Küresel Piyasalar Orta Doğu'daki Gerginlikle Yön Arayışında

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ardından artan jeopolitik gerilimler, yatırımcıların dikkatini çekmeye devam ediyor. Gerilimin azalabileceğine dair umutlar, yatırımcıların risk alma iştahının tekrar canlanmasına yardımcı oldu.

ABD Başkanı Donald Trump, Paskalya töreninde yaptığı açıklamada, İran'ın petrol kaynaklarını kontrol altında tutmak istediğini, ancak Amerikan halkının askerlerin geri dönmesini istediğini belirtti.

Trump, basın toplantısında İran'a yönelik sert açıklamalarını sürdürdü. "Onlarla görüşme halindeyiz. ABD doğu saatiyle yarın akşam saat sekize kadar süreleri var ama görüşmeler sürüyor. İyi bir sonuç alacağımızı düşünüyorum ancak bekleyip göreceğiz." dedi.

Trump, İran'la yapılacak muhtemel bir anlaşma hakkında, "Kabul edilebilir bir anlaşma yapmalıyız. Bu anlaşmanın bir parçası, petrol ve diğer her şeyin Hürmüz Boğazı'ndan serbestçe geçişinin sağlanması olacak." ifadelerini kullandı.

Öte yandan, ABD ve İran'ın kalıcı bir anlaşma müzakereleri için 45 günlük bir ateşkes üzerinde görüşmeler yaptığına dair basında çıkan haberler, Orta Doğu'daki tansiyonun düşebileceği beklentisini artırdı.

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu'daki savaşla ilgili olarak, "Eğer bu savaş olmasaydı, küresel büyüme tahminlerimizde küçük bir yukarı yönlü revizyon olurdu. Şu anda daha yüksek fiyatlar ve daha yavaş büyüme yolundayız." dedi.

Georgieva, jeopolitik gerilimlerin yanı sıra teknolojik gelişmeler, iklim şokları ve demografik değişimlerin, yüksek belirsizlik dönemine katkıda bulunduğunu belirtti.

Orta Doğu'daki çatışmanın küresel petrol arzını yüzde 13 oranında azalttığını dile getiren Georgieva, bunun petrol, doğal gaz, helyum ve gübre gibi ürünlerin tedarik zincirlerine etkisini vurguladı.

Georgieva, savaşın hızlı bir şekilde sona ermesi halinde büyüme tahminlerinde sınırlı bir düşüş, enflasyon tahminlerinde ise artış öngördüklerini belirtti. Ancak savaşın uzaması durumunda, enflasyon ve büyüme üzerindeki etkilerinin daha büyük olacağını söyledi.

JPMorgan Chase CEO'su Jamie Dimon, savaşın petrol ve emtia fiyatlarında önemli ve kalıcı şoklara yol açabileceğini belirtti. Bu durumun, enflasyonun daha kalıcı hale gelmesine ve piyasaların beklediğinden daha yüksek faiz oranlarına neden olabileceğini ifade etti.

Analistler, yatırımcıların savaşı hızlı bir şekilde sona erdirecek bir anlaşma ihtimali ile petrol fiyatları ve tahvil faizlerini daha da yükseltebilecek ciddi bir tırmanış senaryosu arasında farklı olasılıkları değerlendirdiğini belirtti.

New York borsasında, Orta Doğu'daki gerginliğin azalacağına dair iyimserlikle pozitif bir seyir izlendi. Dow Jones endeksi yüzde 0,36, S&P 500 endeksi yüzde 0,44 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,54 değer kazandı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne satıcılı başladı.

Orta Doğu'daki gerginliğin etkisiyle tahvil piyasasındaki satıcılı seyir sürdü. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,35'e çıktı. Dolar endeksi ise yüzde 0,1'lik artışla 100,1 seviyesinde dengelendi.

Altın fiyatlarında, merkez bankalarının gevşeme sürecine yönelik belirsizliklere rağmen Orta Doğu'daki gerginliğin sona erebileceğine dair beklentiler etkili oluyor. Ons altın yatay seyirle 4 bin 645 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varili ise yüzde 1,5 artışla 108,2 dolardan satılıyor.

Avrupa borsaları, Kutsal Cuma ve Paskalya tatili nedeniyle geçen hafta işlem görmezken, bugün yeniden açılacak piyasalarda endeks vadeli kontratlar pozitif seyrediyor.

Orta Doğu'daki gerilime ilişkin diplomatik görüşmeler yakından takip edilirken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamed Al Sani telefonda görüştü.

Görüşmede, son gelişmelerin bölgesel ve uluslararası istikrar üzerindeki etkileri değerlendirildi. İki lider, artan tansiyonun küresel enerji arzına etkilerini ve enerji akışının devamlılığını ele aldı.

Katar Emirlik Divanı'ndan yapılan açıklamada, Macron'un enerji piyasalarının istikrarını korumak için uluslararası çabaların artırılması gerektiğini belirttiği ve bölgede tansiyonun düşürülmesine yönelik çabaların değerlendirildiği kaydedildi.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasıyla başlayan ve İran'ın da misillemeleriyle gelişen Orta Doğu'daki savaşın tetiklediği enerji krizinin etkileri, İtalya'da havacılık sektöründe artıyor. Ülke genelinde yakıt temininde kısıtlamaya gidilen havalimanlarının sayısı altıya çıktı.

Asya borsalarında, Orta Doğu'daki çatışmaların bitebileceğine dair iyimserliğe karşın yatırımcıların temkinli davranmasıyla Japonya hariç pozitif bir seyir izleniyor.

Bölge endekslerinde jeopolitik gerilimlerin bitmesine yönelik somut gelişmelerin yaşanmaması yükselişlerin sınırlı kalmasına neden olurken, çatışmaların tekrar şiddetlenebileceği endişesi yatırımcıların "bekle-gör" tutumu sergilemesinde etkili oluyor.

Diplomatik cephede ise Japonya Dışişleri Bakanı Motegi Toşimitsu, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile telefonda görüştü.

Motegi, İran'ı, ilgili ülkelerle sürdürülen diplomatik çabalara samimi şekilde katılmaya ve ülkesine ait gemiler dahil olmak üzere tüm gemilerin Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliğini sağlamaya çağırdı.

Bu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,2 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,1 yükselişle işlem görürken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yatay seyrediyor. Hong Kong'daki resmi tatil nedeniyle işlemler gerçekleştirilmiyor.

Dün alıcılı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,36 değer kazanarak 13.112,31 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat, dün akşam seansında normal seans kapanışının yüzde 0,1 altında 15.275,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dünü 44,5740'tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 yükselişle 44,6110'dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde hazine nakit dengesi, yurt dışında ise Avrupa genelinde hizmet sektörü ve bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin yanı sıra ABD'de dayanıklı mal siparişlerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.200 ve 13.300 puanın direnç, 13.100 ve 13.000 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler ise şu şekilde:

10.55 Almanya, mart ayı hizmet sektörü/bileşik PMI

11.00 Avro Bölgesi, mart ayı hizmet sektörü/bileşik PMI

11.30 İngiltere, mart ayı hizmet sektörü/bileşik PMI

11.30 Avro Bölgesi, nisan ayı Sentix yatırımcı güven endeksi

15.30 ABD, şubat ayı dayanıklı mal siparişleri

17.30 Türkiye, mart ayı hazine nakit dengesi