Lisanssız Elektrik Üretimi ve Yerinde Üretim

Ankara

AA muhabirinin elde ettiği bilgilere göre, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun (EPDK) aldığı kararla, 2026 yılı için lisanssız elektrik üretimi adına ayrılan toplam kapasite yaklaşık 3,5 gigavata ulaştı. Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) tarafından iletim seviyesinden bağlanacak tesisler için 1500 megavat kapasite belirlenirken, dağıtım seviyesinde ise yaklaşık 2000 megavatlık bir alan yatırımcılara sunuldu.

📲 Artık haberler size gelsin

Yeni düzenlemeyle birlikte, şebeke verimliliğini artırmayı amaçlayan ve üretim ile tüketim tesisinin aynı ölçüm noktasında bulunduğu yerinde üretim başvuruları öncelikli hale getirildi. Özellikle ürettikleri ihtiyaç fazlası enerji için ödeme talep etmeyen yatırımcılar, bu kapasite tahsisinde en üst sırada yer alacak. Bu modelle, elektriğin üretildiği yerde tüketilmesini sağlayan 'şebeke dostu' tesislerin artırılması hedefleniyor.

Kapasitenin geniş çapta yayılmasını hedefleyen karar kapsamında yatırımcı bazlı sınırlamalar korunmaya devam ediyor. Buna göre, gerçek veya tüzel kişiler, iletim seviyesinden en fazla 75 megavat, dağıtım seviyesinden ise en fazla 10 megavat kapasite alabilecek. Belirlenen limitleri aşan kapasite tahsisi tespit edildiğinde, ilgili kapasite iptal edilecek. Bu sınırlamalar, yerel şebeke işletmecileri ve TEİAŞ tarafından izlenecek.

Organize sanayi bölgeleri (OSB) veya endüstri bölgeleri (EB) gibi dağıtım lisansına sahip olan ve dağıtım şirketleriyle ortak kullanılan trafo merkezlerinde kapasite dağılımı, tarafların TEİAŞ ile imzaladıkları sistem kullanım anlaşmalarındaki güç oranlarına göre adil bir şekilde belirlenecek.

Yatırımcılar için başvuru ve değerlendirme takvimi de netleşti. 30 Nisan 2026 tarihine kadar yapılacak başvurular, mevcut dosyalarla birlikte değerlendirilecek. Evrak incelemeleri mayıs ayında, teknik değerlendirmeler ise haziran ayında sonuçlandırılacak ve bu süreçte yeni başvuru alınmayacaktır.

Tahsis edilemeyen boş kapasiteler, temmuz ayının ilk on gününde ilan edilerek yeniden yatırıma açılacak.

İletim Hattında 1500 Megavatlık Bölgesel Dağılım

TEİAŞ tarafından açıklanan 1500 megavatlık iletim kapasitesinin bölgesel dağılımı yatırımın odak noktalarını belirledi.

Buna göre, Karadeniz ve Orta Anadolu Hattı'nda Samsun, Amasya, Çorum, Sinop ve Ordu illerini kapsayan bölgeye 250 megavat ile en yüksek kapasite tahsisi yapıldı. Sivas ve Yozgat hattına 125 megavat, Kayseri ve Niğde bölgesine ise 125 megavatlık alan açıldı. Çankırı, Kastamonu ve Karabük hattı için 7 megavat kapasite tanımlandı.

Ege ve Marmara'da Bilecik, Eskişehir ve Ankara hattı için 200 megavat, Afyonkarahisar, Uşak ve Kütahya bölgesi için de 200 megavatlık kapasite belirlendi. Muğla ve Aydın bölgesi 100 megavatlık yatırım alanına sahip olurken Edirne, Tekirdağ ve Kırklareli hattına 25 megavatlık pay düştü.

Güneydoğu ve Doğu Anadolu'da ise Konya ve Karaman bölgesine 150 megavat tahsis edilirken, Malatya ve Elazığ hattına 100 megavatlık kapasite verildi. Şanlıurfa ve Mardin hattı 75 megavat, Van ve Bitlis bölgesi ise 50 megavatlık yeni yatırım alanı kazandı.

'Yerinde Üretim Hamlesi Enerji Güvenliği İçin Stratejik Bir Adımdır'

Enerji Yatırımcıları Derneği (GÜYAD) Başkanı Cem Özkök, EPDK'nın bu yıl için açıkladığı lisanssız üretim kapasitelerinin sektör açısından önemli ve olumlu bir gelişme olduğunu ifade etti.

İletim seviyesinde 1500 megavat ve dağıtım seviyesinde yaklaşık 2000 megavat kapasitenin ilan edilmesinin yatırımcılar için önemli bir öngörülebilirlik sağladığını belirten Özkök, 'Dağıtık üretim yapısının güçlendirilmesi, yerinde üretim ve yerinde tüketim modellerinin yaygınlaştırılması artık sadece bir yatırım tercihi değil, aynı zamanda stratejik bir enerji güvenliği politikası olarak değerlendirilmelidir.' dedi.

Yeni çerçevede getirilen öncelik sıralamasının sistem işletmesi açısından rasyonel bir yaklaşım olduğunu belirten Özkök, üretimin tüketim noktasında gerçekleşmesinin iletim ve dağıtım sistemindeki kayıpların azaltılmasına katkı sağlayacağını dile getirdi.

Özkök, özellikle sanayi tesisleri ve organize sanayi bölgelerindeki çatı güneş enerjisi projelerinin bu tahsislerle önemli bir ivme kazanacağını belirterek, 'Bu potansiyelin değerlendirilmesi yalnızca işletmelerin enerji maliyetlerini azaltmakla kalmayacak, aynı zamanda iletim sistemine ek yük getirmeden yeni yenilenebilir kapasitenin sisteme kazandırılmasını sağlayacaktır.' değerlendirmesinde bulundu.

Enerji arz güvenliğinin ulusal güvenlik meselesi olduğunu aktaran Özkök, finansman mekanizmalarının ve teşviklerin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Özkök, yatırımların hızla hayata geçirilmesi için teşvik çalışmalarının hızlandırılması gerektiğini belirterek, 'Lisanssız üretim yatırımlarının yalnızca kapasite tahsisi yoluyla değil, aynı zamanda finansmana erişimi kolaylaştıran teşvik mekanizmalarıyla desteklenmesi, yatırım iştahını artıracak ve Türkiye'de milli, yerli ve yenilenebilir enerji kapasitesinin daha hızlı büyümesine katkı sağlayacaktır.' diye konuştu.

'Yenilenebilir Enerji Politikaları Sanayi Odaklı Gelişiyor'

Güneydoğu Enerji Araştırmaları Derneği (GEADER) Genel Başkanı Ömer Çelebi, EPDK'nın 'yerinde üretim ve tüketim' yaklaşımı ile TEİAŞ'ın kapasite tahsislerinin lisanssız elektrik üretimi sektöründe büyük bir paradigma değişimi yaşatacağını dile getirdi.

Çelebi, enerji nakil hatlarının uzunluğundan kaynaklanan teknik kayıpların ve gerilim düşümlerinin verimlilik hedeflerini olumsuz etkilediğine dikkat çekerek, '5-1-c ve 5-1-ç optimizasyonuyla hem verim odaklı enerji sarfiyatı hem de sanayi tesislerinin enerji taleplerinin yüksek seviyede karşılanması sağlanmış olacak.' dedi.

Türkiye'nin hali hazırda 530 megavat kurulu güçle en büyük çatı güneş enerjisi santraline sahip sanayi kenti olan Gaziantep Organize Sanayi Bölgeleri başta olmak üzere, TEİAŞ tarafından dağıtım seviyesinden sağlanan yüksek kapasite tahsislerinin Türkiye'nin yenilenebilir enerji politikalarının sanayinin güçlenmesine önemli katkılar sunacağını belirterek, 'Yenilenebilir enerji politikaları sanayi odaklı gelişiyor diyebiliriz.' ifadesini kullandı.

Abonelik için lütfen iletişime geçiniz.