ulaşabileceği öngörülüyor.

"Finansman Kanalları Hareketlenmeye Başladı"

İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Hepşen, ipotekli konut satışlarının toplam satışlar içindeki payının yeniden %20 seviyesine ulaşmasını, finansman tarafında sınırlı bir normalleşme olarak değerlendirdi. BDDK'nın düzenlemeleriyle kredi kullanım koşullarının daha geniş bir alıcı kitlesine hitap edecek şekilde yeniden tanımlanmasının bu artışın arkasındaki önemli faktörlerden biri olduğunu ifade etti.

Hepşen, konutun enerji sınıfı ve ekspertiz değerine göre kredi değer oranlarının yeniden düzenlenmesinin belirli fiyat segmentlerinde krediye erişimi kolaylaştırdığını belirtti. Bu durumun ilk etkilerinin ipotekli satış payındaki artışta görüldüğünü vurguladı.

Prof. Dr. Hepşen, kredi kullanımındaki hareketliliğin ağırlıklı olarak ikinci el konut piyasasında gerçekleştiğini ve verilerin ipotekli alımlarda mevcut stok üzerinden ilerlediğini gösterdiğini aktardı.

Kredi payındaki artışın tek başına yeni konut üretimine güçlü bir ivme kazandırdığını söylemek için henüz erken olduğunu ifade eden Hepşen, "Daha çok finansman kanalının yeniden çalışmaya başladığını ve talebin belirli ölçüde kredi tarafına geri döndüğünü gösteren bir sinyal olarak okumak daha doğru görünüyor." dedi.

"Bankalar Konut Kredisi Verme Konusunda Daha İstekli"

Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Genel Başkanı Hakan Akdoğan, konut kredisi faiz oranlarının %3,5-4 civarından %2,5'in altına inmesinin satışlara olumlu yansıdığını belirtti.

Akdoğan, kiraların hızlı artışıyla vatandaşların "kira ödeyeceğime taksit öderim" mantığıyla hareket ettiğini vurguladı ve şöyle devam etti:

"Yüksek kirada oturan vatandaşlarımız belirli bir peşinatla alım yapmak ve kira yerine kendi evinin taksitini ödemek istiyor. BDDK düzenlemesi sonrası bankaların vatandaşın kredi taleplerine olumlu dönüşünde artış var. Bankalar artık konut kredisi kullandırmakta daha istekli. Önceden daha ketum bir tutumları vardı. Bu durum ipotekli satışların payını artırdı. Ancak hala gidilecek çok yol var. Faiz oranları %1 civarına gerilediğinde ipotekli satışların payı %35-40 civarına yükselecektir."