Samsun'da Fındık Hasadında File Sistemi İşçilik Maliyetini Yüzde 70 Düşürdü

Samsun'un Terme ilçesinde fındık hasadında kullanılmaya başlanan file sistemi, işçilik maliyetlerini yüzde 70'e varan oranda düşürürken ürün kalitesini ve randımanı artırıyor. Terme'nin Sarayköy Mahallesi'ndeki 12 dönümlük bir fındık bahçesinde Samsun Tarım ve Orman İl Müdür Kemal Yılmaz, Terme Belediye Başkanı Şenol Kul ve ilçe müdürlüğü yetkililerinin katılımıyla gerçekleştirilen hasatta, file yöntemiyle toplanan fındıklar patoza gönderildi.

Samsun genelinde 2026 yılı için 1 milyon 250 bin 729 dekar alanda fındık üretimi yapılarak yaklaşık 110 bin ton ürün elde edilmesi hedefleniyor. Terme ilçesinde ise yaklaşık 325 bin dekar fındık üretim alanının 310 bin dekarı verim çağına ulaşmış durumda olup, 2026 yılı rekolte tahmini 25 bin 662 ton olarak hesaplandı. İl genelinde fındık hasadı geleneksel olarak daldan elle ve file ile yerden toplama şeklinde yapılıyor. Terme'de bugüne kadar 22 üreticiye 665 dekar alanda kullanılmak üzere file desteği sağlandı. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 2022-2025 yılları arasında Samsun genelinde 151 üreticiye 3 bin 546 dekar alanda file dağıtımı yapılırken, 2026 yılı için 91 üreticinin 2 bin 400 dekar alandaki file desteği başvurusu bakanlık onayına sunuldu.

Üretici Maliyetlerinin Yüzde 70 Azaldığını Belirtti

Bahçesinde ilk kez file yöntemini uygulayan fındık üreticisi Fehmi Öktem, sistemin sağladığı kolaylıkları şu sözlerle aktardı: "File sistemini bahçemizde ilk defa bu yıl denedik. Diğer köylerde bu sistemi görmüştük. Fileli sistemin işçi maliyetini yüzde 70 oranında düşürdüğünü fark ettik. Maliyeti düşürmesinin yanı sıra fındığın toprakla temasını kesip çürümesini de engelliyor. Tüm fındık bahçesi sahiplerine bu uygulamayı tavsiye ederim. Bu sene ilk kez 12 bin metrede file sistemini denedik. İlerleyen yıllarda daha fazla alanda bu sistemi uygulayacağız. File sisteminde önce 60 işçiyle bu bahçede 3 ton fındık toplatıyorduk. Bu sene ise file sistemiyle birlikte 15 kişiyle bu işin üstesinden geleceğiz"

Terme Belediye Başkanı Şenol Kul da file sisteminin hem maliyet hem de emek açısından üretici lehine büyük fayda sağladığını ifade ederek, "İlçemizin en önemli ekonomik kaynaklarından biri fındık. Fındıkta file sisteme geçtiğimizde hem maliyet hem de emek anlamında üretici lehine yarar sağlandı. İlçemizde ilk kez file kullanan üreticilerimiz var. File sistemi sayesinde maliyetler düşerken fındık bahçeleri de park gibi oluyor. File sistemi ekonomik olarak büyük kazanç sağladığı gibi zaman açısından da fayda sağlıyor. Terme'deki en büyük sıkıntılardan biri iklim şartları. Yağmur yağdığında fındığı özellikle meylli arazilerde yağmur suları alıp götürüyordu. File sistemi ise bu götürmenin önüne geçiyor. Aynı zamanda toplama zamanını kısalttığı için de fındık bu tehlikeden kurtuluyor. Bunun yanı sıra toprağa temas etmiyor. Direkt patoza verilebiliyor. Fındıkta file sistemine geçildikten sonra vatandaşlarımız her açıdan daha konforlu bir hasat sezonu geçirecek ve ekonomik olarak da kazanç sağlayacak" dedi.

File Sistemi Randımanı ve Kaliteyi Artırıyor

Tarım ve Orman Samsun İl Müdürü Kemal Yılmaz, fındık hasat filesinin ağustos ayı başında bahçe temizliği yapıldıktan sonra sıra aralarına serildiğini belirterek, "Fındık hasat filesi son zamanlarda fındık bahçelerimizde yoğun olarak kullanılmaya başlandı. Bu hasat fileleri ağustos ayının başı itibarıyla bahçelerde genel bir temizlik yapılıyor. Bahçe temizlendikten sonra sıra aralarına fileler serilmek suretiyle fındığın bu serilen filelerin üzerine dökülmesi sağlanıyor ve dökülen bu fındıklar file toplanmak suretiyle de hasat işlemi gerçekleştiriliyor. Fındıkta en önemli maliyet unsuru hasat işçiliğidir. Hasat işçiliği maliyet unsurları içerisinde en büyük payı tutar. Bu hasat işçiliğini ne kadar azaltabilirsek maliyeti de o oranda düşürmüş oluruz ki karlılığımız da o nispette artar. Fındık hasat filesi kullanmak suretiyle işçilik maliyetinde yüzde 70'lere varan tasarruf sağlanıyor ve bu çok ciddi bir karlılık anlamına geliyor. Üreticimizin maliyetlerini düşürmüş oluyoruz" diye konuştu.

Yılmaz, file sisteminin randıman artışına ve gelecek yılın verimine olan katkılarını şu şekilde açıkladı: "Fındık hasat filesi kullanmak suretiyle sadece maliyeti düşürmekle kalmıyoruz. Randımanda da artış sağlıyoruz. Yani fındık tam hasat olumuna geldiği dönemde filenin üzerine döküldüğü için randımanda en az iki randıman daha fazla çıkıyor. Bu da üreticimizin daha çok kazanması anlamına geliyor. Gene ürünümüz daha kaliteli oluyor. İşte toksin oluşmuyor. Direkt fındığın toprakla teması önlenmiş oluyor. Dolayısıyla bir aflatoksin oluşumunun da önüne geçmiş oluyoruz. Daha kaliteli ürün elde etmiş oluyoruz. Bu file ile hasat yönteminin bir diğer avantajı da daldan fındığı toplarken üreticilerimiz, işçilerimiz dalı sıyırmak suretiyle fındığı toplarken farkında olmadan bir dahaki yıl meyve verecek gözlere de zarar veriyorlar. Dolayısıyla bu bir dahaki yılın veriminin de düşmesi anlamına geliyor. File yöntemiyle fındığın yerden toplanması, bir dahaki yılın sürgünlerine zarar vermenin de önüne geçmiş oluyor ki üreticilerimiz buradan da kazanıyor"

Bakanlıktan Yüzde 70'e Varan Hibe Desteği

Bakanlığın file kullanan üreticilere sunduğu desteklere de değinen Yılmaz, "Bakanlığımızın da bu konuda fındık hasat filesi kullananlara yüzde 70'e varan hibe desteği söz konusu. Şu ana kadar ilimizde yaklaşık 200 kişi bu hibe desteğinden yararlandı. Şu an 91 üreticimizin de başvurularını aldık. Bakanlığımıza gönderdik. Onlar da uygun görünüyor. 91 üreticimiz de önümüzdeki günlerde bakanlığımızdan bu konuda destek almış olacak. Bunun dışında kendi imkanlarıyla file alıp kullanan da çok sayıda üreticimiz var ve her geçen gün bu file kullanımı yaygınlaşmaya başladı. Üreticilerimizin maliyetini azaltıp kazançlarını, karlılıklarını artırmak istiyoruz." ifadelerini kullandı.