Orta Doğu'da Kriz: Petrol Arzında Tarihi Düşüş

Orta Doğu'da İran kaynaklı çatışmalar, Hürmüz Boğazı'nın kapanmasına yol açarak, küresel enerji piyasalarını derinden etkiliyor. Dünyanın önde gelen bağımsız petrol ticaret şirketlerinden Vitol, savaşın petrol piyasasında en az 1 milyar varil ham petrol ve rafine ürün kaybına neden olacağını belirtti. Son saldırılarla birlikte Brent petrol fiyatları tekrar 100 dolar seviyesini aştı ve boğazdaki gemi trafiği neredeyse durma noktasına geldi. Uzmanlar, enerji krizinin gıda fiyatlarını da etkileyebileceği konusunda uyarıyor.

KÜRESEL ARZDA CİDDİ KAYIP

Vitol CEO'su Russell Hardy, Lozan'da düzenlenen bir emtia zirvesindeki konuşmasında, çatışmaların hemen sona erse bile hasarlı altyapının onarılmasının aylar alacağını ve mevcut kaybın 700 milyon varile yaklaştığını ifade etti. Hardy, durumun düzelmesi halinde bile, hasar almış altyapı göz önüne alındığında toplam kaybın en az 1 milyar varil olacağını belirtti. Bu rakam, dünya çapında yaklaşık 10 günlük petrol tüketimine eşdeğer bir miktar.

KÖRFEZ SAVAŞI'NDAN DAHA AĞIR SONUÇLAR

Piyasa analistleri, bu kesintinin 1990'daki Körfez Savaşı'ndan sonra yaşanan şoktan daha ağır bir etki yarattığını belirtiyor. Günümüzdeki en büyük fark, yedek üretim kapasitesinin büyük bir kısmının yine Körfez bölgesinde yer alması. Bu durum, Hürmüz'deki her aksamanın doğrudan fiyatlara yansımasına neden oluyor.

BRENT PETROL FİYATLARI YÜKSELİYOR

Bu süreçte, İran açıklarında ticari gemilere yönelik yeni saldırılar, risk primini yeniden artırdı. Denizcilik yetkilileri, Liberya bayraklı bir konteyner gemisinin ateş altında kaldığını ve iki kargo gemisinin daha hedef alındığını bildirdi. Bu gelişmelerin ardından, Brent petrol vadeli işlemleri 100 dolar seviyesine yaklaştı. Analistler, boğazın birkaç ay daha tam kapasite açılamaması halinde sadece enerji fiyatlarının değil, küresel ekonomik büyümenin de olumsuz etkileneceğini belirtiyor. Bazı kuruluşlar, krizin yaz sonuna kadar devam etmesi durumunda dünya ekonomisinin resesyon riskiyle karşı karşıya kalabileceğini öne sürüyor.

ZENGİN ÜLKELER KORUNUYOR, YOKSULLAR ZARAR GÖRÜYOR

Trafigura CEO'su Richard Holtum, yüksek fiyatların talebi baskılayacağını ancak zengin ülkelerin tüketicilerini sübvansiyonlarla koruyabileceğini söyledi. Buna karşın, ekonomik açıdan zayıf ülkelerin hem enerji hem de ithalat faturalarında ciddi bir baskıyla karşılaşacağı belirtiliyor. Özellikle Asya ve Afrika'da bu etkilerin daha yoğun hissedileceği tahmin ediliyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA TRAFİK DURMA NOKTASINDA

Küresel petrol ve LNG ticaretinin merkezi olan Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiği önemli ölçüde yavaşladı. Savaş öncesinde günde ortalama 140 gemi geçerken, dün itibariyle sadece 24 saatte 3 gemi boğazdan geçiş yapabildi. Yüzlerce gemi Körfez'de beklerken, yaklaşık 20 bin denizcinin mahsur kaldığı belirtiliyor. Broker kuruluşları, yük taşıyan birçok süpertankerin çıkış izni beklediğini ve güvenlik sağlanmadan normalleşmenin mümkün olmadığını vurguluyor.