KVKK'dan Uçakta İnternet Hizmetine Ceza: Zorunlu Açık Rıza Hukuka Aykırı Bulundu

Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), dijitalleşen dünyada kullanıcı haklarını korumaya yönelik emsal teşkil edecek yeni bir karara imza attı. Havayolu seyahatleri sırasında yolculara sunulan uçak içi internet hizmetinde, kişisel verilerin işlenmesine yönelik "açık rıza" verilmesinin zorunlu tutulması yargıya taşındı. KVKK, yaptığı inceleme sonucunda veri sorumlusu olan internet servis sağlayıcısının mevzuata aykırı hareket ettiğini belirleyerek idari para cezası uygulanmasına hükmetti.

Yolcunun İtirazı Süreci Başlattı

Gelişen teknolojiyle birlikte havayolu şirketleri yolcularına uçuş esnasında internet erişim imkanı sunmaya başladı. Bu hizmetten faydalanmak isteyen bir yolcu, sisteme giriş yaparken kişisel verilerinin işlenmesine yönelik onay vermesinin zorunlu tutulduğunu fark etti. Verilerinin işlenmesini istemeyen ve bu dayatmaya itiraz eden yolcu, durumu vakit kaybetmeden Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na taşıyarak şikayette bulundu.

Şikayet dilekçesini titizlikle inceleyen KVKK, veri işleme süreçlerini mercek altına aldı. Yapılan teknik ve hukuki incelemeler sonucunda, kanuna aykırı şekilde açık rıza dayatmasında bulunan tarafın havayolu şirketi değil, uçak içi internet hizmetini sunan üçüncü taraf konumundaki internet servis sağlayıcısı olduğu tespit edildi.

6698 Sayılı Kanun ve Dürüstlük İlkesi İhlal Edildi

KVKK tarafından açıklanan gerekçeli kararda, internet kullanımı için hazırlanan üyelik veya hizmet sözleşmesinin doğrudan "açık rıza vermeye yönlendirme" amacı taşıdığı vurgulandı. Kurul, bu durumun 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na açıkça aykırılık teşkil ettiğini belirtti. Kanunda açık rıza dışındaki diğer veri işleme şartlarının da açıkça düzenlendiğine dikkat çekilen kararda, hizmetin sunulmasının tek bir rıza şartına bağlanamayacağı ifade edildi.

Kararda ayrıca, internet servis sağlayıcı firmanın geliştirdiği bu uygulamanın, hukukun temel taşlarından biri olan "hukuka ve dürüstlük kurallarına uygunluk" ilkesini ciddi şekilde ihlal ettiği kaydedildi. Kullanıcıların bir hizmetten yararlanabilmek için rıza göstermeye zorlanmasının rızanın özgür iradeyle verilmesi esasına gölge düşürdüğü belirtildi.

İnternet Servis Sağlayıcısına 90 Bin Lira Para Cezası

Yapılan değerlendirmelerin ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu, kanuni yükümlülüklerini yerine getirmeyen ve yolcuların kişisel verilerini hukuka aykırı şekilde işleme eğiliminde olan internet servis sağlayıcı firmaya 90 bin lira idari para cezası verilmesini kararlaştırdı. Bu karar, dijital hizmet sunan tüm sektörlerde "hizmet şartı olarak açık rıza dayatması" uygulamasının önüne geçilmesi açısından büyük bir önem taşıyor.