Konut Kredili Satışların Yükselişi: 33 Ay Sonra İlk Kez %20'yi Aştı

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), finansal istikrarı korumak amacıyla bireysel kredi kartları ve ihtiyaç kredilerinin yeniden yapılandırılması, kredi kartları ve kredili mevduat hesaplarının limitlerinin belirlenmesi gibi düzenlemeler yapmıştı. Konut kredisi değer oranlarına ilişkin yeni düzenlemeler de bu kapsamda hayata geçirildi.

Bu düzenlemelerle birlikte, tüketiciye sunulan konut kredilerinde teminat alınan konutun değerine oranla kredi tutarı belirlenirken, birinci ve ikinci el konutlar arasındaki fark kaldırıldı. Ayrıca, 2010 sonrası inşa edilen ve en az C enerji sınıfına sahip konutlar avantajlı kredi oranları kapsamında değerlendirildi.

Şubat ayı başında uygulamaya alınan bu düzenlemeler, ipotekli konut satışlarına hızlı bir etki yaptı. Şubat ayında ipotekli konut satışlarının toplam satışlar içindeki payı, son 33 ayın ardından ilk kez %20'yi aştı.

Dezenflasyon sürecinin başlaması, makroihtiyati tedbirler ve konut kredisi kısıtlamaları nedeniyle ipotekli konut satışlarının payı son yıllarda düşüş göstermişti ve 2024 yılında %10,7 ile en düşük seviyeyi görmüştü.

Geçtiğimiz yıl, yüksek kira bedelleri ve mevduat, döviz, altın gibi yatırım araçlarının getirisinin konut alımına yönelmesiyle birlikte, konut satışları 1,8 milyon adede ulaşarak rekor kırmıştı. Bu satışların %14,33'ü ipotekli olarak gerçekleşti.

Yeni yıl itibariyle ipotekli satışların oranı artış göstermeye devam etti. Ocak ayında %18,2 olan bu oran, Şubat ayında %20,1'e yükseldi. En yüksek oran Mayıs 2023'te %23,3 olarak kaydedilirken, en düşük oran ise Aralık 2023'te %4,4 seviyesinde olmuştu.

BDDK'nın düzenlemeleri sayesinde kredi kısıtlamalarının kısmi olarak gevşetildiğini belirten uzmanlar, satışlarda bu durumun etkisini gördüklerini, ancak faiz oranlarının %1 seviyesine inmesiyle ipotekli satışların %35-40 seviyesine ulaşabileceğini öngörüyorlar.

Finansal Normalleşme Süreci Başladı

İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Hepşen, Şubat ayında ipotekli konut satış oranının %20'ye ulaşmasının finansal normalleşme işareti olduğunu belirtti. BDDK'nın yaptığı düzenlemelerin kredi kullanım koşullarını geniş bir alıcı kitlesine hitap edecek şekilde düzenlemesinin bu artışın arkasındaki ana faktörlerden biri olduğunu vurguladı.

Hepşen, kredi değer oranlarının konutun enerji sınıfı ve ekspertiz değerine göre yeniden düzenlenmesinin, özellikle belirli fiyat segmentlerinde krediye erişimi kolaylaştırdığını söyledi. Bu durumun ipotekli satış payındaki artışta görüldüğünü ifade etti.

İkinci el konut piyasasında kredi kullanımının ağırlık kazandığını belirten Hepşen, mevcut stok üzerinden ipotekli alımların sürdüğünü aktardı.

Kredi payındaki artışın, yeni konut üretiminde güçlü bir ivme yaratmadığını söyleyen Hepşen, finansman kanallarının yeniden aktif hale geldiğini ve talebin kredi tarafına geri döndüğünü belirtti.

Bankaların Konut Kredisi Verme Eğilimi Artıyor

TÜGEM Genel Başkanı Hakan Akdoğan, konut kredisi faiz oranlarının son dönemde %2,5'in altına indiğini ve bunun satışlara olumlu yansıdığını belirtti.

Akdoğan, kiraların hızla arttığını ve vatandaşların kira yerine kredi taksiti ödeme eğiliminde olduğunu vurguladı. Özellikle yüksek kirada oturanların bir miktar peşinatla ev alarak kira yerine ev taksiti ödemek istediklerini söyledi.

BDDK düzenlemelerinin ardından bankaların kredi taleplerine daha olumlu yanıt verdiğini ifade eden Akdoğan, bankaların konut kredisi verme konusundaki istekliliğinin arttığını belirtti. Bu durumun ipotekli satış oranlarını artırdığını, ancak hala gidilecek çok yol olduğunu ekledi. Faiz oranlarının %1 seviyesine düşmesi durumunda ipotekli satışların %35-40 seviyesine ulaşabileceğini öngördü.