Orta Doğu Gerilimleri ABD Benzin Fiyatlarını Yükseltiyor

Kritik petrol geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki sıkıntılar ve İran'ın Körfez Bölgesi'ndeki enerji tesislerine yönelik saldırıları, dünya genelinde petrol fiyatlarında dalgalanmaya neden oldu.

Trump yönetimi, Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle artan enerji maliyetlerini kontrol altına almak için küresel çabalar başlatsa da, ham petrol fiyatları 100 doların üzerinde seyretmeye devam ediyor.

Piyasaya stratejik rezervlerin sunulması ve yaptırımların gevşetilmesi gibi adımların etkisi, artan jeopolitik riskler nedeniyle henüz tam olarak görülemedi.

Beyaz Saray, artan enerji maliyetleriyle başa çıkmak için tüm seçenekleri değerlendirirken, uzmanlar petrol fiyatlarını düşürmenin en etkili yolunun Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması olduğunu belirtiyor.

Stratejik Rezervlerin Kullanımı

ABD yönetimi, Stratejik Petrol Rezervi aracılığıyla petrol piyasasına müdahale etti.

Uluslararası Enerji Ajansı'na (IEA) üye 32 ülke, enerji fiyatlarını düşürmek için rezervlerinden toplam 400 milyon varil petrol ve rafine ürün piyasaya sürme kararı aldı. ABD Enerji Bakanlığı, 11 Mart'ta Stratejik Petrol Rezervi'nden 172 milyon varil petrolün piyasaya sürüleceğini duyurdu. Bu tahliye, ABD tarihindeki en büyük rezerv kullanımlarından biri olarak kaydedildi.

Son büyük rezerv tahliyesi, Rusya-Ukrayna Savaşı sırasında artan petrol fiyatları nedeniyle, Biden yönetimi döneminde gerçekleşmişti. 2022'de, ABD Stratejik Petrol Rezervi'nden 180 milyon varil petrol piyasaya sürülmüştü.

ABD Enerji Bakanı Chris Wright, dün yaptığı açıklamada, rezervlerden petrol akışının 20 Mart'ta başladığını ve günlük 1 ila 1,5 milyon varil arasında olması beklendiğini belirtti. Wright, toplamda yaklaşık 3 milyon varile ulaşılabileceğini ifade etti.

Rusya, Venezuela ve İran Petrollerine Yaptırımlar Geçici Olarak Gevşetildi

Washington yönetimi, yaptırımlar kapsamında yasak olan Rus ve İran petrolünün satın alınmasına geçici olarak izin vererek arz açığını kapatmayı hedefleyen önemli bir adım attı.

Petrol fiyatlarındaki artışa karşı ABD Hazine Bakanlığı, 5 Mart'ta, küresel petrol arzını sürdürmek amacıyla Hint rafinerilerinin Rus petrolü alımına izin veren 30 günlük geçici bir muafiyet yayımladı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, bu önlemin sadece halihazırda denizde mahsur kalmış petrol işlemlerine yetki verdiğini ve Rus hükümetine kayda değer bir mali fayda sağlamayacağını vurguladı. Bessent, "Bu geçici önlem, İran'ın küresel enerjiyi rehin alma girişiminin neden olduğu baskıyı hafifletecektir." dedi.

ABD Hazine Bakanlığı, 12 Mart'ta denizde mahsur kalmış Rus petrolünün satın alınmasına geçici olarak izin verdi. Ayrıca, Venezuela'nın petrol sektörüne yönelik yaptırımlar da esnetildi.

20 Mart'ta, denizde bekleyen İran petrolünün satışına izin veren dar kapsamlı bir genel lisans yayımlandı.

ABD Hazine Bakanı Bessent, "Destansı Öfke Operasyonuna devam ederken, fiyatları düşük tutmak için İran'ın petrolünü Tahran'a karşı kullanacağız." dedi. Bu iznin sadece nakliye aşamasında olan petrol ile sınırlı olduğunu ve yeni alımlara izin verilmediğini belirtti.

18 Mart'ta yayımlanan genel lisansla, Amerikan şirketlerine Venezuela'nın devlet petrol şirketi PdVSA ve bağlı kuruluşlarıyla belirli işlemler yapma izni verildi. Bu lisansın hem ABD hem de Venezuela için fayda sağlayacağı, mevcut petrol arzını artırarak küresel enerji piyasasını destekleyeceği belirtildi.

Petrol Arzı İçin Yeni Planlar ve Muafiyetler

ABD yönetimi, iç piyasadaki akaryakıt akışını hızlandırmak için kararlar aldı. 18 Mart'ta ABD limanları arasında yalnızca Amerikan bayraklı, Amerikan yapımı ve mürettebatının çoğunluğu Amerikalı olan gemilerin kullanılmasını zorunlu kılan Jones Yasası'na 60 günlük muafiyet getirildi.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, bu kararın "ABD ordusu Destansı Öfke Operasyonu'na devam ederken petrol piyasasındaki aksaklıkları hafifletmeyi amaçladığını" ifade etti.

Bu muafiyetle yabancı gemilerin de ABD içindeki limanlar arasında yük taşımasına geçici olarak izin verildi.

6 Mart'ta, petrol, benzin, LNG, jet yakıtı ve gübrenin Hürmüz Boğazı'ndan geçişinin devam etmesi için 20 milyar dolarlık bir denizcilik reasüransı planı açıklandı.

ABD'de Benzin Fiyatları Yükselişte

ABD'nin müdahalelerine rağmen petrol piyasalarında fiyatlar yükselmeye devam ediyor. Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerinde, Batı Teksas türü ham petrol ise 90 dolar seviyelerinde seyrediyor.

Orta Doğu'daki jeopolitik riskler ve bahar aylarının gelmesiyle artan sürücü trafiği, benzin fiyatlarını yüksek tutuyor.

Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, 23 Mart itibarıyla ABD'de normal benzinin ulusal ortalama fiyatı galon başına 3,96 dolar olarak belirlendi. Bu rakam bir ay önce 2,94 dolardı.

Ülkede benzin fiyatı bir ayda 1 dolar artarken, yıllık bazda yüzde 26,6 arttı.

ABD genelinde akaryakıt maliyetleri eyaletlere göre farklılık gösterirken, bazı eyaletlerde benzin fiyatı galon başına 5,8 dolara ulaştı. Washington ve Hawaii'de ise ortalama fiyat 5 doların üzerinde.

Artan akaryakıt maliyetlerinin lojistik giderleri artırarak gıda ve diğer temel tüketim ürünlerinde fiyat artışlarına yol açmasından ve ekonomi genelinde maliyet baskısını artırmasından endişe ediliyor.