Özel Okullara Yönelik Fiyat Soruşturması Genişliyor

Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, özel okullarda eğitim ve yan hizmetler, örneğin yemek ve kırtasiye, için belirlenen fiyatlar nedeniyle 19 özel okul hakkında soruşturma başlatıldığını belirtti. "Bu alanda pek çok şikayet aldık ve özel okullara yönelik bu incelemelerin sayısı büyük ihtimalle artacak," dedi.

Küle, kurumun faaliyetleri hakkında Anadolu Ajansı (AA) muhabirine değerlendirmelerde bulundu.

Geçtiğimiz yıl birçok soruşturmayı tamamladıklarını ve yeni soruşturmalara başladıklarını belirten Küle, sektör araştırmalarına da önem verdiklerini ifade etti.

Bu yıl da soruşturma ve sektör araştırmaları açısından hızlı bir başlangıç yaptıklarını belirten Küle, "Özellikle tarım sektöründe, tohum ve fide konularında ciddi soruşturmalarımız var. Bunlardan bazıları devam ediyor, bazıları ise uzlaşmayla sonuçlandı. Ancak gördük ki tohum ve fide alanında rekabet bilinci henüz tam oturmamış. Pek çok ihlal tespit ettik ama sektör bu duruma uyum sağlıyor. İhlallerin önlenmesi için alınan tedbirler bizi memnun ediyor. Yaklaşık 190 milyon lira ceza verildi," dedi.

Süt ve süt karşılığı yem alanlarında da soruşturmalar yürüttüklerini hatırlatan Küle, süt üreticilerinin yaşadığı sorunlar nedeniyle hem çiğ süt alımı hem de yem karşılığı süt konusunda iki ayrı soruşturma açtıklarını ifade etti.

Küle, bu soruşturmalarda uzlaşma başvurularını kabul etmediklerini belirterek, "Soruşturmayı sonuçlandırırken, nihai kararımızı verirken, süt üreticisini koruyucu, süt sanayisinde ise rekabetçi, adil ve şeffaf bir piyasa oluşturmak için düzenlemeler yapıyoruz. Uzmanlarımız bu konuda 7/24 çalışıyor. Nihai kararla birlikte hem çiğ süt hem de yem karşılığı süt alımlarında rekabetçi, şeffaf ve düzenli bir piyasa oluşacağını düşünüyoruz," değerlendirmesinde bulundu.

Bankacılık ve sigortacılık sektörlerindeki soruşturmaların da devam ettiğini aktaran Küle, bu soruşturmalarda iş gücü mobilizasyonunun engellenmesine yönelik çok sayıda ihlal tespit ettiklerini anlattı.

Küle, son 5 yılda çok sayıda iş gücü dosyası yürüttüklerini, "İş gücü mobilizasyonunun engellenmesi bizim için kabul edilemez bir durum. Bu, gelişimin önünde bir engel ve aynı zamanda gelir dağılımını bozarak yurt dışına beyin göçünü tetikleyen bir unsur," şeklinde konuştu.

Eğitim ve yan hizmetlerdeki fiyatlar nedeniyle açılan soruşturmayı hatırlatan Küle, "Özel okullar alanında 19 teşebbüse soruşturma başlattık. Ancak bu sayı artacak gibi görünüyor. Hepimizin çocukları özel okullara gidiyor ve bu konuda çok fazla şikayet alıyoruz. Bu şikayetler soruşturma başlatmamıza sebep oldu. Tahminimce özel okullar soruşturması ciddi anlamda artarak devam edecek," dedi.

Küle, dijital platformlarla ilgili çalışmalarının hızla devam ettiğini belirterek, "Apple, Google, Yemek Sepeti, Sahibinden gibi platformlar hakkında soruşturmalarımız oldu ve devam ediyor. Alternatif ödeme sistemlerinin kısıtlanmasıyla sıkça karşılaşıyoruz. Bu konuda incelemelerimiz ve soruşturmalarımız devam ediyor. Veri gücünün rekabeti kısıtlayıcı etkisiyle sıkça karşılaşıyoruz," dedi.

Sektör incelemelerinin piyasaları bütüncül şekilde analiz etmelerine olanak tanıdığını söyleyen Küle, bunların, olası rekabet sorunlarının önceden tespiti için son derece önemli olduğunu ifade etti.

Birden fazla alanda sektör incelemesinin devam ettiğini belirten Küle, hızlı tüketim mallarında el terminallerinin kullanımını incelediklerini ve bu çalışmanın bitmek üzere olduğunu belirtti.

İlaç sektörüne yönelik iki yıldan fazla bir süredir devam eden bir inceleme gerçekleştirdiklerini aktaran Küle, "Bu sektör incelemesinde hem ilaç sanayisini, hem de Sağlık ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarını ilgilendiren önemli bulgular elde ettik. Belki Eylül ayında bu konuyla ilgili bir çalıştay düzenleyeceğiz ve kamuoyuyla paylaşacağız," dedi.

Küle, ayrıca konteyner taşımacılığı ve liman işletmeciliği hizmetlerinde de sektör incelemelerinin sürdüğünü belirtti.

Dijital mecrada karmaşık ve çok boyutlu sorunlarla karşı karşıya olan rekabet otoritelerinin, her dosya ve vakada yeni şeyler öğrendiğini ifade etti.

Küle, rekabet otoritelerinin dikkatsiz ve katı davranmasının yeniliklerin önünde bir engel oluşturabileceğini belirterek, "Yeniliklere karşı gelmemek, yenilikleri engellememek için çaba sarf ediyoruz. Aynı zamanda, dijital platformların pazar hakimiyetlerini kötüye kullanarak pazarı rakiplere kapatmalarının, mevcut rakiplerini dışlamalarının önüne geçmek istiyoruz," dedi.

Verinin önemine dikkat çeken Küle, "Bu alanda hem sektör incelemelerimiz var hem de soruşturmalar var. Örneğin Google'da dokuzuncu soruşturmamız devam ediyor. Apple ile ilgili de iki soruşturmamız sürüyor; biri telefon pazarında, diğeri ise Apple'ın uygulama alanında. Ayrıca yeni bir karar aldık. Dijital Çağda Rekabet Politikaları adı altında bir sektör incelemesi başlattık. Yakın zamanda bir çalıştay düzenleyeceğiz ve tüm paydaşları davet ederek herkesin görüş ve düşüncelerini almayı hedefliyoruz," dedi.

Küle, yapay zekanın kurumsal kapasitelerini artıran stratejik ve önemli bir araç olduğunu ve bu teknolojiyi çok yönlü kullandıklarını söyledi.

Ayrıca yapay zekayı inceleme ve denetim süreçlerinde kullandıklarını belirten Küle, "Yapay zekayla daha önce çok uzun sürecek çalışmalarımızı ve analizlerimizi daha kolay ve kısa sürede yapıyoruz. Adli bilişim ve veri analizinde de yapay zekayı kullanıyoruz. Yerinde incelemelerde teknolojiyi etkin bir şekilde kullanan bir kurumuz. Adli bilişim ve denetimin veri analizi süreçlerinde yapay zekayı zorlayarak kullanıyoruz. Eğitim ve kurumsal kapasite geliştirmede de yapay zekadan çok yararlanıyoruz. Yapay zeka ile risk tespiti algoritmaları oluşturuyoruz. Önceden konvansiyonel yöntemlerle yapılması zor olan işleri yapabiliyoruz. Örneğin, 550 sektörü aynı anda inceleyebiliyoruz," dedi.

Kamu İhale Kurumu ile yapılan protokol çerçevesinde kamu ihale verilerini alabildiklerini belirten Küle, "Burada algoritmik danışıklılık projemiz var. Kamu ihalelerinde danışıklı tekliflerin tespiti ve her ihale için kartel riski skorunu belirlemek bizim için artık çok kolay. Kamu ihalelerinde teklif dağılımları, firma davranışları, fiyat örüntüleri ve ihale dinamiklerini tüm değişkenleriyle birlikte analiz edebiliyoruz. Yapay zeka bu konuda bize önemli katkılar sağladı," dedi.

Kurumun Türkiye'de, diğer ülkelerin rekabet otoritelerine nazaran çok iyi bir konumda olduğunu belirten Küle, "Vatandaşlarımız bizi sıkça soruşturmalarda görüyor. Türkiye'de sürdürülebilir büyümeyi sağlamak için pazarda rekabetçi şartların mutlaka olması lazım, tüm amacımız bu. Ancak bu yeterli değil, Türkiye'nin kalkınması gerekiyor. Şu anki durumdan çok daha yüksek bir kalkınmışlık seviyesine ihtiyacımız var. Bu nedenle rekabet olmazsa olmaz. Tüm çalışmalarımız daha iyi, daha kalkınmış bir Türkiye için," dedi.