Rusya'da Akaryakıt Krizi Büyüyor: İstasyonlarda İkinci Dalga Alarmı ve Yeni Kısıtlamalar

Rusya genelinde yaz aylarında baş gösteren akaryakıt tedarik sorunları, ağustos ortası itibarıyla yeniden tırmanışa geçerek ikinci bir kriz dalgasına dönüştü. "GdeBENZ" platformunun sürücü bildirimlerine dayandırdığı verilere göre, 16 Ağustos itibarıyla ülke genelinde benzin veya dizel yakıtın bulunduğu bildirilen istasyonların oranı, 9 Ağustos’taki yüzde 41 seviyesinden yüzde 28,1’e kadar geriledi. Birçok bölgede istasyonların tamamen boşaldığı, uzun kuyrukların oluştuğu ve katı kota uygulamalarının geri döndüğü gözleniyor.

Bölgelerde Plaka ve QR Kod Kısıtlamaları Yeniden Devrede

Krizin en çok hissedildiği yerlerin başında ülkenin güney kesimleri, Volga bölgesi ve bazı merkezi eyaletler geliyor. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak başkanlığında 14 Ağustos'ta gerçekleştirilen üst düzey toplantıda; Orenburg, Lipetsk, Tver, Oryol, Tuva, Hakasya, Krasnodar, Zabaykalye, Primorskiy ve Krasnoyarsk gibi kritik bölgelerdeki arz sorunları masaya yatırıldı. Orenburg Valisi Yevgeniy Solntsev, 12 Ağustos’tan itibaren araçların plakalarının son hanesine göre tek ve çift günlerde yakıt alabileceği bir sistemi devreye soktuklarını açıkladı. Benzer bir plaka kısıtlamasının uygulandığı Lipetsk bölgesinde ise araç başına yakıt satışı 30 litre ile sınırlandırıldı. Sivastopol’da ise QR kod sistemiyle standart benzin türlerine araç başına 20 litre kotası getirildi. Altay Cumhuriyeti’nde ise sürücülerin günde birden fazla yakıt almasını engelleyen tedbirler sürdürülüyor.

Turizm ve Liman Kentlerinde Yakıt Savaşları

Rusya’nın önemli turizm lokasyonlarından Krasnodar bölgesinde de durum oldukça kritik. Bölgenin gözde turizm merkezi Anapa’da, 17 Ağustos itibarıyla hizmet veren 25 akaryakıt istasyonunun 11’i sadece özel hizmet araçlarına ve yakıt kartı sahiplerine satış yapıyor. Kalan 14 istasyonda ise sert miktar sınırlandırmaları uygulanıyor. Önemli bir liman kenti olan Novorossiysk’te ise 17 Ağustos sabahı aktif olan 28 istasyonun sadece 5’inde AI-92, 6’sında ise AI-95 tipi benzin bulunabildi; dizel yakıt satışı ise 27 istasyonda devam etti. Başkent Moskova'da dahi bazı istasyonlarda yakıtın tamamen bittiği ve uzun kuyrukların oluştuğu bildiriliyor.

Denetimler Sıkılaştı: FAS’tan Rekor Soruşturma Dalgası

Yaşanan arz sıkıntısı, Rusya Federal Rekabet Servisi’nin (FAS) piyasa üzerindeki denetimlerini de olağanüstü seviyeye çıkardı. FAS verilerine göre, yılbaşından 17 Ağustos tarihine kadar petrol şirketleri ve bağımsız bayilere yönelik 41 soruşturma açıldı ve 68 uyarı yapıldı. Bu soruşturmaların 30’unun doğrudan yaz aylarında başlatılması dikkat çekti. Yaz dönemindeki soruşturma sayısının ilk 5 ayın toplamının yaklaşık üç katına çıkması, fiyatlandırma ve rekabet ihlallerine karşı yürütülen mücadelenin boyutunu gözler önüne seriyor.

Rafineri Kayıpları ve İthalat Hamlesi

Rus yetkililer krizin arkasında yatan temel nedenleri; bazı petrol rafinerilerinin bakım veya arıza nedeniyle devre dışı kalması, Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırıları, mevsimsel yüksek talep ve lojistik aksaklıklar olarak sıralıyor. Temmuz ayı başında Rusya’nın benzin üretimi, ortalama tüketimin yüzde 65’ine kadar gerilemişti. Dünyanın en büyük petrol üreticilerinden biri olan Rusya, iç piyasayı rahatlatabilmek adına Belarus, Kazakistan, Hindistan ve Fas gibi ülkelerden benzin ithal etmeye başladı. Ayrıca hükümet, benzin ihracat yasağını 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatırken, çevre standartları daha düşük olan Euro-2, Euro-3 ve Euro-4 sınıfı akaryakıtların üretimine ve satışına da geçici olarak yeşil ışık yaktı.