Prof. Dr. Yüksel Çiçek: 'Kalp Krizinde İlk Dakikalar Çok Kritik'

Kardiyoloji alanında uzman olan Prof. Dr. Yüksel Çiçek, kalp krizlerinde ilk dakikaların hayati önem taşıdığını vurguladı. Çiçek, "Kalp krizinin ilk 60 saniyesi hayat kurtarıcı olabilir. Dakikalar ilerledikçe ölüm riski artar ve özellikle beşinci dakikadan itibaren beyin hasarı riski başlar" ifadelerini kullandı.

İmperial Hastanesi'nde görev yapan Prof. Dr. Yüksel Çiçek, kalp krizi nedeniyle meydana gelen ölümlerin doğru sınıflandırılmasının önemine dikkat çekti. "Tüm ölümlerin kalp kriziyle ilişkilendirilmesi yanlıştır" diyen Çiçek, "Bu durumları ani kardiyak ölüm olarak adlandırıyoruz" dedi.

Ani kardiyak ölümün, daha önce kalp hastalığı tanısı almamış bireylerde, belirtilerin başlamasından itibaren bir saat içinde kalbin durması ve ölümle sonuçlanması olarak tanımlandığını söyleyen Çiçek, bu ayrımın doğru yapılmasının farkındalık ve müdahale açısından kritik olduğunu belirtti.

Ani kardiyak ölümler

Ani kardiyak ölümlerin yaşa bağlı olarak farklı nedenlere dayandığını ifade eden Çiçek, "35 yaş altı ve 35 yaş üstü vakaları ayırmak gerekmektedir. Sebepler tamamen farklıdır. Gençlerdeki her ölüm kalp krizi olarak değerlendirilmemelidir" dedi.

Bu ayrımın teşhis ve önleyici yaklaşımlar açısından önem taşıdığını vurgulayan Çiçek, yanlış genellemelerin toplumda yanlış algılar oluşturduğunu ve risklerin doğru değerlendirilemediğini belirtti.

35 yaş altındaki bireylerde ani ölümün en sık nedeni olarak hipertrofik kardiyomiyopatiyi gösteren Çiçek, bu genetik kalp kası hastalığının özellikle egzersiz sırasında ani ölümlere yol açabileceğini söyledi.

Ayrıca, doğumsal kalp damar çıkış anomalileri ve genetik ritim bozukluklarının da önemli risk faktörleri arasında yer aldığını ifade eden Çiçek, uzun QT, kısa QT ve Brugada sendromu gibi hastalıkların bu grupta öne çıktığını dile getirdi. Bu ritim bozukluklarının bazı kişilerde uykuda, bazı vakalarda efor esnasında veya ani korku ve stres sonrası ortaya çıkabildiğini belirtti.

"Ani ölümün %90'ı ritim bozukluğundan kaynaklanıyor"

Her yaş grubunda ani ölümlerin büyük oranda ritim bozukluklarından kaynaklandığını vurgulayan Çiçek, "Sonuçta ani ölüm vakalarının %90'ı ventriküler fibrilasyon nedeniyle meydana gelir" dedi. Bu durumda kalbin normal kasılma düzenini kaybettiğini ve kan pompalayamaz hale geldiğini ifade eden Çiçek, ritim bozukluklarının ani ölümlerde belirleyici olduğunu söyledi.

35 yaş üstünde damar tıkanıklığı ön planda

Daha ileri yaşlarda ise durumun değiştiğini belirten Çiçek, "35 yaş üzerindeki ani ölümler çoğunlukla kalp damar tıkanıklıklarının tetiklediği ritim bozuklukları nedeniyle meydana gelir" dedi.

Bu sebeple özellikle bu yaş grubundaki bireylerin düzenli kardiyolojik kontrolleri ihmal etmemesi gerektiğini vurgulayan Çiçek, göğüs ağrısı gibi belirtilerin mutlaka ciddiye alınması gerektiğini belirtti.

"Ölümleri tamamen önlemek mümkün değil"

Tüm önlemlere rağmen ani kardiyak ölümlerin tamamen engellenemeyeceğini ifade eden Çiçek, "Bu ölümleri %100 önlemek mümkün değil ancak ICD adı verilen şoklama cihazları ile bu risk azaltılabilir" dedi. Bu cihazların, ritim bozukluğu geliştiğinde otomatik olarak elektrik şoku vererek kalbin normal ritmine dönmesini sağladığını belirtti.

"Her kalp hastasına uygun değil"

Şoklama özelliği bulunan kalp pillerinin her hasta için uygun olmadığını vurgulayan Çiçek, bu cihazların belirli kriterler doğrultusunda değerlendirildiğini ifade etti. Hastanın risk durumuna göre karar verildiğini belirten Çiçek, bu nedenle kişiye özel değerlendirme yapılmasının önemine dikkat çekti.

Kontroller ve taramalar hayati öneme sahip

Prof. Dr. Yüksel Çiçek, özellikle 35 yaş üzerindeki bireylerde damar tıkanıklığına yönelik düzenli kontrollerin önemine değindi.

Genç bireylerde ise genetik nedenlerin ön planda olduğunu belirten Çiçek, detaylı bir kardiyolojik değerlendirmenin çoğu zaman yeterli olabileceğini ifade etti.

Erken teşhis edilen riskli durumlarda gerekli tedavi ve takiplerin yapılabileceğini vurguladı.

"Herkes potansiyel bir aday"

Çiçek, ani kardiyak ölümlerin belirti göstermeden de ortaya çıkabileceğini belirterek, "Ne yaparsak yapalım bu durumu tamamen ortadan kaldıramayız. Hepimiz potansiyel adayız" dedi.

Bu nedenle toplumda farkındalığın artırılması gerektiğini vurgulayan Çiçek, erken müdahalenin hayati önem taşıdığını ifade etti. Ani kalp durması durumunda ilk müdahalenin kritik olduğunu söyleyen Çiçek, "İlk 30 saniye ile 1 dakika içerisinde müdahale edilirse %99 geri dönüş sağlanır" dedi.

Dakikalar ilerledikçe riskin hızla arttığını belirten Çiçek, özellikle beşinci dakikadan itibaren beyin hasarının başladığını ifade etti.

"Defibrilatör her yerde bulunmalı"

Toplumda defibrilatör kullanımının yaygınlaştırılması gerektiğini belirten Çiçek, bu cihazların yalnızca hastanelerde değil, alışveriş merkezlerinde, stadyumlarda ve iş yerlerinde de bulunması gerektiğini ifade etti.

Cihazların kullanımının oldukça basit olduğunu belirten Çiçek, "Cihaz ritmi tanıyor ve elektrik şoku vererek kalbi yeniden çalıştırıyor" dedi.

İlk müdahalenin ardından profesyonel sağlık desteğinin şart olduğunu belirten Çiçek, "Mutlaka 112 aranmalı ve hasta hastaneye ulaştırılmalıdır" ifadelerini kullandı.