Ortadoğu'da Gerilim: İsrail'in Stratejileri ve Küresel Etkileri

Aydın Hasan / Asena Yatağan - İsrail'de Benjamin Netanyahu liderliğindeki koalisyon hükümeti, 'mutlak yok etme' yaklaşımını benimsedi ve bu stratejiyle Gazze'ye yönelik saldırılar, 7 Ekim 2023'ten itibaren dünya tarihinde soykırım niteliğinde bir dönüm noktası olarak kaydedildi.

Netanyahu yönetimindeki İsrail, 'Vadedilmiş Topraklar' mitine dayanarak Filistin topraklarındaki etkisini artırmayı hedefledi. Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimlerin genişletilmesi ve Filistinlilerin mülksüzleştirilmesi, hükümet politikası olarak uygulanmaya başlandı. ABD'nin İran’la olan geriliminde de İsrail'in arka planda önemli bir rol oynadığı görülüyor.

İsrail’e Destek Neden Sürüyor?

İsrail, Uluslararası Adalet Divanı'nda soykırım iddiaları nedeniyle yargılanıyor. Başbakan Netanyahu hakkında ise Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar kapsamında tutuklama kararı çıkarıldı. Orta Doğu'da tansiyonu artırmak isteyen İsrail hükümeti, savaşın yayılmasını önlemek adına etkin bir diplomasi yürüten Türkiye ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı hedef alıyor.

Uzmanlar, İsrail’in saldırgan politikalarının neden ABD gibi ülkelerden destek gördüğünü ve küçük bir ülke olmasına rağmen dünya genelinde nasıl etkili olabildiğini Milliyet'e değerlendirdi.

Yahudi Lobisine Eleştiriler

Netanyahu'nun, ABD Başkanı Trump’ı İran'la savaşa sürüklemesi, ABD içinde de tepkilere neden oldu. ABD'de, 2028 başkanlık seçimlerinde yarışması beklenen Demokrat Partili siyasetçiler, Amerikan-İsrail Siyasi Eylem Komitesi (AIPAC) ile aralarına mesafe koymaya başladı.

Politico'ya göre, 2028 başkanlık yarışında Demokratların güçlü adaylarından California Valisi Gavin Newsom, AIPAC’ten bağış almadığını ve almayacağını söyledi. Pensilvanya Valisi Josh Shapiro ve Kentucky Valisi Andy Beshear de benzer açıklamalarda bulundu. Önceden AIPAC’e destek veren Yahudi Demokratlar da son dönemde eleştirilerini artırdı.

Orta Doğu'da Güç Dengesi

Emekli Büyükelçi Uluç Özülker, İran'ın Orta Doğu'daki güçlü rolüne dikkat çekti. İsrail'in, 'Büyük İsrail' idealini gerçekleştirmek için İran ve onun desteklediği Hizbullah’la mücadele ettiğini belirtti. Güney Lübnan’dan Suriye’ye kadar uzanan bölge, İsrail’in başlıca güvenlik sorunlarından biri.

Amerika'nın İsrail'e Sağladığı Destek

Evanjelistlerden gelen güçlü destek, ABD'nin İsrail'e olan bağlılığını artırıyor. İsrail, ABD'nin askeri desteğiyle hareket ediyor ve bu sayede dünya genelinde etkili olabiliyor. Yıllar içinde oluşturulan bu yapı, İsrail'in küresel sahnede küçük bir ülke olmasına rağmen nasıl güçlü bir pozisyona sahip olduğunu açıklıyor.

Türkiye’nin Rolü

İsrail, Türkiye'nin Orta Doğu'da güçlü bir figür olarak ortaya çıkmasından endişe duyuyor. Türkiye, 15 Temmuz sonrası kendi silahını üretebilen ve bölgesinde etkili bir güç haline geldi. Erdoğan, Gazze konusunda Netanyahu'yu sert bir dille eleştiriyor ve Müslüman ülkeleri etrafında toplayan bir lider olarak görülüyor. Bu durum, İsrail için Türkiye’yi bir tehdit unsuru haline getiriyor.

Tehdit Algısını Genişletme Stratejisi

Emekli Kurmay Albay Ünal Atabay, İran’ın baskın etkisinin İsrail ve ABD'yi köşeye sıkıştırdığını belirtti. İsrail, yeni düşmanlar yaratarak ABD’den daha fazla destek almayı ve bölgesel tehdit algısını genişletmeyi amaçlıyor. ABD ve Avrupa'daki güçlü diaspora ağı sayesinde bu stratejiyi sürdürüyor.

Tehdit algısını sürekli canlı tutarak, İsrail kendi varlığını güçlendirmeyi hedefliyor. Bu, hem saldırgan bir dil kullanılmasına hem de sert tepkilere neden oluyor.

Almanya ve Holokost

ANKASAM Başkanı Prof. Dr. Mehmet Seyfettin Erol, Holokost ve antisemitizm gibi konular üzerinden Almanya gibi ülkelerin İsrail tarafından baskı altında tutulduğunu ifade etti. İsrail karşıtı kamuoyu giderek büyüyor ve bu, İsrail’in yalnızlaşmasına neden oluyor.

İsrail, sahip olduğu finans, teknoloji, medya ve siyaset ağına güveniyor. ABD'nin desteğiyle bu gücünü daha da pekiştirmiş durumda.

Türkiye'nin İsrail’e Engeli

Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye'nin izlediği politika, İsrail'in yayılmacı ve işgalci politikalarının önündeki en büyük engel olarak görülüyor. Türkiye'nin hem sahada hem de diplomatik alanda önemli bir aktör olması, İsrail’i zor durumda bırakıyor. Netanyahu liderliğindeki koalisyon, bölge ve dünya siyaseti açısından sorunlu bir yapı olarak değerlendiriliyor.