TCMB Mart Ayı Enflasyon Raporu

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Mart Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu'nu kamuoyuyla paylaştı.

Raporda, mart ayında tüketici fiyatlarının yüzde 1,94 oranında arttığı, yıllık enflasyonun ise 0,66 puanlık bir düşüşle yüzde 30,87 seviyesine gerilediği belirtildi. Bu dönemde jeopolitik gelişmeler nedeniyle enerji fiyatlarının ve ulaştırma hizmetlerine yansımalarının enflasyon üzerinde önemli etkisi olduğu ifade edildi.

Enerji fiyatları, ham petrol fiyatlarına bağlı olarak akaryakıt öncülüğünde yüzde 4,75 oranında artış gösterirken, eşel mobil uygulaması bu artışların enflasyona etkisini önemli ölçüde sınırladı.

Enerji dışı tüketici enflasyonu ise sadece yüzde 1,74 oranında artış gösterdi.

Yılın ilk iki ayında yüksek seyreden gıda enflasyonu, mart ayında hız keserken, dayanıklı tüketim mallarındaki düşük enflasyon eğilimi sürdü.

Mevsimsel etkilerden arındırılmış verilere göre, ulaştırma fiyatlarının etkisiyle hizmet enflasyonu yüksek seyrini korudu.

Yurt içi üretici fiyatları mart ayında yüzde 2,30 oranında artarak yüksek seyrini sürdürdü ve yıllık üretici enflasyonu 0,52 puan artarak yüzde 28,08'e yükseldi. Eşel mobil uygulaması tüketici fiyatlarını sınırlarken, üretici fiyatları küresel gelişmelerden daha fazla etkilendi.

Mart ayında tüketici fiyatları yüzde 1,94 oranında artarken, yıllık enflasyon yüzde 30,87'ye geriledi.

Yıllık tüketici enflasyonundaki düşüşe rağmen B ve C endekslerinin yıllık değişim oranları yaklaşık 0,20 puan artarak sırasıyla yüzde 30,11 ve 29,68 olarak gerçekleşti.

Tüketici enflasyonuna gıda ve alkolsüz içecekler, temel mallar ile alkol, tütün ve altın gruplarının katkıları sırasıyla 0,84, 0,30 ve 0,22 puan azalırken, enerji ve hizmet gruplarının katkıları sırasıyla 0,36 ve 0,34 puan arttı.

Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre, tüketici fiyatlarındaki aylık artış önceki aya kıyasla zayıfladı. Bu dönemde gıda enflasyonu yavaşladı, ancak enerji fiyatlarındaki gelişmeler nedeniyle gıda dışı tüketici enflasyonu arttı.

Aylık artışlar B endeksinde düşerken, C endeksinde artış kaydedildi. Temel mallarda hafif bir artış olurken, işlenmiş gıda fiyatlarındaki artış önemli ölçüde zayıfladı.

TCMB’nin izlediği göstergeler, mart ayında enflasyonun ana eğiliminde gerileme olduğunu gösterdi. Üç aylık ortalamalara göre belirgin bir değişiklik gözlemlenmedi.

Hizmet fiyatları mart ayında yüzde 2,39 oranında yükseldi, grup yıllık enflasyonu 0,59 puan artarak yüzde 40,26 oldu. Bu artışta ulaştırma hizmetlerinin etkisi büyük olurken, ulaştırma ve haberleşme alanlarında yıllık enflasyon artarken diğer alt gruplarda düşüş gözlendi.

Jeopolitik gelişmelerle birlikte mart ayında artan akaryakıt fiyatları nedeniyle ulaştırma hizmetleri fiyatları aylık yüzde 6,07 oranında yükseldi. Bu dönemde, hava yolu ile yurt dışı yolcu taşımacılığı fiyatları (yüzde 10,94) öne çıkarken, şehir içi ulaşım hizmetleri fiyatları da ayarlamalarla birlikte arttı; şehirlerarası otobüs ücretlerinde ise akaryakıta ek olarak bayram etkisi görüldü.

Haberleşme hizmetlerinde aylık enflasyon yüzde 3,03 ile yüksek seyretti. Kira fiyatlarında aylık artış yüzde 2,41 olurken, yıllık kira enflasyonu 1,46 puan düşerek yüzde 52,45’e geriledi. Eğitim başta olmak üzere diğer hizmetler ile lokanta-otel hizmetleri alt grupları bu dönemde görece ılımlı bir seyir izledi.

Temel mal grubu fiyatları mart ayında yüzde 0,44 oranında sınırlı bir artış gösterdi, grup yıllık enflasyonu 0,51 puan azalarak yüzde 16,06’ya geriledi.

Bu dönemde dayanıklı mal fiyatları, altın hariç yüzde 0,81 oranında arttı. Beyaz eşya, otomobil ve mobilya fiyatları sırasıyla yüzde 2,39, yüzde 0,93 ve yüzde 0,76 artarken, diğer elektrikli ve elektriksiz alet fiyatları yüzde 0,26 azaldı.

Giyim ve ayakkabı fiyatları yüzde 2,17 oranında düşerken, diğer temel mallar alt grubunda aylık enflasyon yüzde 2,20 ile önceki aya kıyasla güçlendi.

Enerji fiyatları mart ayında yüzde 4,75 oranında artış gösterdi, grup yıllık enflasyonu 6,05 puan yükselerek yüzde 34,24 oldu.

Ham petrol fiyatlarının artışıyla akaryakıt fiyatları (yüzde 9,52) dikkat çekerken, eşel mobil uygulaması maktu ÖTV tutarından karşılanan rafineri ürün fiyatlarının önemli bir kısmını dengeledi.

Hidroelektrik kaynaklı elektrik üretimindeki artış, son kaynak tedarik tarifesi (SKTT) kaynaklı elektrik fiyatındaki düşüşün (yüzde eksi 1,24) sürmesine katkı sağladı.

Gıda ve alkolsüz içecekler grubunun fiyat artışı yüzde 1,79 ile son iki aya göre yavaşladı, grup yıllık enflasyonu ise 4,09 puan düşüşle yüzde 32,36 oldu.

İşlenmemiş gıdada yıllık enflasyon belirgin şekilde gerilerken, işlenmiş gıdada yatay bir seyir izlendi.

Her iki grupta da aylık fiyat artışları hız kaybetti. İşlenmemiş gıda grubunda sebze fiyatlarındaki yüksek artışlar mart ayında daha düşük oranda gerçekleşirken, et fiyatlarındaki güçlü seyir devam etti. İşlenmiş gıdada ise aylık fiyat artışı yüzde 0,62 ile önceki iki aya göre belirgin şekilde yavaşladı.

Alkollü içecekler ve tütün grubunda fiyatlar, tütün ürünlerinde şubat ayında yapılan artışın mart ayına yansımasıyla yüzde 4,36 oranında arttı.

Mart ayında yurt içi üretici fiyatları yüzde 2,30 oranında artış gösterdi ve yıllık üretici enflasyonu 0,52 puan artarak yüzde 28,08’e ulaştı. Ana sanayi gruplarına göre enerji fiyatları, jeopolitik etkilerle yüzde 4,65 oranında yükseldi.

Yağışların seyrine bağlı olarak elektrikte üretici fiyatlarının yüzde 11,2 oranında düşmesi, enerjide daha olumsuz bir görünümü sınırladı.

Dayanıklı tüketim ve sermaye malları fiyatlarında ise sırasıyla yüzde 0,89 ve yüzde 0,68 oranında ılımlı bir artış gözlendi.

Eşel mobil mekanizması tüketici fiyatları üzerinde sınırlayıcı bir etki yaratırken, vergi dışı derlenen üretici fiyatları küresel gelişmelerden daha fazla etkilendi.

TCMB açıklamasında, "Bu nedenle gelecekte üretici ve tüketici enflasyonları arasında bir ayrışma gözlemlenebilir." ifadesine yer verildi.