Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Devrim Niteliğinde Değişiklik

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, çevre kirliliğinin önlenmesi ve geri dönüşüm süreçlerinin daha sağlıklı yürütülmesi amacıyla önemli bir adım attı. 13 Ağustos 2026 tarihli ve 33339 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ömrünü Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile atık lastiklerin yönetiminde yeni bir dönem başladı. Yapılan düzenleme, 25 Kasım 2006 tarihli ve 26357 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan eski yönetmeliğin birçok kritik maddesini güncelleyerek modern çevre standartlarına uyumlu hale getiriyor.

Yeni yönetmelik, 9 Ağustos 1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanununun 8, 11 ve 12 nci maddelerine, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ilgili maddelerine ve Türkiye'nin de taraf olduğu tehlikeli atıkların sınır ötesi taşınımını düzenleyen uluslararası Bazel Sözleşmesi'ne dayandırılarak hazırlandı. Yapılan değişikliklerle atık yönetimi süreçlerindeki bürokratik tanımlar netleştirilirken, denetim mekanizmaları da güçlendirildi.

ÖTL Toplama ve Geri Kazanım Süreçlerine Yeni Standartlar

Yönetmelik değişikliğiyle birlikte ömrünü tamamlamış lastiklerin (ÖTL) ithalatı, toplanması ve işlenmesi süreçlerine sıkı kurallar getirildi. ÖTL ithalatında Atık Yönetimi Yönetmeliği'nde yer alan kurallar geçerli olacak. Ömrünü tamamlamış lastikler; yalnızca lastik üreticileri, yetkilendirilmiş kuruluşlar, çevre lisansına sahip ÖTL geri kazanım tesisleri ve piroliz tesisleri tarafından toplanabilecek. Bu faaliyeti yürütecek işletmelerin Bakanlıktan resmi ÖTL toplama yetkisi alması zorunlu kılındı.

Yetkilendirilmiş toplayıcılar, topladıkları yıllık ÖTL miktarlarını her yılın Mart ayı sonuna kadar Bakanlığa rapor etmekle yükümlü olacaklar. Geri kazanım ve piroliz tesisleri ise sadece kendi tesislerinde işlemek üzere ÖTL toplayabilecek. Bu tesislerin yıllık toplayacağı atık lastik miktarı, tesisin resmi olarak belgelenmiş yıllık işleme kapasitesini hiçbir şekilde aşamayacak.

Taşıma Araçlarına Sıkı Denetim ve "ÖTL" Tabelası Zorunluluğu

Atık lastiklerin karayolunda taşınması süreci de yeni kurallara bağlandı. Buna göre, ÖTL taşıması yapacak araçların karayolu taşımacılığına uygun olması, kasalarının normal kasa yapısında bulunması ve üzerlerinin ağ veya branda ile tamamen kapatılması gerekiyor. Ayrıca, taşıma araçlarının her iki yan yüzünde dikey yüksekliği en az 20 santimetre olan, sabit veya seyyar "Ömrünü Tamamlamış Lastik Taşıma Aracı" ibaresini taşıyan uyarı levhalarının bulunması zorunlu hale getirildi.

Taşıma araçlarında 13 Ekim 1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yangın söndürme cihazı bulundurulması şart koşulurken, tüm taşıma işlemleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının çevrimiçi programları üzerinden anlık olarak takip edilecek. Yetkili taşıyıcılar tarafından getirilmeyen hiçbir ÖTL, geri kazanım tesislerine kabul edilmeyecek.

Geçici Depolama Alanları ve İdari Yaptırımlar

Yeni düzenlemeye göre, geçici depolama tesisi işletecek gerçek veya tüzel kişilerin bağlı bulundukları il müdürlüklerinden izin alması gerekiyor. Ancak lastik tamirhaneleri, kaplamacılar, perakende satış noktaları, oto sanayi siteleri ve benzeri küçük ölçekli işletmelerin kendi bünyelerinde oluşturdukları ÖTL biriktirme alanları için il müdürlüğünden izin alma zorunluluğu bulunmuyor.

İl müdürlükleri tarafından yapılacak denetimlerde, depolama alanlarının izin şartlarına uygun çalışmadığının tespit edilmesi durumunda işletmelere aksaklıkları gidermeleri için 2 ila 6 ay arasında süre tanınacak. Verilen süreye rağmen eksikliklerini tamamlamayan işletmelerin geçici depolama izinleri iptal edilecek. İzni iptal edilen tesislerin yeniden faaliyet gösterebilmesi için sıfırdan başvuru yapması gerekecek.

Yönetmelikte yapılan terim güncellemeleriyle eski metinlerde yer alan "Dış Ticaret Müsteşarlığı" ibaresi "Ticaret Bakanlığı" olarak, "Çevre ve Şehircilik Bakanlığı" ibaresi ise "Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı" olarak revize edildi. Yayımı tarihinde yürürlüğe giren bu yeni yönetmelik hükümlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütecek.