Sanal Dünyanın Tehlikeleri: Dijital Oyunların Gerçek Hayata Etkisi

EREN KOCA - Şanlıurfa'da bir okulda silahlı saldırı düzenleyen 19 yaşındaki Ömer Ket'in, popüler bir dijital oyun olan PUBG'ye bağımlı olduğu tespit edildi. Bu olay, dijital oyunların ve yasaklanması gerektiği yönündeki tartışmaları yeniden alevlendirdi. Türkiye ve dünya genelinde en tehlikeli dijital oyunlar hangileridir? Bu oyunlar kaç kişi tarafından indirildi ve günlük kaç kişi oynuyor? Yaş sınırları nedir? Uzmanlar, Milliyet'e bu konudaki görüşlerini aktardı.

50 Milyon Aktif Oyuncu

Türkiye'de dijital oyun bağımlılığına ilişkin resmi ve kesin bir veri mevcut olmasa da, aktif oyuncu sayısının 50 milyona yaklaştığı ve pandemi sonrası oyun bağımlılığının yüzde 50 oranında arttığı belirtiliyor. İstatistikler, 6-15 yaş arası çocuklar arasında bu oranın yüzde 66 arttığını gösteriyor.

Sosyal Medya ve Dijital Güvenlik Eğitim Araştırma Merkezi (SODİMER) Başkanı Prof. Dr. Levent Eraslan, konunun tek boyutlu ele alınmasının yanlış olduğunu vurguladı. Eraslan, "Dünya genelinde 3 milyardan fazla insan dijital oyun oynuyor. Özellikle PUBG: Battlegrounds, Fortnite, Call of Duty ve Grand Theft Auto V gibi yüksek rekabet ve şiddet içeren oyunların oyuncu sayısı milyonları aşıyor. PUBG gibi oyunların aylık oyuncu sayısı 90 milyona ulaşabiliyor" dedi.

Oyunlar Tek Başına Suç Üretmez

Eraslan, “tehlikeli dijital oyunlar” kavramının doğru anlaşılması gerektiğini belirterek, şunları söyledi:

“'Tehlikeli dijital oyun' ifadesiyle kastettiğimiz şey, PUBG: Battlegrounds, Free Fire, Call of Duty: Mobile gibi oyunların kendisinden ziyade; yaşa uygun olmayan içerik, uzun süreli kontrolsüz kullanım ve dijital denetimsizliktir. Oyunlar tek başına suç üretmez. Ancak bağımlılık seviyesinde kullanım, sosyal izolasyon ve psikolojik sorunlarla birleştiğinde risk oluşturur.”

Nasıl İletişim Kuruluyorlar?

Dijital oyunları oynayan bazı çocuk ve yetişkinlerin sosyal medya platformları olan WhatsApp, Telegram, TikTok, Instagram aracılığıyla iletişim kurdukları, Kick ve Twitch gibi canlı yayın platformları üzerinden oyun oynadıkları öğrenildi.

İşte 'Tehlikeli' Oyunlar

■ PUBG Mobile'de yaş sınırı 16. Silah temalı bu oyun, çevrimiçi rekabet ve bağımlılık potansiyeline sahip. Dünyada her gün 25-30 milyonun üzerinde aktif kullanıcı oynarken, oyunun indirilme sayısı 150 milyonu geçebiliyor. Türkiye'de yaklaşık 4 milyon aktif oyuncusu olduğu ve günlük olarak yaklaşık 500 bin kişi oynadığı belirtiliyor.

■ Counter-Strike 2'de (CS2) yaş sınırı 18. Oyun, teröristler ve anti-teröristler arasında geçen, strateji ve takım çalışmasına dayalı 5v5 taktiksel bir nişancı oyunu. Bomba kurma veya rehine kurtarma görevleriyle, raunt bazlı maçlarda rakip takımı etkisiz hale getirmek ve üstünlük sağlamak amaçlanıyor.

Dünyada günlük yaklaşık 1,5 milyon aktif kullanıcı oynarken, Türkiye'de milyonlarca aktif oyuncusu bulunuyor.

■ Call of Duty Warzone'de yaş sınırı 18. Oyun, yoğun şiddet ve bağımlılık riski taşıyor. Dünyada günlük yaklaşık 5 milyonun üzerinde aktif kullanıcı oynarken, Türkiye'de yaklaşık 200 bin aktif oyuncusu var.

■ Fortnite'nin yaş sınırı 12. Oyun, rekabet ve çevrimiçi iletişim baskısı yaratabiliyor. Dünyada günlük yaklaşık 1,3 milyon aktif kullanıcı oynarken, Türkiye'de yaklaşık 1 milyon aktif oyuncusu var.

Erişim Engeli

■ Roblox'ta yaş sınırı 13. Oyunda kullanıcı içerikleri nedeniyle ebeveyn denetimi şart. Dünyada günlük yaklaşık 70 milyon aktif kullanıcı oynarken, oyunun indirilme sayısı 100-144 milyon kişi arasında değişiyor. Türkiye'de yaklaşık 9 milyonun üzerinde aktif oyuncusu vardı. Ağustos 2024'te getirilen erişim engeliyle bu kullanıcıların önemli bir kısmı şu anda platforma doğrudan erişim sağlayamıyor.

■ GTA V'de yaş sınırı 18. Oyun şiddet, suç, cinsellik ve kötü rol modeller barındırıyor. Dünyada günlük yaklaşık 15-20 milyon civarında aktif kullanıcı oynarken, oyunun indirilme sayısı 220 milyondan fazla kişi. Türkiye'de aktif oyuncusu 100 binleri bulurken, günlük oynayan kişi sayısı on binlerce.

Okul Saldırısının Arkasında Savaş Oyunu Çıktı! Saldırgan PUBG Bağımlısıydı

FERİT ZENGİN - Şanlıurfa'da önceki gün eski öğrencisi olduğu okula pompalı tüfekle saldıran ve üçü ağır 16 kişiyi yaraladıktan sonra aynı tüfekle intihar eden 19 yaşındaki Ömer Ket'in, bilgisayar savaş oyunu bağımlısı olduğu ortaya çıktı.

Soruşturma ve Ket'in cep telefonu incelemesi sonucunda, internet üzerinden oynanan PUBG savaş oyununun bağımlısı olduğu ve bu sebeple çalıştığı kebapçıdan kovulduğu tespit edildi. Saldırgan gibi ilçedeki birçok gencin aynı oyunu oynadığı ve oyun grupları kurulduğu belirlendi. Güvenlik birimleri, oyun üzerinden birbirini militarize eden gençlere karşı ilçede alarma geçti ve gençleri bu oyundan uzaklaştırmak için çalışmalara başladı.

Müdürden Suç Duyurusu

Saldırganın okulun eski öğrencisi olduğu ve saldırıdan önce sosyal medya hesabı Instagram üzerinden "Hazır olun bu okulda birkaç gün sonra saldırı olacak, hazır olun kunduzlar" mesajını paylaştığı ve okul müdürünün emniyete giderek suç duyurusunda bulunduğu ileri sürüldü.

1 Gözaltı

Siverek Cumhuriyet Savcılığı tarafından başlatılan adli soruşturmada, saldırgana tüfeği veren veya satan bir kişi gözaltına alındı.

Gençleri Militarize Etme Çalışması

Yapılan çalışmalarda, tek başına, ikili ve dörtlü gruplarla oynanan ve oyunda kalabilmek için oyuncuyu sürekli çatışmaya ve öldürmeye zorlayan bir şiddet oyunu olan PUBG'nin, olayın yaşandığı ilçede gençler arasında yoğun olarak oynandığı tespit edildi. Benzer olayların yaşanmaması için ilçede emniyet birimlerinin oyuna erişimin engellenmesi için girişimlerde bulunacağı öğrenildi.

PUBG Oyununun Amacı Nedir?

"Papçi" (veya orijinal adıyla PUBG: Battlegrounds), dünya çapında popüler olan bir çevrimiçi çok oyunculu hayatta kalma (battle royale) oyunudur. Oyunda, yaklaşık 100 oyuncu bir adaya paraşütle atlar. Oyuncuların temel amacı, adada buldukları silah, araç ve ekipmanları kullanarak diğer oyuncuları saf dışı bırakmak ve hayatta kalan son kişi veya takım olmaktır.

Aile Tedavi İçin Gün Almış

Olay sonrası cesedi Adli Tıp Kurumu'na kaldırılan Ömer Ket'in cep telefonu üzerinde yapılan incelemede, bir tür savaş oyunu olan Papçi'yi (PUBG) telefonuna indirerek oynadığı tespit edildi. Ket'in oyunun bağımlısı olduğu ve oyun nedeniyle zaman zaman etrafına saldırgan hareketlerde bulunduğu, bu nedenle de ailesi tarafından psikiyatri kliniğine gidilerek muayene ve tedavi için gün alındığı tespit edildi.

Oyun Nedeniyle İşten Çıkarılmış

Yapılan çalışmalarda suç ve sabıka kaydı bulunmadığı tespit edilen saldırgan Ket'in, bu savaş oyunu nedeniyle işlerini aksatması ve dengesiz davranışlar sergilemesi nedeniyle çalıştığı kebapçıdan da işten çıkarıldığı tespit edildi.