Poşet Kullanımını Azaltan Adım: 28 Milyar Lira Tasarruf

Günümüzde küresel ısınma, hem çevre hem de ekonomi üzerinde ciddi etkiler yaratıyor. Artan sıcaklıklar ve kaynakların hızlı tüketimi, ekonomik sistemlerin yeniden değerlendirilmesini gerektiriyor. Bu bağlamda, 'sıfır atık' anlayışı, çevresel ve ekonomik faydaları nedeniyle giderek önem kazanıyor.

Sıfır atık modeli, üretim ve tüketim süreçlerini yeniden yapılandırarak atık miktarını minimuma indirmeyi amaçlıyor. Bu model, sadece çevresel koruma değil, aynı zamanda kaynak verimliliğini artırarak ekonomik değer yaratmayı hedefliyor. Her yıl milyonlarca ton atık, geri kazanılmadan yok oluyor ve bu durum sera gazı emisyonlarını artırıyor.

KÜRESEL EKONOMİYE DEĞER KATIYOR

Sıfır atık ekonomisi, geri dönüşüm ve sürdürülebilir tüketim üzerinde yeni iş olanakları yaratıyor. Geri dönüşüm teknolojileri ve sürdürülebilir üretim, yeşil ekonominin hızla büyüyen sektörleri arasında yer alıyor.

Uluslararası raporlar, döngüsel ekonomi uygulamalarının küresel ekonomiye trilyonlarca dolar kazandırabileceğini belirtiyor.

Sanayi üretiminde geri dönüşüm yoluyla hammadde ihtiyacının karşılanması, enerji tüketimini önemli ölçüde azaltıyor.

Örneğin, geri dönüştürülen alüminyum üretimi, sıfırdan üretime kıyasla %90 enerji tasarrufu sağlıyor. Plastik, cam ve kağıt geri dönüşümü de hem enerji tasarrufu sağlıyor hem de karbon salımını azaltıyor.

ÇEVRE VE EKONOMİ İÇİN FAYDALI

Firmalar, küresel ısınmanın ekonomik etkilerini en aza indirmek amacıyla sıfır atık uygulamalarına yöneliyor. Birçok şirket, üretim süreçlerinde atığı azaltmayı ve geri dönüştürülmüş malzeme kullanmayı amaçlıyor. Bu yaklaşım, çevresel sorumluluğun yanı sıra maliyet ve rekabet açısından da avantaj sağlıyor. Uzmanlar, sıfır atık politikalarının sürdürülebilir ekonomik büyümeye katkı sunduğunu vurguluyor. Atığı bir kaynak olarak değerlendirmek, doğal kaynaklar üzerindeki baskıyı azaltırken ekonomide yeni bir değer zinciri oluşturuyor.

TÜRKİYE'DE 'SIFIR ATIK' PROJESİ

Türkiye, bu konuda yaptığı çalışmalarla dikkat çekiyor. 2017 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın öncülüğünde başlatılan ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca yürütülen 'Sıfır Atık Projesi', sürdürülebilir kalkınma ilkeleri çerçevesinde atıkları kontrol altına almayı hedefliyor. Proje sayesinde Türkiye, enerji tasarrufu ve sera gazı emisyonlarının azaltılması gibi konularda önemli kazanımlar elde etti.

2035 HEDEFİ YÜZDE 60 GERİ KAZANIM

Bugüne dek 205 bin bina Sıfır Atık Yönetim Sistemi'ne geçti. Projenin başlangıcında %13 olan geri kazanım oranı, 2024'te %36.08'e ulaştı. 2035 yılı hedefi ise bu oranı %60’a çıkarmak.

Sıfır Atık Hareketi kapsamında 8 yılda 32.5 milyon ton kağıt-karton, 9.1 milyon ton plastik, 3.1 milyon ton cam, 6.4 milyon ton metal, 23.4 milyon ton organik ve diğer atıklar geri kazanıldı. Bu sayede ekonomiye 256 milyar lira kazandırıldı.

Projeyle sudan 1.71 trilyon litre ve petrolden 54.6 milyar litre tasarruf sağlandı. 227.3 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu ise 40 milyon hanenin yıllık elektrik ihtiyacına denk geliyor.

150 milyon ton karbondioksit salımı önlenerek yaklaşık 30 milyon aracın yıllık karbon salınımına eşdeğer bir önlem alındı.

PLASTİK POŞET KULLANIMINDA TASARRUF

Plastik poşetlerin ücretlendirilmesiyle, 2019-2025 arasında 2 milyon 844 bin 596 ton plastik atık oluşumu engellendi.

Bu azalmayla, Türkiye'ye plastik hammadde ithalatından yaklaşık 28 milyar lira tasarruf sağlandı ve 168 bin ton sera gazı emisyonu önlendi.

Özel atıkların toplanması, taşınması ve geri kazanımı için eğitim ve mevzuat çalışmaları sürüyor. İçecek ambalajlarının geri dönüşümünü amaçlayan Depozito İade Sistemi'nin yaygınlaştırılmasıyla atıkların ekonomik kazanca dönüştürülmesi hedefleniyor.

GENİŞ KAPSAMLI FARKINDALIK

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, 2026 yılında uygulanacak Aylık Sıfır Atık Temalarını belirledi. Toplum genelinde sıfır atık bilincini artırmak ve sürdürülebilir yaşam alışkanlıklarını teşvik etmek amaçlanıyor.

Öğrencilerden öğretmenlere, ailelerden kamu kurumlarına kadar tüm paydaşlar için aynı söylem ve uygulama ile farkındalık oluşturulacak.

2026 yılı boyunca belirlenen temalarla atık oluşumunu azaltmak ve kaynakların verimli kullanımını teşvik etmek hedefleniyor. Mart ayı teması “Uluslararası Sıfır Atık Ayı” olarak belirlendi.

GERİ DÖNÜŞÜMLE 256 MİLYAR LİRALIK KAZANÇ

Sıfır Atık Projesi'nin 8 yıllık başarısı:

205 bin bina Sıfır Atık Yönetim Sistemi’ne geçti.

Geri kazanım oranı %36.08’e çıktı.

74.5 milyon ton atık geri kazanıldı.

Geri dönüşümle ekonomiye 256 milyar TL katkı sağlandı.

227.3 milyar kilovat enerji tasarrufu sağlandı.

552.7 milyon ağacın kesilmesi önlendi.

Sıfır Atık Vakfı’ndan COP31 Dijital Koordinasyon Merkezi