Libya ile mutabakat sonrası Doğu Akdeniz'de gözler Türkiye-Mısır deniz yetki alanları anlaşmasına çevrildi

Libya Temsilciler Meclisi'nin, Türkiye ile 2019 yılında imzalanan Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası'nı 20 Ekim tarihinde onaylaması, Doğu Akdeniz'deki diplomatik dengeleri yeniden hareketlendirdi. Libya'nın doğusundaki yönetimin mutabakata yönelik tutumunu değiştirmesiyle birlikte, bölgedeki en uzun kıyılardan birine sahip olan Mısır ile Türkiye arasında benzer bir anlaşma yapılıp yapılamayacağı konusu uluslararası ilişkiler gündeminin merkezine yerleşti.

Türkiye-Mısır deniz yetki alanları anlaşması önündeki siyasi engeller nelerdir?

Orta Doğu çalışmalarıyla tanınan Prof. Dr. Zekeriya Kurşun, Haber7'ye yaptığı değerlendirmede iki ülke kamuoyunun bu tür bir mutabakata hazır olduğunu ancak Kahire yönetiminin hareket alanının kısıtlı olduğunu belirtti. Prof. Dr. Kurşun, Mısır'ın geçmişte Yunanistan ve İsrail ile kurduğu bölgesel ilişkilerin ve imzaladığı anlaşmaların, Türkiye ile olası bir sınırlandırma mutabakatı önünde "şantaj" unsuru olarak kullanıldığını ifade ederek, bu durumun Mısır yönetiminin karar alma sürecini zorlaştırdığını vurguladı.

Türkiye-Libya mutabakatı Mısır'ın kararını nasıl etkiler?

Türkiye ile Libya arasında imzalanan mutabakatın yeni bir aşamaya geçmesinin, Mısır üzerindeki baskıyı artırdığı değerlendiriliyor. Prof. Dr. Zekeriya Kurşun, Türkiye-Libya hattındaki gelişmenin Kahire yönetimini müzakereye zorladığını belirterek, "Uzun ve dikkatli müzakereler sonrasında Mısır ile de bir anlaşmayı muhtemel görüyorum" ifadelerini kullandı.

Libya Temsilciler Meclisi'nin 20 Ekim'de aldığı kararla 2019 tarihli mutabakatı onaylaması, Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin tezlerini güçlendiren bir adım olarak öne çıktı. Bu gelişme, Türkiye ile Mısır arasındaki normalleşme süreciyle birleştiğinde, bölgedeki deniz yetki alanlarının geleceği açısından yeni bir diplomatik tabloyu beraberinde getirdi.

Doğu Akdeniz'deki deniz yetki alanlarının sınırlandırılması süreci, ilgili devletlerin karşılıklı kıyılarının hukuki statüsü ve bölgedeki diğer ülkelerle olan ikili ilişkileri çerçevesinde ilerlemektedir. Türkiye ile Mısır arasındaki olası bir mutabakat, tarafların dış politika öncelikleri ve bölgesel güvenlik dengeleri gözetilerek yürütülecek diplomatik müzakereler sonucunda netlik kazanacaktır.

Çıkarılacak sonuç

Libya Temsilciler Meclisi'nin attığı adım, Doğu Akdeniz'deki diplomatik statükonun sabit olmadığını ve ülkelerin değişen konjonktüre göre pozisyon alabileceğini kanıtlamaktadır. Bu durum, Türkiye'nin bölgedeki tezlerinin hukuki ve siyasi zeminini güçlendirirken, Mısır gibi aktörlerin de geçmişteki kısıtlayıcı ittifaklarını yeniden gözden geçirmesine olanak tanımaktadır.

Bölgesel iş birliği arayışlarının, ülkelerin ulusal çıkarları ve deniz yetki alanlarındaki hak iddialarıyla doğrudan bağlantılı olduğu görülmektedir. Mısır'ın önündeki engeller aşılabilir bir nitelikte olsa da, Kahire yönetiminin atacağı adımlar, Doğu Akdeniz'in gelecekteki enerji ve güvenlik mimarisini belirleyecek temel unsurlardan biri olmaya devam edecektir.

Muhtemel etkiler

Türkiye ile Mısır arasında olası bir deniz yetki alanları anlaşması, Doğu Akdeniz'deki enerji kaynaklarının paylaşımı ve güvenlik iş birliği üzerinde doğrudan etkiler yaratabilir. Böyle bir gelişme, bölgedeki mevcut ittifak yapılarının yeniden şekillenmesine yol açabilir ve Yunanistan ile İsrail'in bölgedeki hareket alanını daraltabilir.

Anlaşmanın gerçekleşmesi durumunda, Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin deniz yetki alanları üzerindeki egemenlik hakları daha geniş bir uluslararası kabul görebilir. Bu durum, bölgedeki gerilimin düşmesine veya taraflar arasında yeni bir diplomatik dengenin kurulmasına katkı sağlayabilir.