Seddülbahir Kalesi Uluslararası Tasarım Ödülüne Layık Görüldü

Çanakkale Savaşları'nın yaşandığı Gelibolu Yarımadası'nda bulunan ve tarihin önemli tanıklarından biri olan Seddülbahir Kalesi, restore edilip yeniden ziyarete açıldıktan sonra uluslararası bir ödülle takdir edildi. 3 Kasım 1914'te itilaf devletlerinin ilk saldırısına uğrayan bu kale, Wonder Global Design Awards 2025'te 'Mimarlık-Kültürel/Toplumsal Mimarlık' kategorisinde altın ödül kazandı.

17. yüzyılda IV. Mehmet'in annesi Hatice Turhan Sultan tarafından inşa ettirilen kale, Çanakkale Savaşları sırasında boğazın güvenliğinde kritik bir rol oynadı. 108 yıl önce itilaf devletleriyle mücadelede önemli bir savunma hattı olan kale, tarihin izlerini hala üzerinde taşıyor. O dönemden günümüze kadar çeşitli doğal etkenlerle zarar gören kale, 2015 yılında başlatılan restorasyon çalışmalarıyla tekrar ayağa kaldırıldı.

Çanakkale Boğazı'na hakim bir konumda bulunan Seddülbahir Kalesi, geçmişte yaşanan çatışmalar sırasında ağır hasar aldı. Uzun bir süre bakımsız kalan kale, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından yürütülen kapsamlı restorasyon ve çevre düzenleme çalışmaları sonucunda yenilendi. 18 Mart Şehitleri Anma Günü'nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından ziyarete açılan kalede, ziyaretçilere 17. yüzyıldan günümüze kadar uzanan tarihi hakkında bilgiler sunuluyor.

Kale, sadece bir tarih mekanı olarak değil, aynı zamanda bir açık hava müzesi olarak da hizmet vermektedir. Ziyaretçiler, Çanakkale Savaşları'nın ilk şehitlerinin kabristanını ziyaret etme fırsatına sahip oluyor. Ayrıca, savaş dönemine ait malzemeler, belgeler ve objeler sergileniyor. Restorasyon sırasında bulunan Osmanlı asker künyeleri, Fransız cep saati, Osmanlı el bombası gibi pek çok tarihi eser, kalede sergilenerek savaşın izlerini gözler önüne seriyor.

25 yıl süren araştırma ve projelendirme çalışmalarının ardından, Seddülbahir Kalesi, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı'nın ilk master projesi olarak tamamlandı. Cumhuriyetin 100. yılında ziyarete açılan kale, çağdaş müzecilik anlayışı ile birleştirilmiş mimari koruma çalışmalarıyla uluslararası alanda tanındı. Wonder Global Design Awards'da ödül kazanan bu proje, farklı ülkelerden uzmanların estetik, işlevsellik ve toplumsal katkı gibi kriterler doğrultusunda değerlendirdiği prestijli bir yarışma.

KOOP Architects tarafından tasarlanan restorasyon projesi, mimarlık ve kültürel alanlarda yenilikçi yaklaşımlarıyla dikkat çekti ve ödül almaya hak kazandı. Seddülbahir Kalesi, geçmişin izlerini korurken, modern tasarım anlayışını da yansıtan bir dönüşüm geçirdi.