Küresel Piyasalar Jeopolitik Gerginliklerle Yeni Haftaya Tedirgin Başladı

Küresel piyasalarda jeopolitik gelişmelerin etkisi hissedilirken, ekonomik veriler de yatırımcıların yönelimlerini belirlemede önemli rol oynuyor. Geçtiğimiz hafta ABD'de hizmet sektörü ve bileşik PMI verileri sırasıyla 51,1 ve 51,4 seviyelerine düşerek son 11 ayın en düşük değerlerini gördü, bu da savaşın büyüme üzerindeki ilk etkilerini işaret ediyor.

Bu gelişmelerin ardından para piyasalarında Fed'in önümüzdeki dört toplantıda faiz oranlarını aynı seviyede tutacağı yönündeki beklentiler artarken, ekim ve aralık aylarındaki toplantılarda faiz artışı ihtimali gündeme geliyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın elektrik santrallerine saldırı düzenleme kararını 6 Nisan'a kadar ertelediğini ve görüşmelerin olumlu geçtiğini açıkladı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise İran'a yönelik askeri operasyonların birkaç hafta içinde tamamlanmasının beklendiğini ve kara birlikleri kullanılmaksızın hedeflere ulaşılabileceğini belirtti.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, sosyal medya üzerinden enerji fiyatlarının düşürülmesi amacıyla birçok yanlış bilgi yayıldığını ve piyasanın bu haberlere duyarsız hale geldiğini savundu, gerçek fiyatların er ya da geç ortaya çıkacağını ifade etti.

Taraflardan gelen farklı açıklamalar piyasalar üzerinde satış baskısı yaratıyor. Bu arada bölgede çatışmalar devam ederken, Tahran'da art arda patlamalar yaşandı ve kentteki hava savunma sisteminin devreye girdiği bildirildi.

Trump, uzun süredir hedeflenen birçok İran noktasının vurulduğunu ve Harg Adası'nın kontrol altına alınabileceğini belirten açıklamalarda bulunurken, bu durum saldırıların beklenenden uzun sürebileceğine dair endişeleri artırdı.

Diğer yandan, Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak'ın 1 Nisan itibarıyla benzin ihracatının yasaklanmasına yönelik talimat verdiği aktarıldı.

Fed yetkilileri de savaşın ABD ekonomisi üzerindeki etkilerini değerlendirmeye devam ediyor. Richmond Fed Başkanı Tom Barkin, yükselen petrol fiyatlarının tüketici güvenini zedeleyebileceğine ve yüksek benzin fiyatlarının diğer harcamaları kısıtlayabileceğine dikkat çekti.

Petrol fiyatlarının ani yükselişi öncesinde bile enflasyona karşı mücadelede kaydedilen ilerlemenin durma riskinin bulunduğunu vurgulayan Barkin, enflasyon ve beklentilerini yakından izleyeceğini ifade etti.

Philadelphia Fed Başkanı Anna Paulson, Orta Doğu'daki çatışmaların, hem enflasyon hem de büyüme açısından yeni riskler doğurduğunu belirtti. ABD'de Michigan Üniversitesi'nin tüketici güven endeksi mart ayında 53,3'e gerileyerek yılın en düşük seviyesini gördü.

Mart ayında kısa vadeli enflasyon beklentileri, Nisan 2025'ten bu yana en yüksek artışı göstererek yüzde 3,4'ten 3,8'e yükseldi.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,39 seviyesinde dengelendi, dolar endeksi ise yüzde 0,1 azalarak 100 seviyesinde sabitlendi. Orta Doğu'daki gelişmelerle enerji emtia grubundaki artışlar devam ederken, Brent petrol varil fiyatı yeni haftaya yüzde 2,5 artışla 115,4 dolardan başladı.

Enerji fiyatlarındaki hızlı artışın enflasyon endişelerini körüklemesi ve Fed'in yıl içinde şahin adımlar atabileceği yönündeki haberlerle altının onsu haftanın ilk işlem gününde yüzde 0,1 azalışla 4.489 dolardan işlem görüyor.

Analistler, Hürmüz Boğazı'ndaki risklerin devam etmesi halinde petrol talebinin uzun vadede azalabileceğini ve bu durumun küresel ekonomik aktiviteyi olumsuz etkileyebileceğini belirtti.

Geçtiğimiz hafta Cuma günü Dow Jones endeksi yüzde 1,73, S&P 500 endeksi yüzde 1,67 ve Nasdaq endeksi yüzde 2,15 değer kaybetti. ABD'de endeks vadeli kontratları yeni güne düşüşle başladı.

Avrupa Borsaları Cuma Günü Düşüşle Tamamladı

Avrupa borsaları da jeopolitik risklerin petrol fiyatlarında neden olduğu artışın olumsuz etkisiyle Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izledi. Fransa Merkez Bankası Başkanı Francois Villeroy de Galhau, Avrupa Merkez Bankası'nın enerji fiyatlarının neden olduğu enflasyonun yayılmasını önlemekte kararlı olduğunu, ancak faiz artış tarihlerini konuşmak için erken olduğunu belirtti.

Almanya İş Piyasası ve Meslek Araştırmaları Enstitüsü (IAB), Orta Doğu'daki gerginliğin ve artan enerji maliyetlerinin Alman iş gücü piyasası üzerindeki baskıyı sürdürdüğünü bildirdi.

Makroekonomik veriler açısından İngiltere Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) verilerine göre, ülkede perakende satışlar Şubat ayında yüzde 0,4 geriledi. Piyasa beklentisi ise satışların yüzde 0,7 düşeceği yönündeydi. Ocak ayında ise İngiltere'de perakende satışlar yüzde 0,2 artış göstermişti.

Bu gelişmelerle Cuma günü Almanya DAX 40 endeksi yüzde 1,38, Fransa CAC 40 endeksi yüzde 0,87, İtalya FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,74 ve İngiltere FTSE 100 endeksi yüzde 0,05 değer kaybetti. Avrupa borsalarında endeks vadeli kontratları güne düşüşle başladı.

Asya Piyasaları Çin Hariç Sert Düşüşle Haftaya Başladı

Orta Doğu'daki çatışmalar beşinci haftasına girerken, Asya borsaları da haftaya sert düşüşle başladı. Dolar/yen paritesi 160 seviyesinin üzerine çıkarken, yendeki zayıflamanın devam etmesi halinde Japonya'nın döviz piyasasına müdahale edebileceği konuşuluyor.

Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, Japon yeninin ekonomi ve fiyatlar üzerindeki etkilerini yakından izleyeceklerini belirtti ve zayıf para biriminin ithalat maliyetlerini artırması durumunda önümüzdeki aylarda faiz artırmayı değerlendirebileceklerini ifade etti.

Orta Doğu geriliminin petrol, doğalgaz, gübre, plastik ve alüminyum fiyatlarının yanı sıra uçak ve gemi yakıtı fiyatlarında da artışa neden olması Asya ekonomileri için risk oluşturuyor çünkü bölgedeki ülkeler büyük ölçüde Orta Doğu'dan gelen enerjiye bağımlı durumda.

Bu bağlamda gıda, ilaç ve petrokimya ürünlerinin fiyatlarının da artması bekleniyor.

Analistler, Japonya'nın petrolünün yaklaşık yüzde 90'ını ve doğalgazının yüzde 75'ini Hürmüz Boğazı'ndan ithal ettiğini belirterek, Hürmüz Boğazı kaynaklı arz kesintileriyle enflasyonun ciddi oranda artmasının beklendiğini ve ülke tahvil piyasasında satış baskısının görüldüğünü aktardı.

Bu gelişmelerle birlikte, Japonya'nın 5 yıllık tahvil faizi yüzde 1,82 seviyesine çıkarak 1997'den bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken, 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,39 seviyesine çıkarak 1999'dan bu yana en yüksek seviyeyi gördü.

Japonya Merkez Bankası (BoJ) toplantı tutanaklarında, faiz artırımının ve büyüklüğünün Orta Doğu'daki durumun gelişimi gibi faktörlerle değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.

Bu gelişmelerle, Japonya'da Nikkei 225 endeksi kapanışa yakın yüzde 3,3, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 3,1, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,9 gerilerken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2 artış gösterdi.

Borsa İstanbul Haftayı Düşüşle Tamamladı

Cuma günü Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, yüzde 0,23 değer kaybederek 12.698,19 puandan günü tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise Cuma akşam seansında yüzde 0,23 azalışla 14.668,00 puandan işlem gördü.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul AŞ pay piyasalarında açığa satış işlemlerine yönelik yasağın 10 Nisan seans sonuna kadar devam edeceğini açıkladı.

Açığa satış yasağının yanı sıra, kredili sermaye piyasası işlemleri süresince öz kaynak oranının esnetilerek uygulanmasına yönelik tedbirlerin de aynı tarihe kadar süreceği bildirildi.

Dolar/TL, Cuma gününü yüzde 0,3 artışla 44,4564 seviyesinde tamamlarken, bugünkü bankalararası piyasada önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,4660 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde ekonomik güven endeksinin, yurt dışında ise Fed Başkanı Jerome Powell'ın açıklamalarının, Almanya'da enflasyon ve Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksinin takip edileceğini, teknik olarak ise BIST 100 endeksinde 12.600 ve 12.500 puanın destek, 12.800 ve 12.900 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu ifade etti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, Mart ayı ekonomik güven endeksi

12.00 Avro Bölgesi, Mart ayı tüketici güven endeksi

15.00 Almanya, Mart ayı Tüketici Fiyat Endeksi

17.30 ABD, Fed Başkanı Powell'ın konuşması

17.30 ABD, Mart ayı Dallas Fed imalat sanayi endeksi