Küresel Turizmde Belirsizlik: Savaşın Etkileri Rotayı Değiştiriyor

Duygu Erdoğan / İSTANBUL - ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları ve İran'ın füzelerle karşılık vermesi, küresel turizm sektöründe büyük endişelere yol açıyor. 2026 yılına kadar dünya turizminin yüzde 4-5 oranında büyümesi beklenirken, Orta Doğu'daki gerilimler turistlerin planlarını yeniden değerlendirmesine neden olabilir.

Birleşmiş Milletler Dünya Turizm Örgütü'nün (UNWTO) 2025 yılı raporuna göre, küresel turizm 2019 rekorlarını aşarak 2025'te yüzde 5 büyüyerek 2.2 trilyon dolara ulaştı. Ancak 2026 için öngörülen büyüme yüzde 3-5 aralığında öngörülüyor ve savaş riski henüz değerlendirmelere dahil edilmemişti.

İsrail'in Tahran rafinerisine saldırısının ardından İran'ın Hayfa'daki bir rafineriyi hedef alması ve İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın komşu ülkelerle ilgili kararlarını duyurması, turizmde belirsizliği artırıyor.

Orta Doğu'da Güven Krizi

2025 verileri Orta Doğu'nun turizmde en hızlı büyüyen bölge olduğunu gösteriyor. Pandemi öncesine göre yüzde 39 büyüyen bölge, savaş nedeniyle ciddi bir gerileme riskiyle karşı karşıya. Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) ülkeleri son beş yılda yüzde 40'tan fazla büyüyerek 73 milyon turist çekti. Özellikle Suudi Arabistan'ın modernleşme çabaları ve Katar'ın FIFA Dünya Kupası'na ev sahipliği yapması dikkat çekiyor. Ancak bu çabalar, savaş tehdidi altında zayıflıyor.

Orta Doğu'da turizm ülkelerinin sağladığı güven imajı hızla erozyona uğruyor. Turistlerin bu bölgelere yönelik ilgisinin azalması bekleniyor.

2030 Hedefleri Tehlikede

Körfez ülkeleri, petrole bağımlılığı azaltmak için turizm, finans ve teknolojiye yatırım yaparak ekonomilerini çeşitlendirme çabasında. Körfez Turizm Stratejisi 2030 doğrultusunda, yıllık 188 milyar dolar turizm geliri hedefleniyor. Ancak mevcut durumda bu hedeflerin tehlikeye girdiği düşünülüyor.

İspanya ve ABD'nin Turizm Stratejileri

İspanya, savaş karşıtı duruşuyla dikkat çekiyor ve bu nedenle ülkeye olan turizm talebinin artması bekleniyor. Türkiye ve İspanya arasındaki ilişkiler de bu süreçte güçleniyor. Akdeniz'in güçlü turizm ülkesi İspanya, Türkiye ve Yunanistan'a olan turizm akışını da destekliyor.

ABD'de ise Donald Trump döneminin ardından, Amerikalı turistlerin yurt dışı tatil eğilimi artış gösteriyor. Türkiye de bu ülkeler arasında yer alıyor.

Türkiye'nin Yaklaşımı

Türk turizm sektörü, Berlin Uluslararası Turizm Borsası (ITB) Fuarı'nda bir araya gelerek savaşın sona ermesi yönünde temennilerini dile getirdi. Türkiye Otelciler Birliği (TÜROB) Başkanı Müberra Eresin ve diğer temsilciler, Türkiye'nin güvenli bir tatil destinasyonu olduğunu vurguladı.

Değişen Rotalar ve Uçuşlar

Orta Doğu'daki kriz, seyahat rotalarını etkiliyor. Avrupa içi seyahat artarken, Yunanistan ve Türkiye'ye olan talep devam ediyor. Ancak aktarmalı uçuşlar sorun yaratıyor. Dubai'deki güvensizlik nedeniyle bazı uçuşlar İstanbul'a yöneliyor.

Rusya'dan çıkışlı uçuşlar da yeni rotalar arıyor. Rusya Tur Operatörleri Birliği (ATOR) İcra Direktörü Maya Lomidze, aktarmalı uçuşların zorlaşacağını belirtiyor. Bu durum, Tayland, Sri Lanka, Maldivler gibi destinasyonlara olan talebi azaltabilir.

Nevruz Bayramı ve Savaşın Gölgesi

İran'ın Nevruz Bayramı, 21 Mart'ta kutlanıyor ve genellikle önemli bir turizm hareketi yaratıyor. Ancak bu yıl savaşın gölgesinde geçecek. Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Doğu Anadolu Bölge Başkanı Cevdet Özgökçe, rezervasyonlarda ciddi bir düşüş olduğunu belirtiyor.

Turizm Gelirleri ve Ekonomik Etkiler

Turizmdeki düşüş, gelirleri de olumsuz etkileyecek. Harcama kapasitesi yüksek turistlerin seyahatlerini sınırlaması, küresel gelir kayıplarına yol açabilir. Asya ülkelerinden gelen turistlerin hareketliliğinin azalması da gelir kaybına neden olabilir.

Artan Maliyetler

Brent petrol fiyatlarının artması, ulaşım ve konaklama maliyetlerini etkiliyor. Enerji ve gıda fiyatlarındaki artış, hizmet sektöründe maliyetleri artırabilir ve bu, küresel seyahatte güç kaybına yol açabilir.