Ortadoğu'da Türkiye'nin Öncülüğündeki Yeni Ortaklık İsrail'i Tedirgin Ediyor

Elie Podeh'in kaleme aldığı analiz, Ortadoğu'da ortaya çıkan yeni bir diplomatik eksene dikkat çekiyor. Analizde, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'daki enerji tesislerine yönelik saldırı planını askıya almasının, Türkiye, Mısır ve Pakistan'ın üstlendiği arabuluculuk çabaları sayesinde mümkün olduğu belirtiliyor. İlk bakışta şaşırtıcı görünen bu üçlü ittifak, gerçekte 7 Ekim'den bu yana bölgede şekillenen ve İsrail açısından endişe verici bir jeopolitik dönüşümün işareti olarak değerlendiriliyor.

YENİ GÜVENLİK MİMARİSİ VE SEKİZLİ GRUP

Bu yeni diplomatik yapılanmanın temelleri, Kasım 2023'te Riyad'da düzenlenen ve 22 Arap ülkesi ile 57 İslam ülkesinin katıldığı zirvede atıldı. Zirvenin somut çıktılarından biri, büyük güçlerle iletişimi sürdürmek ve Gazze'de ateşkesi sağlamak amacıyla kurulan sekizli temas grubu oldu. Başlangıçta Nijerya ve Filistin'in bulunduğu bu grup, zaman içinde Pakistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin katılımıyla Trump'ın Gazze planına destek sağlayarak ortak bir vizyon etrafında birleşti.

İran'a karşı düzenlenen iki savaş turu, Hürmüz Boğazı'nın olası kapanmasıyla ortaya çıkacak güvenlik ve ekonomik tehditler nedeniyle bölgedeki ülkelerin istikrar kaygılarını artırdı.

18 Mart'ta Riyad'da Türkiye dahil 12 ülkenin dışişleri bakanlarının katıldığı toplantıda, bu kaygılar somut eylemlere dönüştü. Toplantıda yalnızca İran'ın saldırıları değil, İsrail'in Lübnan'daki faaliyetleri ve yayılmacı politikaları da kınandı.

Aynı zamanda Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan dışişleri bakanları, bölgesel zorluklarla başa çıkmak ve savunma işbirliğini güçlendirmek için yeni bir güvenlik platformu oluşturma konusunu masaya yatırdılar.

Pakistan'dan Suudi Arabistan'a Nükleer Mesaj!

ORTADOĞU'DA KAOSUN AKTÖRLERİ: İSRAİL VE İRAN

Analiz, bu ülkeleri bir araya getiren dinamiklerin sadece ortak çıkarlar değil, aynı zamanda stratejik yakınlaşmalardan kaynaklandığını vurguluyor. Suudi Arabistan ile Pakistan arasındaki savunma anlaşması, Mısır ile Türkiye ve Türkiye ile Suudi Arabistan arasındaki normalleşme adımları bu yapının temel taşlarını oluşturuyor. Podeh, bu ülkelerin sadece ABD ile ilişkileri güçlendirmekle kalmayıp, aynı zamanda İran, İsrail ve hatta Hindistan'ın bölgesel etkisini azaltmaya çalıştıklarını ifade ediyor:

"Bu ülkeler, Ortadoğu'da hem İran'ı hem de İsrail'i bölgesel kaosun aktörleri olarak gören bir düşünce akımını güçlendirdiler."

İSRAİL İÇİN KORKUTUCU BİR GELECEK

Analize göre Türkiye, Mısır, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın oluşturduğu bu yeni blok, yaklaşık 500 milyonluk bir nüfusu temsil ediyor. Nükleer kapasiteye sahip Pakistan, dünyanın en büyük petrol tedarikçilerinden Suudi Arabistan, Süveyş Kanalı'nın kontrolünü elinde bulunduran Mısır ve NATO üyesi Türkiye'nin birleşimi, küresel çapta ciddi bir etkiye sahip olma potansiyelini barındırıyor.

Yazar, bölgedeki kanlı saldırılar nedeniyle İsrail'in bir zorba olarak algılandığını ve İsrail'in asıl korkması gereken senaryonun, artan yalnızlık ve Suudi Arabistan gibi ülkelerle normalleşme umutlarının suya düşmesi olduğunu belirtiyor.

YENİ MÜSLÜMAN LİDER: TÜRKİYE

Podeh, İran'ın gücünün azalmasıyla birlikte bölgedeki güç dengelerinin değiştiğini ve Türkiye'nin artan rolünü şöyle açıklıyor:

"Suudi Arabistan'ın İran saldırılarına ölçülü tepkisi ve Mısır'ın azalan bölgesel etkisi göz önüne alındığında, Türkiye'nin bölgesel Müslüman liderlik için birincil aday olarak kalmaya devam ettiği görülüyor. İsrail, Türkler tarafından bir engel olarak algılanmaya devam ediyor."

İSLAM DÜNYASINDA BİRLİK

Analiz, savaşların sona ermesiyle birlikte Arap ve İslam dünyasında Filistin sorununun çözümü için yükselen seslerin artacağına vurgu yapıyor. Yeni oluşan bu Arap-Müslüman ittifakının, Gazze ve Batı Şeria odaklı bir çözüm talebinde güçlü bir ortak zemin bulacağı ve İsrail'in diplomatik manevra alanını daraltacağı öngörülüyor.