Petrol Piyasasında Kartlar Yeniden Dağıtılıyor: Suudi Arabistan’ın 6 Haftalık Planı Fiyatları Geri Çekti

Küresel enerji piyasalarında arz güvenliğine yönelik endişelerin hafiflemesiyle birlikte Brent petrol fiyatlarında aşağı yönlü bir seyir izleniyor. 16 Eylül tarihindeki işlemlerde yüzde 2,64 oranında değer kaybederek günü 105,61 dolar seviyesinden tamamlayan Brent petrolün varil fiyatı, yeni güne başlarken 105,85 dolar seviyelerinde dengelenme çabasını sürdürüyor. Hafta başında 110 dolar sınırına kadar yaklaşan fiyatlardaki bu geri çekilmede, Suudi Arabistan'ın kritik enerji altyapısını yeniden ayağa kaldırma planları ve Hürmüz Boğazı'ndaki alternatif sevkiyat çözümleri belirleyici rol oynuyor.

Suudi Aramco'dan Doğu-Batı Hattı İçin 6 Haftalık Acil Eylem Planı

Geçtiğimiz hafta insansız hava araçlarıyla düzenlenen saldırıların ardından ağır hasar gören Suudi Arabistan enerji altyapısında kritik adımlar atılıyor. Ülkenin milli petrol devi Suudi Aramco, saldırı sonrası devre dışı kalan yaklaşık 1.200 kilometre uzunluğundaki Doğu-Batı petrol boru hattının kapasitesinin yarısını birkaç gün içinde yeniden faaliyete geçirmeyi planlıyor. Tesislerin tamamen eski gücüne kavuşması ve tam kapasiteyle çalışmaya başlaması için ise yaklaşık 6 haftalık bir süre öngörülüyor.

Günlük yaklaşık 7 milyon varil taşıma kapasitesine sahip olan bu devasa boru hattı, Suudi Arabistan'ın doğusundaki zengin üretim sahalarını Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na bağlıyor. Bu güzergah, küresel petrol ticaretinin en riskli noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'nı bypass etme özelliği taşıdığı için stratejik bir öneme sahip.

"Arz Kaybının Kalıcı Olmayacağı" Beklentisi Piyasayı Rahatlattı

Saldırının hemen ardından boru hattının tamamen devre dışı kalması, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 4'ünü doğrudan tehdit ederek piyasalarda büyük bir panik dalgası yaratmıştı. Ancak Suudi yetkililerden gelen hızlı toparlanma mesajları, "arz kaybının kalıcı olmayabileceği" beklentisini güçlendirerek fiyatlardaki aşırı yükseliş eğiliminin önüne geçti.

Diğer taraftan Suudi Arabistan, ABD'nin askeri desteğiyle Hürmüz Boğazı üzerindeki petrol akışını güvenli bir şekilde artırmak için yoğun bir diplomasi ve lojistik trafiği yürütüyor. Ayrıca, boru hattındaki aksamaların ihracat üzerindeki etkisini minimize etmek amacıyla Umman'ın Sohar Limanı'nda gemiden gemiye petrol transferi gibi alternatif yöntemler de devreye alınmış durumda. Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'ndaki askeri gerilimin ve güvenlik risklerinin tamamen ortadan kalkmadığına dikkat çekerek geçiş yapan tanker sayısının halen düşük seviyelerde seyrettiğini hatırlatıyor.

ABD Petrol Stoklarındaki Sınırlı Düşüş Fiyat Baskısını Artırdı

Fiyatlardaki düşüşü destekleyen bir diğer önemli gelişme ise ABD'den gelen haftalık stok verileri oldu. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, 11 Eylül'de sona eren haftada ülkenin ticari ham petrol stokları 640 varil azalarak 423,4 milyon varile geriledi. Ancak piyasa beklentisi stoklarda yaklaşık 1,6 milyon varillik çok daha keskin bir düşüş yaşanacağı yönündeydi. Stoklardaki düşüşün tahminlerin altında kalması, piyasadaki arz fazlası algısını besleyerek petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü hareketleri sınırladı.

Analistler, petrol fiyatlarında yönü tayin edecek kritik eşiğin halen Hürmüz Boğazı'nın güvenliği ve Suudi Arabistan'ın üretim altyapısının sürdürülebilirliği olduğunu belirtiyor. Doğu-Batı boru hattındaki kısmi kapasitenin planlandığı gibi birkaç gün içinde devreye girmesi durumunda küresel arz endişelerinin daha da hafifleyeceğini öngören uzmanlar, olası yeni bir jeopolitik gerilimde risk priminin hızla yeniden yükselebileceği konusunda uyarıyor.