Petrol Fiyatlarındaki Artış ve Jeopolitik Gerginlikler Küresel Piyasaları Etkiliyor

İstanbul

Bölgedeki jeopolitik gerginlikler, İran'ın enerji arzını daha da sınırlayacağına ilişkin endişelerle gündemde kalmaya devam ediyor. Bu durum, petrol fiyatlarının artmasına ve borsalarda satış baskısının yükselmesine yol açıyor.

ABD ve İsrail ile İran arasındaki çatışmaların çözüme ulaşacağına dair umutların azalması ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapalı tutma kararı, piyasalardaki risk algısını yüksek tutuyor.

Piyasalar, çatışmanın süresini yeniden değerlendirdikçe, yatırımcılar riskten kaçınmaya yöneliyor. Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) stratejik petrol rezervlerinden piyasaya sürme hamlesi, petrol fiyatlarındaki yükselişi ve piyasalardaki endişeleri hafifletme konusunda yetersiz kaldı.

ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin dünyanın en büyük petrol üreticisi olduğunu belirterek, bu nedenle petrol fiyatları yükseldiğinde büyük kazanç sağladıklarını ifade etti. Ancak, İran'ın nükleer silah sahibi olmasını ve bu durumun Orta Doğu'yu ya da dünyayı tehdit etmesine izin vermeyeceklerini vurguladı.

Trump, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell'ın, para politikasına ilişkin toplantıyı beklemeden faiz oranlarını derhal düşürmesi gerektiğini ifade etti.

ABD Enerji Bakanı Chris Wright, petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara ulaşmasının olası olmadığını söyledi. Bu arada, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'in, 15-16 Mart tarihlerinde Çin Ekonomik İlişkilerden Sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile Paris'te bir araya geleceği bildirildi.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, enerji ürünlerinin ABD limanlarına kesintisiz ulaşmasını sağlamak amacıyla, mal taşımacılığı için Amerikan gemilerinin kullanılmasını zorunlu kılan yasaya geçici bir muafiyet getirebileceklerini, ancak bu adımın henüz kesinleşmediğini belirtti.

İran'ın yeni lideri Mücteba Hüseyni Hamaney, göreve geldikten sonraki ilk mesajında, Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalmaya devam etmesi gerektiğini söyledi.

İran Silahlı Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı'nın kontrolünü ellerinde tuttuklarını ve ABD ile saldırının ortaklarına Boğaz'dan geçiş hakkı tanımayacaklarını duyurdu.

Makroekonomik verilere bakıldığında, ABD'de işsizlik maaşı başvuruları 7 Mart ile biten haftada 213 bine düşerek beklentilerin altında kaldı.

ABD'de dış ticaret açığı ocakta yüzde 25,3 azalarak 54,5 milyar dolara geriledi ve bu rakam beklentilerin altında gerçekleşti. ABD Gümrük ve Sınır Muhafaza (CBP) birimi, Trump'ın Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'na (IEEPA) dayanarak uyguladığı tarifelerin iadesi için geliştirilen sistemin yüzde 40 ile yüzde 80 arasında tamamlandığını açıkladı.

Fed yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Fed Denetimden Sorumlu Başkan Yardımcısı Michelle Bowman, bankaların sermaye gerekliliklerinde bazı düzenlemeler yapılacağını belirtti.

Bowman, Cato Enstitüsünün Politika Forumu'nda, sermaye gerekliliklerinin ihtiyatlı düzenleyici çerçevenin temelini oluşturduğunu ve ABD'de Basel III'ün son aşamasını uygulamak için kurallar önereceklerini söyledi.

Morgan Stanley ve Cliffwater'ın özel kredi fonlarından para çıkışlarını sınırlandırdığı haberleri de piyasalarda risk algısını artıran başka bir faktör olarak dikkat çekti.

Analistler, Fed'in enflasyon göstergesi olarak takip ettiği Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) verisinin de enflasyon konusunda piyasalara ışık tutacağını belirtti.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,26 seviyesinde seyrederken, Fed'in faiz indirimlerine gideceğine ilişkin beklentilerin azalmasıyla dün yüzde 3,77 ile 7 ayın en yüksek seviyesini gören ABD'nin 2 yıllık tahvil faizi, bugün yüzde 3,74 seviyelerinde dengelendi.

Yatırımcıların güvenli liman varlıklara talebinin artmasıyla dolar endeksi yüzde 0,2 artışla 99,9 seviyesinde seyrederken, altının onsu yüzde 0,5 artışla 5 bin 107 dolardan işlem görüyor.

Brent petrolün varili, yüzde 1 azalışla 98,1 dolara gerilemesine rağmen hala yüksek seviyelerde bulunması piyasalarda satış baskısına neden olmaya devam ediyor.

New York Borsası Düşüşte

New York borsası, petrol fiyatlarının yükselmesinin etkisiyle negatif bir seyir izledi. Dow Jones endeksi yüzde 1,56, S&P 500 endeksi yüzde 1,52 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,78 değer kaybı yaşadı. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.

Avrupa Borsaları Günü Düşüşle Kapadı

Avrupa borsaları, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilim ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar nedeniyle günü düşüşle tamamladı.

Enerji fiyatlarındaki oynaklık ve jeopolitik belirsizlikler, Avrupa borsaları üzerindeki baskıyı artırmaya devam etti. Almanya'nın önde gelen ekonomi enstitüleri, enerji fiyatlarındaki artışın enflasyonu yükselteceği ve alım gücünü zayıflatacağı konusunda uyardı.

Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü (IfW), enflasyonun yüzde 2,5'e ulaşacağını ve tüketici alım gücünde yüzde 0,6'lık bir kayıp yaşanacağını öngördü. Ifo Enstitüsü, büyüme beklentisini 0,2 puan düşürerek bu yıl için yüzde 0,8 büyüme öngördüğünü açıkladı.

Avrupa genelinde bankacılık hisseleri, Orta Doğu kaynaklı risklerle değer kaybederken, HSBC Katar şubelerini kapatmasıyla yaklaşık yüzde 6, Deutsche Bank ise tazminat davasının etkisiyle yüzde 5,3 geriledi.

Thyssenkrupp, Hindistanlı Jindal Steel ile çelik anlaşmasının tehlikeye girmesi nedeniyle hisselerinde yüzde 8 değer kaybı yaşadı.

Buna karşın İtalyan savunma şirketi Leonardo, beklentilerin üzerinde kar açıklamasıyla yüzde 5,7 artış gösterdi. Alman otomotiv üreticisi BMW, 2025 yılı karının beklentileri aşmasıyla yüzde 1,1 değer kazandı.

Zalando, yapay zeka hamlesi ve hisse geri alım planıyla yüzde 9,5 prim yaptı. Almanya merkezli enerji şirketi RWE, yenilenebilir enerji yatırımları ve temettü öngörüsüyle yüzde 3,9 değer kazandı.

İngiltere, IEA'nın stratejik petrol rezervlerinden 400 milyon varili serbest bırakma kararına destek olarak 13,5 milyon varil sağlayacağını duyurdu.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,47, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,71, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,71, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,21 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.

Asya Borsalarında Düşüş Eğilimi

Gelişmelerin etkisiyle Asya borsalarında da satış baskısı artmış durumda.

Bölge, Orta Doğu'dan gelen petrol tedarikine bağımlı olduğu için, uzun süreli bir kesintinin ekonomik faaliyetlerde aksamalara yol açabileceği bekleniyor.

Güney Kore'nin nafta ihracatını kısıtladığına dair haberler, piyasaların yönünü etkileyen faktörler arasında yer aldı. Japon otomobil üreticisi Honda Motor, elektrikli araç iş kolundaki yeniden yapılanma maliyetleri nedeniyle yıllık zarar öngörmesiyle hisselerinde yüzde 6 civarında bir gerileme yaşadı, bu durum Japonya piyasalarını olumsuz etkileyen unsurlar arasında yer aldı.

Gelişmelerle birlikte kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,3, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,5, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 ve Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,2 değer kaybetti.

Borsa İstanbul Günü Yükselişle Tamamladı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,65 değer kazanarak 13.286,12 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,19 azalışla 15.486,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, dün günü yüzde 0,1 artışla 44,1456'dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,1900'dan işlem görüyor.

Dün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de, gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40'ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5'te sabit tuttu.

Para Politikası Kurulu duyurusunda, jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden enflasyon görünümüne etkilerinin yakından takip edildiği bildirildi.

Analistler, bugün yurt içinde Piyasa Katılımcıları Anketi, yurt dışında ise ABD'de büyüme, Fed'in enflasyon göstergesi olarak takip ettiği Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) fiyat endeksi, JOLTS açık iş sayısı, başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirtirken, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.500 puanın direnç, 13.200 ve 13.100 puanın ise destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

10.00 Türkiye, mart ayı piyasa katılımcıları anketi

10.00 Türkiye, şubat ayı konut ve işyeri satışları

10.00 İngiltere, ocak ayı sanayi üretimi

13.00 Avro Bölgesi, ocak ayı sanayi üretimi

15.30 ABD, 4. çeyrek yıllıklandırılmış Gayri Safi Yurt İçi Hasıla

15.30 ABD, ocak ayı çekirdek PCE fiyat endeksi

15.30 ABD, 4. çeyrek çekirdek PCE fiyat endeksi

15.30 ABD, ocak ayı kişisel gelirler ve harcamalar

15.30 ABD, ocak ayı dayanıklı mal siparişleri

17.00 ABD, ocak ayı JOLTS açık iş sayısı

17.00 ABD, mart ayı Michigan Üniversitesi tüketici güven endeksi