Özer Matlı: Orta Doğu'daki Çalkantılar Tarım ve Gıda Üzerinde Baskı Oluşturuyor

Bursa Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Özer Matlı, Orta Doğu'da artan gerilimlerin yalnızca enerji sektörünü değil, aynı zamanda tarım ve gıda zincirini de ciddi şekilde etkilediğini dile getirdi. Matlı, petrol fiyatlarının yükselişi, Hürmüz Boğazı'ndaki tehlikeler ve gübre tedariğindeki kırılganlıkların maliyet baskılarını artırarak gıda fiyatlarında yeni bir artış dalgasını tetikleyebileceğini ifade etti.

Bursa Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı Özer Matlı, jeopolitik krizlerin tarım sektörüne olan yansımalarını vurguladı. Matlı, “Orta Doğu'daki savaş ortamı, sanayi üzerinde petrol ve doğalgaz fiyatları üzerinden etkili olurken, tarım ve gıda sektöründe ise gübre, yem, lojistik ve navlun maliyetleri üzerinden etkisini gösteriyor. Türkiye'nin ithalata dayalı girdi yapısı, bu tür jeopolitik değişimlere karşı daha hassas bir konumda olmasına neden oluyor. Enerji alanında yaşanan her dalgalanma, tarlada maliyet, hasatta verim kaybı ve tezgâhta fiyat artışı olarak karşımıza çıkıyor. Bu bağlamda, devletin sağduyulu bir politika izlemesi ve savaş ortamından uzak durma yaklaşımı, risklerin yönetimi açısından önemli bir denge sağlamaktadır” dedi.

“Hürmüz Boğazı’ndaki Risk Gübre Tedariğini Tehdit Ediyor”

Hürmüz Boğazı'ndaki artan jeopolitik risklerin yalnızca petrol sevkiyatını değil, aynı zamanda tarımsal üretimde kullanılan önemli girdilerden biri olan gübre tedariğini de etkilediğini belirten Özer Matlı, “Bölgede yaşanan gelişmeler, üre, amonyak ve benzeri kritik hammaddelere erişimde zorluklara yol açabiliyor. Şubat ayından bu yana görülen bu durum, gübre fiyatlarında yüzde 20-25 oranında bir artışı beraberinde getirirken, akaryakıt fiyatlarının 70 lira civarında seyretmesi de üreticilerin maliyetlerini artırıyor” diye ekledi.

Üretim tarafındaki dengeleri korumaya yönelik adımların önemine dikkat çeken Başkan Özer Matlı, “7 Mart'ta yayımlanan kararla üre gübresinde belirli ülkelerden yapılan ithalata uygulanan yüzde 6,5'lik gümrük vergisinin tüm ülkeler için sıfırlanması, üreticilerimiz için küçük de olsa moral verici bir destek oldu. Ancak, tarımsal sürdürülebilirliğin devamı için bu tür önlemlerin zamanında alınması, arz-talep dengesinin korunması ve gıda fiyatlarında istikrar sağlanması açısından kritik önemdedir” şeklinde konuştu.

“Orta Doğu İhracat İçin Kilit Bölge”

Orta Doğu'nun sadece iç pazar için değil, Türkiye'nin gıda ihracatı açısından da kritik bir öneme sahip olduğunu belirten Başkan Matlı, “Hububat, bakliyat ve yağlı tohumlar sektöründe önemli bir ihracat hacmine sahibiz ve bunun yaklaşık 4 milyar dolarlık kısmı Orta Doğu ülkelerine gerçekleştiriliyor. Özellikle Irak, sektörümüz için en büyük pazar konumunda. Süt ve süt ürünlerinde de benzer bir yoğunlaşma mevcut. Bölge ülkeleriyle olan ticaretimiz, yaşanan her gerilimden doğrudan etkileniyor. Bu süreçte, ihracat performansımızı korumak için pazar çeşitliliği sağlamak hayati önem taşıyor” dedi.

“Yeni Dönemde Risk Yönetimi Önem Arz Edecek”

Bursa Ticaret Borsası olarak süreci yalnızca kısa vadeli bir piyasa dalgalanması olarak değerlendirmediklerini ve gelişmeleri yakından takip ettiklerini belirten Başkan Özer Matlı, “Gelecek dönemde şirketlerimiz için en önemli başlıklar; girdi tedarik güvenliği, pazar çeşitlendirmesi, maliyet yönetimi ve finansal dayanıklılık olacaktır. Artık 'bekle-gör' yaklaşımının değil, 'erken önlem al, kaynağı çeşitlendir, riski dağıt' anlayışının zorunlu hale geldiği bir dönemdeyiz. Üyelerimizin rekabet gücünü koruyacak, tedarik ve ihracat risklerini azaltacak ve tarım-gıda zincirinin dayanıklılığını artıracak çalışmalara odaklanmaya devam edeceğiz” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.