Sabiha Gökçen Havalimanı'nda Yerli Yazılım Dönemi: HUPS

İstanbul

Sabiha Gökçen Havalimanı'nda, Savunma Sanayii Başkanlığı'na bağlı HEAŞ tarafından geliştirilen HUPS yazılımı, 2010 yılından bu yana sürekli olarak güncelleniyor ve havalimanındaki tüm operasyonel süreçlerin temel veri kaynağı olarak hizmet veriyor.

Yazılım, havalimanındaki uçuş ve yer operasyonlarını saniyeler içinde yönetme kapasitesine sahip olup, böylece yurtdışından alınan yazılımlara olan bağımlılığı da ortadan kaldırıyor.

HUPS, Pegasus ve AJet gibi önemli havayolu şirketlerinin yanı sıra Devlet Hava Meydanları İşletmesi Slot Koordinasyon Merkezi ve Yer Radarı gibi kritik sistemlerle de tamamen entegre çalışarak, terminal işletmecisinden gümrük birimlerine kadar geniş bir yelpazeye anlık veri sağlıyor.

Gün içerisindeki gecikmeler ve operasyonel değişiklikler gibi durumlar, HUPS'un sağladığı güncel veri akışı sayesinde anında yönetilerek havalimanı yönetiminin kesintisiz işlemesine olanak tanıyor.

Yerel Yazılım İhtiyacına Cevap

HEAŞ Yazılım Geliştirme ve Uygulama Şefi Barış Biçer, sistemin geliştirilmesi sürecinde yerli yazılım ihtiyacının zamanla daha da belirgin hale geldiğini belirtti.

Biçer, 2010 yılında ilk versiyonu geliştirilen yazılımın, bugüne kadar süregelen geliştirme süreçleriyle 18 modüle ulaştığını ifade etti ve sözlerine şöyle devam etti:

"Havalimanımızın büyüme potansiyelini önceden öngörebiliyorduk. Bu nedenle yazılım gereksinimi çoktan belirlenmişti. 2009 yılında analizine başladığımız yazılımın ilk versiyonunu 2010 Mart ayında hayata geçirdik. O zamanlar sadece 4 modülden oluşan sistem, şimdi 18 modüle sahip. Bu proje, tamamen havalimanımızın ihtiyaçlarına göre tasarlanmış, gerçek zamanlı veri iletişimi sağlayan bir örnek niteliğinde."

Biçer, havacılık yazılımlarının genellikle yüksek maliyetli ve dışa bağımlı olduğuna dikkat çekerek, HUPS'un yerli olması sayesinde hızlı ve maliyetsiz değişiklik yapabilme avantajı sağladığını vurguladı.

"HUPS'un yerli olması, istediğimiz değişiklikleri hızlıca yapabilme imkanı tanıyor. Yabancı yazılımlarla çalışırken hem taleplerin karşılanma süresi uzuyor hem de maliyetler artıyordu. Bu yüzden kendi yazılımımızı geliştirme gereğini hissettik. Havacılık sektörü için yazılımların yıllık bakım anlaşmaları oldukça maliyetli olabiliyor. HUPS sayesinde bu tür maliyetlerden kurtulduk ve bundan dolayı çok mutluyuz."

Biçer ayrıca, yazılımın başka havalimanlarında da kullanılabilecek şekilde uyarlanabileceğini belirtti.

Özel İhtiyaçlara Uygun Çözümler

HEAŞ Uçuş Hizmetleri Müdürü Ayşegül Emir Varlıklı, HUPS'un havalimanındaki yer trafiğini saniyeler içinde düzenleyerek operasyonel kolaylık sağladığını belirtti.

Varlıklı, yazılımın tamamen havalimanının özel ihtiyaçlarına göre tasarlandığını ve tüm paydaşlarla entegre çalıştığını ifade etti: "HUPS, Sabiha Gökçen Havalimanı'nın uçuş bilgi sistemi ve otorite bilgisi olarak kabul edilen tüm uçuş verilerini içeren bir bilgi sistemidir. Bütün paydaş şirketlerle bilgi alışverişi sağlanmaktadır. Ayrıca, yer radarı ve kontrol kulede kullanılan sistemlerle de tam entegre çalışıyor."

Varlıklı, yabancı yazılımların havalimanının özelleşmiş ihtiyaçlarına cevap veremediğini, ancak HUPS'un esnek yapısı sayesinde tüm gereksinimlere anında cevap verebildiğini belirtti.

2025 Yılı Operasyonları

Varlıklı, dışa bağımlı yazılımlarda yaşanan maliyet, iş gücü ve zaman kaybı gibi sorunların HUPS ile ortadan kalktığını ifade etti.

"Sabiha Gökçen Havalimanı olarak 2025 yaz döneminde günlük 850 uçuşa ulaştık ve HUPS sayesinde bu yoğun trafiği sorunsuz bir şekilde yönettik. Önümüzdeki yaz bu sayının daha da artmasını bekliyoruz ve HUPS bu artışa hazır durumda." dedi.

Varlıklı, sistemin tamamen yerli olması sayesinde hem yüksek lisans maliyetlerinin ortadan kalktığını hem de operasyonel verilerin en üst düzeyde korunduğunu belirtti.