Ortadoğu Krizinin Havacılığa Etkisi: Binlerce Uçuş İptali, Bilet Fiyatları Yükseliyor

Hazırlayan: Oğuzcan Atış / Milliyet.com.tr – 28 Şubat'ta patlak veren ABD-İsrail ve İran arasındaki savaş, enerji piyasalarını dalgalandırarak birçok sektörü etkiledi. Bu durumdan en çok etkilenenlerden biri de sivil havacılık sektörü oldu. Jet yakıtı tedariğinde büyük ölçüde Ortadoğu'ya bağımlı olan Avrupa merkezli havayolu şirketleri, Hürmüz Boğazı'ndaki riskler nedeniyle alternatif çözümler arayışına girdi. Birçok şirket, mevcut duruma karşı önlem olarak uçuşlarını iptal edip yakıt tasarrufu sağlamaya çalışıyor. Avrupa'daki bu şirketler için en öne çıkan alternatif ise ABD'den yakıt temin etmek. Bu gelişmeler çerçevesinde, birçok Avrupa merkezli havayolu şirketi, olası yakıt tedarik sorunlarına karşı önlem olarak uçuşlarını iptal ediyor.

Geçtiğimiz hafta bu konuda açıklama yapan Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, krizin devam etmesi durumunda Avrupa'nın sadece altı haftalık jet yakıtı stokuna sahip olduğunu belirtti. Savaşın devam etmesi durumunda petrol tedarikinin durabileceği ve bunun yakın zamanda uçuş iptallerine yol açabileceği uyarısında bulundu. AB yetkilileri ise Avrupa Birliği’nin şu anda bir yakıt kıtlığı yaşamadığını, acil durum stoklarının hazır bekletildiğini vurguladı. Ancak yine de bazı Avrupa merkezli havayolu şirketlerinin uçuşlarını iptal ettiği biliniyor. Bu iptallerin nedeninin ise yakıt krizi değil, artan maliyetler olduğu ifade ediliyor.

ALMAN BAYRAK TAŞIYICISI LUFTHANSA 20 BİN UÇUŞU İPTAL ETTİ

Ortadoğu'daki krizin geleceği belirsizliğini korurken, havayolu şirketleri olası senaryolara karşı çeşitli önlemler alıyor. Bu önlemler arasında en dikkat çekici olanı ise Almanya merkezli Lufthansa Grubu'ndan geldi. Dünyanın en büyük havayolu şirketlerinden biri olan Lufthansa, geçtiğimiz günlerde yaptığı duyuruda, 2026 Ekim ayına kadar yaz programından yaklaşık 20 bin kısa mesafeli uçuşu iptal edeceğini açıkladı. Bu karar, yaklaşık 40 bin metrik ton jet yakıtı tasarrufu sağlayacak.

İptal kararının ilk dalgası 20 Nisan 2026'da uygulanmaya başladı ve Mayıs sonuna kadar günlük 120 uçuş programdan çıkarıldı. Yaz sezonunun geri kalanını kapsayan orta vadeli rota planlarının nisan sonu veya mayıs başında açıklanacağı belirtildi. Şirket temsilcileri, iptallerin amacının yaz aylarındaki uçuş programını daha istikrarlı hale getirmek olduğunu vurguladı.

Hollandalı KLM Havayolları da geçtiğimiz hafta, önümüzdeki ay için 160 uçuşu iptal edeceğini duyurmuştu. Avrupa ve Asya-Pasifik bölgesindeki diğer havayolları da yaz tatili dönemi yaklaşırken kriz nedeniyle bilet fiyatlarını artırıyor ve daha kârlı hatlardaki uçuşlara odaklanmaya çalışıyor. Savaşın başlangıcından bu yana jet yakıtı fiyatlarının neredeyse iki katına çıktığı belirtiliyor.

AVRUPA, JET YAKITINI ORTADOĞU'DAN TEMİN EDİYOR

Avrupa, jet yakıtı ihtiyacının %75'ini Ortadoğu'dan karşılıyor. Bu, günlük yaklaşık 375 bin varil jet yakıtı demek. Ancak ABD-İsrail ve İran arasında süregelen savaş, bu ülkeleri alternatif arayışına itiyor. Bu noktada en önemli alternatiflerden biri ise ABD. Önümüzdeki aylarda havayolu şirketlerinin Körfez'den temin edemedikleri jet yakıtını karşılamak için ABD'den 200 bin varil alıma ulaşması bekleniyor.

Ancak uzmanlar, artan yolcu trafiği öncesinde Avrupalı şirketlerin ABD’ye yönelmesinin çözüm olmadığını belirtiyor. ABD'nin jet yakıtı tedarikinde başı çektiği bir senaryoda bile Avrupa'da günlük 175 bin varillik bir açık bulunuyor. Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliğin devam etmesi, ABD'ye rağmen jet yakıtı açığının sürecek olması nedeniyle havayolu şirketlerinin ellerindeki yakıt stoklarını daha verimli kullanmak için ek önlemler alması bekleniyor. AB yetkilileri, şu an için ciddi bir endişe kaynağı olmadığını belirtiyor. Avrupa ve diğer bölgelerdeki havayolu şirketlerinin ABD-İsrail ve İran arasındaki savaştan nasıl etkileneceğini ise zaman gösterecek.

Konuya ilişkin açıklama yapan Avrupa Komisyonu Sürdürülebilir Ulaşım ve Turizmden Sorumlu Avrupa Komiseri Apostolos Tzitzikostas, artan endişelere rağmen AB genelinde henüz bir jet yakıtı krizi yaşanmadığını vurguladı. Bazı havayolu şirketlerinin uçuşları iptal ettiğini kabul eden Tzitzikostas, bunun yakıt tedariğindeki eksiklikten değil, yüksek maliyetlerden kaynaklandığını belirtti. “Avrupa acil durum stokları bulunduruyor. Bu stoklar ancak gerekli olursa kullanılacak. Ancak şu aşamada piyasa durumu yönetiyor ve ciddi bir kıtlık yok” dedi. AB ülkelerinin olası krizlere karşı hazır olması gerektiğini dile getirerek, “Gelecekteki her türlü şoka hazır olmalıyız; bu nedenle üye devletlerin minimum acil durum rezervi bulundurmasını gerektiren bir jet yakıtı minimum stok yükümlülüğüne ihtiyacımız olup olmadığını değerlendireceğiz.” şeklinde konuştu.