Orta Doğu Çatışmalarında Uydu Görüntüleri Neden Erişime Kapatıldı?

The Economist tarafından hazırlanan bir rapora göre, son dönemde Orta Doğu'da yaşanan çatışmalar, ticari uydu görüntülerinin erişilebilirliğini etkilemiş durumda. Araştırmacıların ve gazetecilerin bu bölgelerdeki gelişmeleri takip etmeleri için kritik olan uydu görüntülerine, ABD ve İsrail ile İran arasında yükselen gerilimler nedeniyle erişim kısıtlamaları getirilmiş olabilir.

'GÖRÜNTÜLERE ULAŞILAMIYOR'

İsmi gizli tutulan bir araştırmacı, 6 Mart tarihinde İran kıyı şeridinin görüntülerini inceledikten sonra tekrar erişmeye çalıştığında bu görüntülerin erişilmez hale geldiğini bildirdi.

ABD merkezli Planet Labs, Orta Doğu'daki yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerini ilk etapta dört günlük bir gecikme ile yayınlamaya başlamıştı. Ancak bu süre daha sonra iki haftaya kadar uzatıldı.

Şirket, geçmişte hassas bölgelerle ilgili daha geniş bir paylaşım politikası izlerken, son gerginliklerden sonra bu politikasını değiştirdiği gözlemlendi.

ABD'NİN ETKİSİ OLABİLİR Mİ?

Planet Labs, yaptığı açıklamada, şeffaflık taahhüdü ile görüntülerin yanlış ellerde kullanılmasının önüne geçme sorumluluğu arasında bir denge kurmaya çalıştıklarını ifade etti.

Şirket, kararlarının bağımsız olduğunu belirtse de, bazı iddialar ABD hükümetinin uydu şirketleri üzerinde baskı uyguladığı yönünde.

Geçmişte ABD, ticari uydu şirketlerinin yüksek çözünürlüklü görüntüleri paylaşmalarına sınırlamalar getirmişti. Bu kapsamda, İsrail'e ait görüntülere getirilen kısıtlamalar 2020'de kaldırılmış ve 2023'te Gazze'ye dair görüntülerde gecikmeler yaşanmıştı.

Başka bir ABD uydu şirketi olan Vantor ise, uzun süredir askeri üs görüntüleri üzerinde kısıtlamalar uyguluyor ve 2022'den beri Ukrayna ile ilgili bazı görüntüleri de sınırlıyor.

UYDU GEÇİŞLERİ KRİTİK

Çin merkezli Jilin-1 ve Siwei gibi şirketlerin uydu görüntüleme alanında faaliyetlerini artırdığı bildirilirken, Avrupa'da Fransa ve Almanya'nın büyük hisselerine sahip olduğu Airbus da kendi uydularını işletmekte.

Uydu geçiş sıklığının, araştırmacılar ve gazeteciler için bölgedeki gelişmeleri izleme noktasında hayati önem taşıdığı vurgulanıyor.

Uydu görüntülerindeki gecikmeler veya engellemeler, yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntülerin yayılma riskini artırabilir. Bu durum, çatışma bölgelerinde sivil kayıpların ve olayların bağımsız doğrulamalarının zorlaşmasına sebep olabilir.

'UZUN SÜREN BİR SAVAŞA HAZIRLIKLI OLAN YOK'

Middlebury Institute of International Studies uzmanlarından Jeffrey Lewis, uydu görüntülerinin savaş hasar tespiti ve hedef belirleme konusunda kullanılabileceğini ifade etti.

Görüntü kalitesinin ve sayısının son yıllarda arttığını belirten Lewis, operasyonların uzun sürmesi durumunda normal gecikme sürelerinin yetersiz kalacağını söyledi.

Araştırmacılar, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın artık sahada denetim yapmadığı yerlerde İran'ın nükleer tesislerini izlemenin zorlaştığını belirtiyor.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR: Orta Doğu'da savaşın 17. gününde İsrail, Lübnan'a kara saldırısı yapacağını duyurdu. Haberi Görüntüle