Libya'da Tarihi Adım: Doğu ve Batı Yönetimleri Seçim Yasalarında Nihai Anlaşmaya Vardı

Libya'da uzun süredir devam eden siyasi çıkmazı aşmak adına tarihi bir gelişme yaşandı. Ülkenin doğu ve batı yakasındaki askeri ve siyasi temsilciler, Birleşmiş Milletler Libya Destek Misyonu (UNSMIL) gözetiminde bir araya gelerek, merakla beklenen seçim yasaları üzerinde nihai anlaşmayı imzaladı. Başkent Trablus'taki UNSMIL merkezinde gerçekleşen kritik toplantı, yıllardır ertelenen seçimlerin yapılması için önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Askeri ve Sivil Adaylar İçin Yeni Düzenlemeler

İmzalanan tarihi anlaşmanın detaylarına göre, Libya'da hem sivil hem de askeri kökenli adayların devlet başkanlığı seçimlerinde yarışabilmesinin önü açıldı. Anlaşma metninde, askeri adayların başvuru yapmaları durumunda 2023 tarihli 28 sayılı yasa uyarınca mevcut görevlerinden istifa etmiş sayılacakları hükme bağlandı. Ayrıca çifte vatandaşlığa sahip adaylar için de net kurallar getirildi. Seçimi kazanan çifte vatandaşlık sahibi adayın, resmi yemin töreninden önce ikinci vatandaşlığından feragat etmesi gerekecek; aksi takdirde devlet başkanlığı seçimleri iptal edilerek yeniden düzenlenecek. İlk turda oyların yüzde 50+1'ini alan adayın doğrudan kazanacağı ve bu durumda ikinci tura gidilmeyeceği de mutabakat altına alındı.

Seçimler En Geç 24 Ay İçinde Gerçekleştirilecek

Anlaşma, yalnızca devlet başkanlığı seçimlerini değil, parlamento seçimlerinin de yol haritasını netleştiriyor. Bu kapsamda, 2014 tarihli Temsilciler Meclisi Seçim Yasası parlamento seçimleri için temel çerçeve yasa olarak kabul edildi. Mutabakat metninde, devlet başkanlığı ve milletvekili seçimlerinin en geç 24 aylık bir zaman dilimi içerisinde tamamlanması gerektiği vurgulandı. Öte yandan süreçte kritik rol oynayacak Libya Yüksek Seçim Kurulu Başkanı ve yardımcılarının isimleri de belirlenerek kamuoyunun bilgisine sunuldu.

Siyasi İtirazlar ve Libya'nın Kronik Seçim Çıkmazı

Libya, uzun yıllardır Bingazi merkezli Temsilciler Meclisi ile Trablus merkezli Devlet Yüksek Konseyi arasındaki derin görüş ayrılıkları nedeniyle sandık başına gidemiyordu. Doğu ve batıdan dörder yetkilinin oluşturduğu 4+4 Komitesi bu tarihi anlaşmaya imza atmadan hemen önce, Trablus'taki Devlet Yüksek Konseyi ve Libya Başkanlık Konseyi Başkanlığı'ndan sert tepkiler gelmişti. Yapılan ortak açıklamalarda, bu mutabakatın Libya Siyasi Anlaşması'na aykırılık teşkil ettiği ve bu nedenle yasal olarak geçersiz sayılacağı iddia edilmişti. Buna rağmen imzalanan nihai anlaşmanın, ülkedeki geçiş sürecini nasıl etkileyeceği uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.