Parlamenterler Yapay Zeka Yönetiminde Yetkilerini Tartışıyor

Bir otelde gerçekleştirilen toplantıya Kanada'dan Michelle Rempel Garner, İsveç'ten Margareta Cederfelt, Gürcistan'dan Sophio Kiladze, Uruguay'dan Rodrigo Goñi Romero ve Japonya'dan Miki Yamada gibi pek çok ülkeden parlamenter katıldı.

Kanada Avam Kamarası üyesi Garner, etkinliğin açılış konuşmasında, yapay zeka teknolojilerinin 2024 sonuna kadar sadece otomatik arama motorları gibi çalışmaktan çıkıp, kendi başına kararlar alabilen sistemlere dönüştüğüne dikkat çekti.

Garner, yapay zekanın hızla gelişmesiyle birlikte, bu teknolojinin kinetik savaşlarda kullanılması, büyük siber güvenlik riskleri ve finans sektörü için tehditler gibi ciddi insan hakları sorunlarını gündeme getirdiğini ifade etti. "Birçok sektörde giriş seviyesindeki işler yapay zeka tarafından üstleniliyor, bu da genç işsizliğini artırıyor ve iş gücü piyasasında önemli bir dengesizlik yaratıyor," dedi.

Yapay zeka tarafından oluşturulan izinsiz özel görüntüler ve cinsel şiddet içeriklerinin, parlamenterler için seçim güvenliği ve kişisel haklar açısından kritik bir tehdit oluşturduğuna değinen Garner, konuyla ilgili düzenlemelerin genellikle endüstri liderlerinin kontrolünde olduğunun altını çizdi.

Garner, parlamentoların bu hızlı değişime ayak uydurup uyduramayacağı ve bu sürecin küresel ölçekte nasıl yönetileceği konusunun en önemli meselelerden biri olduğunu belirtti.

İsveç Parlamentosu üyesi Cederfelt, parlamenterlerin teknoloji uzmanı olmak zorunda olmadığını ancak yasaların oluşturulması, hükümetin denetlenmesi ve temsil edilen insanların haklarının korunmasının onların temel görevi olduğunu vurguladı.

Cederfelt, yapay zekanın geleceğinin şekillendirilmesi için harekete geçmek için henüz geç kalınmadığını ve bunun hala büyük bir fırsat sunduğunu ifade etti.

Parlamentoların mevcut durumlarını gözden geçirmeleri ve yapay zeka denetimini üstlenebilecek özel komisyonlar kurmalarının zorunlu hale geldiğini belirten Cederfelt, "Yapay zeka yönetişimi sadece iş dünyasıyla ilgili değil, aynı zamanda uluslararası işbirliği gerektiren çok boyutlu bir insan hakları meselesidir," dedi.

Japonya Temsilciler Meclisi üyesi Miki Yamada, yapay zeka yönetiminde bireysel hakların korunması ve ayrımcılığın azaltılması için insan merkezli yaklaşımın önemine dikkat çekti.

Miki, Japonya'nın 2023 yılında "Hiroşima Yapay Zeka Süreci"ni başlattığını ve bu sürecin sorumlu yapay zeka yönetimi için 66 ülke ve bölgeye yayıldığını belirtti.

Ayrıca Miki, inovasyonu kısıtlamadan riskleri en aza indiren dengeli bir yaklaşım bulmanın ve güvenilir yapay zeka sistemlerini hayata geçirmenin önemini vurguladı.

BM Çocuk Hakları Komitesi Başkanı Kiladze, yapay zekanın çocuklar için büyük fırsatlar sunduğunu ancak çocukların bu süreçte en korunmasız kesimi oluşturduğunu belirtti.

Kiladze, çocukların görüntülerinin yapay içeriklerde kötüye kullanılmasına ve dijital ortamların zararlarının artmasına dikkat çekti.

Kiladze, teknolojinin yönetim süreçlerinden daha hızlı ilerlediğini belirterek, "Yasal düzenlemeler taslak halindeyken dijital dünya çoktan değişiyor ve bu boşlukta en çok çocuklar zarar görüyor," dedi.

Kiladze, BM, UNICEF ve PAB ile birlikte hazırladıkları ortak bildirinin, çocukları korurken yapay zekanın sunduğu faydaları desteklemeyi amaçladığını vurguladı. "Bir parlamenterin rolü sadece yasa çıkarmakla sınırlı değildir; bütçeleme, denetim ve halkı yapay zekanın riskleri ve fırsatları konusunda bilinçlendirme sorumluluğunu da içerir," şeklinde konuştu.