Macaristan Seçimlerinde Orban Zorlu Bir Sınavla Karşı Karşıya

Macaristan'da önemli bir seçim süreci yaşanıyor. Başbakan Viktor Orban'ın liderliğindeki Fidesz Partisi, 16 yıllık iktidarının ardından oldukça çetin bir seçimle yüzleşiyor.

Bu seçimler, ülkenin Avrupa Birliği ile ilişkilerini ve kıtadaki sağcı hareketlerin geleceğini şekillendirebilecek bir dönüm noktası olarak görülüyor.

2010 yılından bu yana girdiği tüm seçimleri kazanarak Macaristan siyasetinde en uzun süre görev yapan lider unvanını taşıyan Orban, aynı zamanda AB'de de en uzun süre başbakanlık yapmış isim durumunda.

Orban, Fidesz Partisi aracılığıyla ekonomik istikrar, enerji ve aile politikalarındaki başarıları vurgulayarak seçmenlerden destek bekliyor.

Orban’ın hem ABD hem de Rusya ile olan iyi ilişkileri dikkat çekiyor. Donald Trump, Macar halkına Orban’ı desteklemeleri çağrısında bulundu.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de Budapeşte ziyareti sırasında Orban'ın medeniyet değerlerini ve egemenliği koruduğunu belirterek seçmenlere Fidesz'e oy vermeleri yönünde çağrı yaptı.

AB’nin Ukrayna’ya yönelik askeri ve mali destek kararlarına ve Rusya'ya karşı yaptırımlarına sıklıkla karşı çıkan Orban, bu tutumu nedeniyle Brüksel'den eleştiriler alıyor.

Anketler, Orban’ın karşısındaki en güçlü rakibin, Saygı ve Özgürlük Partisi lideri Peter Magyar olduğunu gösteriyor.

Magyar, Macaristan’ın AB ile ilişkilerini güçlendirmesi ve Batı ile daha uyumlu bir dış politika izlemesi gerektiğini savunuyor.

Magyar’a göre ülkenin en büyük sorunları yolsuzluk, yönetim eksiklikleri, kamu hizmetlerinin yetersizliği ve yüksek yaşam maliyetleri.

Orban, Tisza'nın ülkeyi Rusya ile çatışmaya sürükleyeceğini iddia ederken, Magyar Orban’ın yönetiminin Macaristan’ı Rusya’nın etkisi altına soktuğunu savunuyor.

Yapılan anketler, Magyar’ın liderliğindeki Tisza’nın yarışta önde olduğunu gösteriyor.

IDEA Enstitüsünün son anketine göre, tüm seçmenler baz alındığında Tisza’nın oy oranı yüzde 39, Fidesz’in ise yüzde 30 olarak ölçüldü. Kararsız seçmenlerin dağıtılmasıyla Tisza yüzde 50, Fidesz ise yüzde 37 oy oranına ulaşıyor.

Mart ayı sonlarında açıklanan diğer anketlerde de benzer sonuçlar gözlendi.

IranTu’nun anketinde Tisza yüzde 41, Fidesz yüzde 34 oranında destek görürken, Publicus’un anketinde Tisza yüzde 36, Fidesz yüzde 30 oy aldı.

21 Research Center’ın anketine göre ise Tisza yüzde 40, Fidesz yüzde 28 oranında destek buldu.

Kararsız seçmen oranının yüzde 18 ila 26 arasında değişmesi, seçim sonuçlarının belirsizliğini koruduğunu gösteriyor.

Uzmanlar, kararsız seçmenlerin tercihinin seçim sonucuna önemli bir etki yapabileceğine dikkat çekiyor.

Macaristan'da uygulanan karma seçim sistemi, ülke genelindeki oy oranı ile parlamentodaki sandalye dağılımının örtüşmemesine neden olabiliyor.

Seçmenler, hem adaylara hem de partilere oy verirken, parlamentodaki çoğu sandalye dar bölgelerde belirleniyor.

Toplam 199 sandalyenin 106'sı dar bölgelerde en fazla oyu alan adaylara gidiyor; 93 sandalye ise ulusal liste oylarına göre dağıtılıyor.

Bu karma sistemde, ülkede ikamet eden seçmenler hem yerel adaylara hem de ulusal parti listelerine oy verebiliyor. İkameti olmayan seçmenler ise sadece parti listelerine oy kullanabiliyor.

Dar bölgelerde tek tur sistem uygulanıyor ve en fazla oyu alan aday milletvekili seçiliyor. Adayın yüzde 50’nin üzerinde oy alması gerekmiyor.

Ulusal listeye dayalı sandalye dağılımı ise doğrudan verilen oylarla sınırlı kalmıyor. Dar bölgelerde kaybeden adaylara verilen oylar ve kazanan adayın fazladan aldığı oylar ulusal oy havuzuna ekleniyor.

Son aşamada, parti listelerine verilen oylar, yurt dışı oyları ve artık oylar bir araya getirilerek partilerin toplam oyları hesaplanıyor. Bu oylar, partilerin aldığı toplam oya göre paylaştırılarak 93 milletvekilliği dağıtılıyor.