Pakistan'ın Bağımsızlık Mücadelesi ve Muhammed Ali Cinnah'ın Rolü

Pakistan, her yıl 14 Ağustos'ta bağımsızlık gününü kutluyor.

Bu tarihin kökeni, 1906 yılında kurulan Tüm Hindistan Müslüman Ligi'nin (AIML) Hindistan'da Müslümanların haklarını koruma amacıyla başlayan mücadelesine dayanıyor.

AIML, İngiliz sömürgesi altındaki Hindistan'da, zamanla bağımsızlık istemeye yönelik politika benimsemişti. Bu arayış, Pakistan'ın milli şairi Muhammed İkbal'in etkili düşünceleriyle birleşerek 1930'larda daha da güçlendi.

Müslümanların Ayrı Devlet İsteği ve "İki Millet" Teorisi

1930'lar boyunca AIML, Hindistan'da Müslümanlar için ayrı bir devlet kurma fikrini yeniden gündeme getirdi. Bu dönemde İkbal'in "Hindistan'da Müslüman devleti" görüşü, AIML'nin politikalarının merkezinde yer aldı. İlk olarak Hindu milliyetçileri tarafından dillendirilen bu ayrılık fikri, AIML'nin "iki millet" teorisi ile pekiştirildi.

Teori, Hindistan'da Müslümanların çoğunlukta olduğu bölgelerde bağımsız devlet kurulmasını hedefliyordu ve 1930'da Allahabad'da İkbal'in yaptığı konuşma bu hedefin ilk ciddi adımı kabul edildi.

Pakistan İsminin Doğuşu ve Siyasi Gelişmeler

AIML'nin önemli bir üyesi olan Rahmat Ali, 1930'lardaki gelişmelerin ardından kurulacak Müslüman ülkeye "Pakistan" adını önerdi. Bu dönemde İngiltere, Hindistan'da eyalet meclislerini oluşturarak yönetimi kademeli olarak yerli halka devretmeye başladı.

1937 seçimlerinde Müslümanlar, Kuzeybatı ve Doğu Hindistan eyaletlerinde meclis çoğunluğunu elde ederek ileride kurulacak iki ülkenin sınırlarını da şekillendirmiş oldular.

Lahor Kararları ve Bağımsız Devlete Doğru

AIML'nin 1940 yılında Lahor'da düzenlediği kongre, Müslümanların çoğunlukta olduğu eyaletlerin birleşip bağımsız bir devlet oluşturması için kesin bir karar aldı.

Bu, Hindistan'daki bağımsızlık hareketlerinin ve İkinci Dünya Savaşı'nın getirdiği yorgunluğun etkisiyle İngiliz yönetimini zorlayan başlıca etkenlerden biri oldu.

1946'da yapılan eyalet seçimlerinde AIML, Müslümanların yoğun desteğiyle büyük bir başarı kazandı ve bağımsızlık müzakerelerinde Pakistan'ın kurulması talebini güçlü bir şekilde ortaya koydu.

Pakistan'ın Kuruluşu ve Bağımsızlık Günü

1947 yılında İngiliz sömürgesi Hindistan, 14 Ağustos'u 15 Ağustos'a bağlayan gece Pakistan ve Hindistan olarak ikiye ayrıldı. O dönemde bugünkü Bangladeş, "Doğu Pakistan" adıyla Pakistan sınırları içinde yer aldı. Kadir Gecesi'nin 1947'de 14 Ağustos'a denk gelmesi Pakistan'ın bağımsızlık günü olarak kabul edilmesini sağladı. İlk devlet başkanı, İngiliz Kralı'nı temsilen "Genel Vali" unvanıyla Muhammed Ali Cinnah oldu. 1956'da ise bu sistem değiştirilerek Pakistan Cumhuriyeti Başkanlığı kuruldu. Pakistan, 1971'de Doğu Pakistan'ın Bangladeş adıyla bağımsızlığını ilan etmesiyle bugünkü şeklini aldı. .

Kaynak: AA